Χημεία · Γ΄ Λυκείου
Πανελλήνιες 2026
Διάρκεια 180΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α25 μονάδες
Για τις προτάσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
Α5. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη ΣΩΣΤΟ, αν η πρόταση είναι σωστή ή τη λέξη ΛΑΘΟΣ, αν η πρόταση είναι λανθασμένη.(5 μονάδες)
Θέμα Β25 μονάδες
- 1.
B1. Τα χημικά στοιχεία Χ, Ψ και Ω ανήκουν στην τρίτη περίοδο του Περιοδικού Πίνακα και ισχύουν τα παρακάτω: i) Το στοιχείο Χ ανήκει στον τομέα p και έχει 3 μονήρη ηλεκτρόνια σε θεμελιώδη κατάσταση. ii) Το στοιχείο Ψ είναι το πιο ηλεκτραρνητικό στοιχείο της περιόδου. iii) Το στοιχείο Ω έχει τη μεγαλύτερη ατομική ακτίνα από τα χημικά στοιχεία της περιόδου.
- α)
α. Να γραφούν οι ηλεκτρονιακές δομές των ατόμων των χημικών στοιχείων Χ, Ψ και Ω στη θεμελιώδη κατάσταση.(3 μονάδες)
- β)
β. Να κατατάξετε κατά αύξουσα ενέργεια πρώτου ιοντισμού τα χημικά στοιχεία Χ, Ψ και Ω.(2 μονάδες)
- α)
- 2.
B2. Δίνεται η χημική εξίσωση της αντίδρασης:
- α)
α. Να ισοσταθμίσετε την παραπάνω χημική εξίσωση.(2 μονάδες)
- β)
β. Να προσδιορίσετε ποιο σώμα είναι το οξειδωτικό και ποιο το αναγωγικό, αιτιολογώντας τις απαντήσεις σας.(2 μονάδες)
- α)
- 3.
B3. Για τα επόμενα μονοπρωτικά οξέα ΗΑ, ΗΒ, ΗΓ υπάρχουν τα ακόλουθα πειραματικά δεδομένα: i) Υδατικό διάλυμα του οξέος ΗΑ, συγκέντρωσης 0,01 Μ, έχει pH = 2. ii) Υδατικό διάλυμα του άλατος NaB έχει pH = 9. iii) Υδατικό διάλυμα του οξέος ΗΓ έχει pH = 2. Όταν αραιωθούν 10 mL του διαλύματος αυτού σε τελικό όγκο 100 mL, το αραιωμένο διάλυμα έχει pH = 2,5. Με βάση τα ανωτέρω δεδομένα, να εξηγήσετε ποια από τα οξέα ΗΑ, ΗΒ, ΗΓ είναι ισχυρά και ποια είναι ασθενή. Δίνεται για το Η₂Ο: και θ = 25 °C.(6 μονάδες)
- 4.
B4. Οριζόντιο κυλινδρικό δοχείο (Σχήμα 1) χωρίζεται στο μέσο με κινητή ημιπερατή μεμβράνη. Γεμίζουμε το τμήμα Α με υδατικό διάλυμα ουρίας (), περιεκτικότητας 6% w/v, και το τμήμα Β με υδατικό διάλυμα άγνωστης ουσίας Χ, περιεκτικότητας 6% w/v. Η ημιπερατή μεμβράνη κινείται από το τμήμα Β προς το τμήμα Α. Τα διαλύματα είναι μοριακά και βρίσκονται στην ίδια θερμοκρασία.

- α)
α. Να επιλέξετε ποια από τις παρακάτω ουσίες είναι δυνατόν να είναι η ουσία Χ, η οποία περιέχεται στο διάλυμα του τμήματος Β: i. Μεθανάλη () ii. Ουρία () iii. Γλυκόζη ()(1 μονάδα)
- β)
β. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.(3 μονάδες)
- α)
- 5.
B5. Ορισμένος όγκος υδατικού διαλύματος μονοπρωτικού οξέος ΗΑ ογκομετρήθηκε με πρότυπο διάλυμα NaOH και σχεδιάστηκε η παρακάτω καμπύλη ογκομέτρησης, όπου είναι ο όγκος του πρότυπου διαλύματος που απαιτήθηκε στο ισοδύναμο σημείο. Δίνονται ότι: η θερμοκρασία παραμένει σταθερή (25 °C) κατά τη διάρκεια της ογκομέτρησης· οι σταθερές ιοντισμού των οξέων αναφέρονται σε θ = 25 °C· .

- α)
α. Να επιλέξετε ποιο από τα παρακάτω μπορεί να είναι το οξύ: i. HCOOH με ii. CH₃COOH με iii. HCℓO με (1 μονάδα)
- β)
β. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.(5 μονάδες)
- α)
Θέμα Γ25 μονάδες
- 1.
Γ1. Δίνονται οι παρακάτω αντιδράσεις: Να γράψετε τους συντακτικούς τύπους των οργανικών ενώσεων Α, Β, Γ, Δ, Ε, Θ, Κ, Μ, Ν, Π και Ρ. Σε όλες τις αντιδράσεις παράγονται κύρια προϊόντα.(11 μονάδες)

- 2.
Γ2. Δίνεται ομογενές μίγμα που αποτελείται από δύο ισομερείς αλκοόλες Σ και Τ με τον ίδιο μοριακό τύπο C₄H₉OH. Η ποσότητα του μίγματος χωρίζεται σε τρία ίσα μέρη. Το πρώτο μέρος αντιδρά με περίσσεια Na, οπότε εκλύονται 2,24 L αερίου μετρημένα σε συνθήκες STP. Το δεύτερο μέρος αντιδρά με περίσσεια διαλύματος Ι₂/NaΟΗ και δίνει οργανικό άλας και 0,12 mol κίτρινου ιζήματος. Το τρίτο μέρος απαιτεί για πλήρη οξείδωση 0,48 L διαλύματος KMnO₄ συγκέντρωσης 0,1 Μ παρουσία H₂SO₄. Η αλκοόλη Σ μπορεί να παρασκευαστεί μέσω των αντιδραστηρίων Grignard με έναν μόνο συνδυασμό αντιδραστηρίων.
- α)
α. Να υπολογίσετε τη σύσταση σε mol του αρχικού μίγματος.(6 μονάδες)
- β)
β. Να γράψετε τους συντακτικούς τύπους των αλκοολών Σ και Τ.(2 μονάδες)
- γ)
γ. Να παρασκευαστεί η ένωση με όλους τους δυνατούς συνδυασμούς αντιδραστηρίου Grignard με την αντίστοιχη καρβονυλική ένωση.(2 μονάδες)
- α)
- 3.
Γ3. Η προσθήκη νερού, παρουσία καταλυτών, σε άκυκλο υδρογονάνθρακα Φ έχει ως αποτέλεσμα τον σχηματισμό μοναδικού προϊόντος Χ που περιέχει στο μόριο του συνολικά 12 σ δεσμούς. Δίνεται ότι οι πυρήνες όλων των ατόμων άνθρακα στο μόριο Φ βρίσκονται στην ίδια ευθεία. Να γράψετε τους συντακτικούς τύπους των Φ και Χ, αιτιολογώντας την απάντησή σας.(4 μονάδες)
Θέμα Δ25 μονάδες
- 1.
Δ1. Για να μελετήσουμε μια αντίδραση ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο εργαστήριο, εισάγουμε ορισμένες ποσότητες ΝΟ και Ο₂ σε δοχείο όγκου L, οπότε αποκαθίσταται η χημική ισορροπία: Το αέριο μίγμα ισορροπίας είναι ισομοριακό και περιέχει συνολικά 12 mol αερίων.
- α)
α. Να υπολογίσετε την απόδοση της αντίδρασης και τη σταθερά χημικής ισορροπίας .(5 μονάδες)
- β)
β. Μέχρι να αποκατασταθεί η χημική ισορροπία από την έναρξη της αντίδρασης, εκλύεται ποσό θερμότητας ίσο με 144 kJ σε πρότυπη κατάσταση. Να υπολογίσετε την πρότυπη ενθαλπία σχηματισμού () του ΝΟ(g). Δίνεται η πρότυπη ενθαλπία σχηματισμού () του ΝΟ₂(g): 33 kJ/mol.(3 μονάδες)
- γ)
γ. Σε σταθερή θερμοκρασία απομακρύνουμε από το μίγμα ισορροπίας 3 mol ΝΟ₂(g) και ταυτόχρονα μεταβάλλουμε τον όγκο του δοχείου σε , οπότε το σύστημα παραμένει σε κατάσταση χημικής ισορροπίας. Να υπολογίσετε τον όγκο του δοχείου.(3 μονάδες)
- α)
- 2.
Δ2. Σε δοχείο σταθερού όγκου V = 1 L και σταθερής θερμοκρασίας θ °C, εισάγονται 4 mol αερίου Α και 4 mol αερίου Β, τα οποία αντιδρούν αμφίδρομα σύμφωνα με την παρακάτω χημική εξίσωση: της οποίας οι δύο αντίθετες χημικές αντιδράσεις είναι απλές. Σε χρονική στιγμή t, πριν από την αποκατάσταση της χημικής ισορροπίας, στο δοχείο υπάρχουν 2 mol αερίου Β και οι ταχύτητες των δύο αντίθετων αντιδράσεων είναι: (προς τα δεξιά) (προς τα αριστερά)
- α)
α. Να υπολογίσετε τις σταθερές της ταχύτητας των δύο αντίθετων χημικών αντιδράσεων (Μονάδες 4) και την σταθερά της αμφίδρομης αντίδρασης (Μονάδα 1).(5 μονάδες)
- β)
β. Να υπολογίσετε τις ποσότητες σε mol των τριών αερίων Α, Β, Γ στην κατάσταση χημικής ισορροπίας.(3 μονάδες)
- α)
- 3.
Δ3. Διαθέτουμε: • Υδατικό διάλυμα CH₃NH₂ συγκέντρωσης 0,1 Μ στους θ °C, το οποίο έχει Μ. • Υδατικό διάλυμα ΝH₃ συγκέντρωσης 0,1 Μ στους 25 °C, το οποίο έχει την ίδια συγκέντρωση Μ. Η θερμοκρασία θ είναι: i. μεγαλύτερη των 25 °C. ii. μικρότερη των 25 °C. iii. ίση με 25 °C. Δίνονται: Η σειρά αύξησης του +Ι επαγωγικού φαινομένου είναι: –Η < –CH₃. Τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις.
- α)
α. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση.(1 μονάδα)
- β)
β. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.(5 μονάδες)
- α)
Καλή επιτυχία!