Χημεία · Γ΄ Λυκείου
Πανελλήνιες 2025
Διάρκεια 180΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α25 μονάδες
Για τις προτάσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
Α5. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη ΣΩΣΤΟ, αν η πρόταση είναι σωστή ή τη λέξη ΛΑΘΟΣ, αν η πρόταση είναι λανθασμένη.(5 μονάδες)
Θέμα Β25 μονάδες
- 1.
B1.
- α)
α. Ποια δύο (2) από τα παρακάτω άτομα ή ιόντα είναι παραμαγνητικά; i. ii. iii. iv. (2 μονάδες)
- β)
β. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.(4 μονάδες)
- α)
- 2.
B2. Σε 50 mL υδατικού διαλύματος HCℓ 1 Μ προστίθεται περίσσεια στερεού MgCO₃, οπότε πραγματοποιείται η αντίδραση που περιγράφεται από την χημική εξίσωση: Προέκυψε η καμπύλη (Ι) που απεικονίζει τον όγκο του παραγόμενου διοξειδίου του άνθρακα () σε συνάρτηση με το χρόνο (t).

- α)
α. Σε ποια από τις παρακάτω περιπτώσεις θα μπορούσε να προκύψει η καμπύλη (ΙΙ); i. Αν η αντίδραση πραγματοποιούνταν σε υψηλότερη θερμοκρασία. ii. Αν η αντίδραση πραγματοποιούνταν με μεγαλύτερους κόκκους MgCO₃. iii. Με χρήση ίδιου όγκου υδατικού διαλύματος υδροχλωρικού οξέος (HCℓ) μεγαλύτερης συγκέντρωσης.(1 μονάδα)
- β)
β. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.(4 μονάδες)
- α)
- 3.
B3. Το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) και ο διθειάνθρακας (CS₂) είναι ομοιοπολικές ενώσεις, των οποίων τα μόρια έχουν γραμμική διάταξη. Δίνονται οι συντακτικοί τύποι των μορίων: Για το CO₂: O=C=O Για το CS₂: S=C=S Να εξηγήσετε ποια από τις παραπάνω δύο ενώσεις έχει το υψηλότερο σημείο βρασμού. Τα O και S είναι ηλεκτραρνητικότερα του C. Δίνονται: (C) = 12, (O) = 16 και (S) = 32.(5 μονάδες)
- 4.
B4. Σε υψηλές θερμοκρασίες, όπως αυτές που επικρατούν στον κινητήρα ενός αυτοκινήτου, το N₂O μπορεί να μετατραπεί σε NO σύμφωνα με τη χημική εξίσωση:
- α)
α. Η μέση ταχύτητα παραγωγής του NO στην παραπάνω αντίδραση είναι ίση με 0,06 Μ/s για τα πρώτα 5 s. Από 5 s μέχρι 15 s η μέση ταχύτητα της αντίδρασης μπορεί να είναι ίση με: i. 0,09 M/s ii. 0,06 M/s iii. 0,03 M/s iv. 0,01 M/s(1 μονάδα)
- β)
β. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.(4 μονάδες)
- α)
- 5.
B5. Δίνονται τα υδατικά διαλύματα Δ1 και Δ2 που βρίσκονται στην ίδια θερμοκρασία. Δ1: HCOOH συγκέντρωσης C Δ2: CH₃COOH συγκέντρωσης C Να εξηγήσετε ποιο από τα διαλύματα (Δ1 ή Δ2) έχει μικρότερη τιμή pH. Δίνεται ότι το +Ι επαγωγικό φαινόμενο: Η– < CΗ₃–. Τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις.(4 μονάδες)
Θέμα Γ25 μονάδες
- 1.
Γ1. Δίνονται οι παρακάτω αντιδράσεις: Να γράψετε τους συντακτικούς τύπους των οργανικών ενώσεων Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Θ, Κ, Λ, Μ. Σε όλες τις αντιδράσεις παράγονται κύρια προϊόντα.(10 μονάδες)

- 2.
Γ2. Για την πλήρη εξουδετέρωση υδατικού διαλύματος (Υ1) φαινόλης (C₆H₅OH) και αιθανόλης (CH₃CH₂OH) όγκου V και συγκέντρωσης 0,1 Μ η καθεμία απαιτούνται 10 mL υδατικού διαλύματος (Υ2) NaOH συγκέντρωσης 1 Μ. Το διάλυμα που προκύπτει αραιώνεται σε τελικό όγκο 1 L (Υ3). Δίνονται: Για το C₆H₅OH: · θ = 25 °C και · Τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις.
- α)
α. Να υπολογίσετε τον όγκο V του υδατικού διαλύματος Υ1.(5 μονάδες)
- β)
β. Να υπολογίσετε το pH του διαλύματος Υ3.(4 μονάδες)
- α)
- 3.
Γ3. Τέσσερα δοχεία περιέχουν το καθένα τους μια από τις ενώσεις: 1-προπανόλη, 2-προπανόλη, αιθυλομεθυλαιθέρας, 2-προπεν-1-ολη. Δε γνωρίζουμε ποια ένωση περιέχεται στο κάθε δοχείο. Για να το βρούμε αριθμούμε τα δοχεία (1, 2, 3 και 4) και εκτελούμε μερικά απλά πειράματα, από τα οποία διαπιστώνουμε ότι: α) μόνο το περιεχόμενο των δοχείων 1, 3 και 4 αντιδρά με νάτριο. β) μόνο το περιεχόμενο του δοχείου 3 αποχρωματίζει διάλυμα βρωμίου σε τετραχλωράνθρακα. γ) μόνο το περιεχόμενο του δοχείου 4 δίνει κίτρινο ίζημα, αν υποστεί την επίδραση ιωδίου παρουσία NaOH. Με βάση τα παραπάνω, να προσδιορίσετε ποια χημική ένωση περιέχεται σε κάθε δοχείο (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας γράφοντας τις χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων που πραγματοποιούνται (μονάδες 5).(6 μονάδες)
Θέμα Δ25 μονάδες
- 1.
Δ1. Σε υδατικό διάλυμα Υ1 αμμωνίας (NH₃) όγκου 2 L διαβιβάζουμε 6,72 L αερίου Cℓ₂ μετρημένα σε STP, οπότε πραγματοποιείται αντίδραση σύμφωνα με την παρακάτω χημική εξίσωση: και προκύπτει ρυθμιστικό διάλυμα Υ2 με όγκο 2 L και pH = 9. Αν γνωρίζετε ότι τα υδατικά διαλύματα βρίσκονται σε θερμοκρασία θ = 25 °C () και ότι για την NH₃: , τότε:
- α)
α. να ισοσταθμίσετε τη χημική εξίσωση (1) και να εξηγήσετε ποιο σώμα δρα ως οξειδωτικό και ποιο ως αναγωγικό.(4 μονάδες)
- β)
β. να προσδιορίσετε τη συγκέντρωση του διαλύματος Υ1. Τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις.(5 μονάδες)
- γ)
γ. Το αέριο N₂ που παράγεται διαβιβάζεται σε κλειστό δοχείο όπου υπάρχει ποσότητα O₂. Σχηματίζεται ένα μόνο οξείδιο του αζώτου, το θερμοδυναμικά σταθερότερο. Με βάση τις πρότυπες ενθαλπίες σχηματισμού των παρακάτω οξειδίων του αζώτου να εξηγήσετε ποιο από αυτά τα οξείδια θα σχηματιστεί. • kJ/mol • kJ/mol • kJ/mol(2 μονάδες)
- α)
- 2.
Δ2. Για την πλήρη εξουδετέρωση 200 mL υδατικού διαλύματος Ca(OH)₂ συγκέντρωσης 0,5 Μ απαιτούνται 200 mL υδατικού διαλύματος HCℓ συγκέντρωσης 1 Μ. Να υπολογίσετε: Δίνεται η πρότυπη ενθαλπία εξουδετέρωσης ισχυρού οξέος με ισχυρή βάση: kJ/mol.
- α)
α. το ποσό της θερμότητας που εκλύεται κατά την πλήρη εξουδετέρωση του οξέος από τη βάση.(4 μονάδες)
- β)
β. την ωσμωτική πίεση του τελικού διαλύματος στους 25 °C. Θεωρήστε το γινόμενο .(3 μονάδες)
- α)
- 3.
Δ3. Σε κλειστό δοχείο περιέχονται σε χημική ισορροπία, σε θερμοκρασία θ₁, 2 mol αερίου Χ₂, 2 mol αερίου Υ₂ και 4 mol αερίου ΧΥ σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: Αυξάνουμε τη θερμοκρασία σε θ₂ και ταυτόχρονα προσθέτουμε στο δοχείο 1 mol Υ₂ και 10 mol ΧΥ χωρίς να μεταβάλλουμε τον όγκο. Όταν αποκατασταθεί η νέα χημική ισορροπία, στο δοχείο περιέχονται 3 mol X₂.
- α)
α. Να υπολογίσετε τα mol όλων των ουσιών στη νέα θέση της χημικής ισορροπίας.(5 μονάδες)
- β)
β. Να βρείτε αν η αντίδραση προς τα δεξιά (παραγωγή ΧΥ) είναι ενδόθερμη ή εξώθερμη.(2 μονάδες)
- α)
Καλή επιτυχία!