Χημεία · Γ΄ Λυκείου
Πανελλήνιες 2024
Διάρκεια 180΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α25 μονάδες
Για τις προτάσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
Α5. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη ΣΩΣΤΟ, αν η πρόταση είναι σωστή ή τη λέξη ΛΑΘΟΣ, αν η πρόταση είναι λανθασμένη.(5 μονάδες)
Θέμα Β25 μονάδες
- 1.
B1. Δίνονται τα στοιχεία Χ, Ψ με ατομικούς αριθμούς 18 και 19, αντίστοιχα.
- α)
α. Να βρείτε την ηλεκτρονιακή δομή σε υποστιβάδες των δύο στοιχείων στη θεμελιώδη τους κατάσταση.(2 μονάδες)
- β)
β. Να προσδιορίσετε σε ποιον τομέα, σε ποια περίοδο και σε ποια ομάδα του περιοδικού πίνακα βρίσκεται κάθε ένα από τα δύο στοιχεία.(3 μονάδες)
- γ)
γ. Στο παρακάτω σχήμα αποτυπώνεται η ενέργεια πρώτου ιοντισμού () τεσσάρων διαδοχικών χημικών στοιχείων σε συνάρτηση με τον ατομικό τους αριθμό (Z). Οι ατομικοί αριθμοί των στοιχείων Σ1, Σ2, Σ3, Σ4 μπορεί να είναι, αντίστοιχα: i) 17, 18, 19, 20 ii) 16, 17, 18, 19 iii) 18, 19, 20, 21 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 2).

- α)
- 2.
B2. Μπλε χρώματος στερεό CoCℓ₂(s) μεταβάλλει το χρώμα του σε ροδόχρουν στερεό CoCℓ₂·6H₂O(s) σύμφωνα με την αμφίδρομη χημική εξίσωση:
- α)
α. Βασιζόμενοι στην παραπάνω ισορροπία, εξηγήστε γιατί το μπλε CoCℓ₂(s) χρησιμοποιείται για την ανίχνευση της υγρασίας.(3 μονάδες)
- β)
β. Με αύξηση της θερμοκρασίας το χρώμα του στερεού γίνεται μπλε. Να εξηγήσετε αν η αντίδραση προς τα δεξιά είναι ενδόθερμη ή εξώθερμη.(3 μονάδες)
- α)
- 3.
B3. Δίνεται ο πίνακας: Δίνονται οι σχετικές ατομικές μάζες: (Η) = 1, (Cl) = 35,5 και (Br) = 80. Δίνονται οι ατομικοί αριθμοί: , .
Σημεία βρασμού Ένωση Σημείο Βρασμού LiH 1270 °C HF 23 °C HBr −66 °C HCl −82 °C - α)
α. Να εξηγήσετε την πολύ μεγάλη τιμή του σημείου βρασμού του LiH.(2 μονάδες)
- β)
β. Να εξηγήσετε γιατί το HF έχει μεγαλύτερο σημείο βρασμού από τα άλλα υδραλογόνα.(2 μονάδες)
- γ)
γ. Να εξηγήσετε γιατί το HBr έχει μεγαλύτερο σημείο βρασμού από το HCl.(2 μονάδες)
- α)
- 4.
B4. Στο παρακάτω σχήμα, δίνεται η ενεργειακή κατανομή μορίων σε δύο διαφορετικές θερμοκρασίες Τ₁ και Τ₂. Ποια από τις θερμοκρασίες Τ₁ ή Τ₂ είναι υψηλότερη (μονάδα 1); Αιτιολογήστε την απάντησή σας (μονάδες 4).(5 μονάδες)

Θέμα Γ25 μονάδες
- 1.
Γ1. Δίνονται οι παρακάτω αντιδράσεις:

- α)
α. Να γράψετε τους συντακτικούς τύπους των οργανικών ενώσεων Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Θ, Κ, Λ, Μ.(10 μονάδες)
- β)
β. Εξηγήστε τη χρήση απόλυτου αιθέρα για τον σχηματισμό της ένωσης Δ, γράφοντας την αντίστοιχη χημική εξίσωση.(1 μονάδα)
- α)
- 2.
Γ2. Ποσότητα 1 mol προπενίου πολυμερίζεται πλήρως υπό κατάλληλες συνθήκες και προκύπτει διάλυμα όγκου 1 L. Το διάλυμα μετά τον πολυμερισμό έχει ωσμωτική πίεση 0,0246 atm σε θερμοκρασία θ = 27 °C. Δίνεται:
- α)
α. Να γράψετε τη χημική εξίσωση πολυμερισμού.(1 μονάδα)
- β)
β. Να προσδιορίσετε τον αριθμό των μορίων του μονομερούς που σχηματίζουν ένα μόριο πολυμερούς.(3 μονάδες)
- γ)
γ. Να αναφέρετε το είδος των υβριδικών τροχιακών όλων των ατόμων C στο μονομερές και στην επαναλαμβανόμενη δομική μονάδα του πολυμερούς (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδα 1).
- α)
- 3.
Γ3. Σε κενό δοχείο όγκου 2 L και σε θερμοκρασία θ °C, προστίθεται ποσότητα στερεής οργανικής ένωσης Χ και 0,6 mol ένωσης Ψ, οπότε πραγματοποιείται η απλή αντίδραση με χημική εξίσωση: Τη χρονική στιγμή t₁ η ποσότητα του Ω στο δοχείο είναι 0,1 mol. Τη χρονική στιγμή t₂ ολοκληρώνεται η χημική αντίδραση και το σύνολο των αερίων μορίων είναι 0,4 mol. Δίνεται η σταθερά ταχύτητας,
- α)
α. Να υπολογίσετε τη στιγμιαία ταχύτητα της αντίδρασης τη χρονική στιγμή t₁.(2 μονάδες)
- β)
β. Να υπολογίσετε τη στιγμιαία ταχύτητα κατανάλωσης του Ψ τη χρονική στιγμή t₁.(2 μονάδες)
- γ)
γ. Να υπολογίσετε τη σύσταση όλων των σωμάτων τη χρονική στιγμή t₂.(4 μονάδες)
- α)
Θέμα Δ25 μονάδες
- 1.
Δ1. Υδατικό διάλυμα, που περιέχει CH₃COOH συγκέντρωσης 1 Μ και HCOOH συγκέντρωσης 0,8 Μ, βρίσκεται σε θερμοκρασία 25 °C. Να υπολογιστεί η συγκέντρωση των H₃O⁺ στο διάλυμα. Δίνονται: Για το CH₃COOH: · Για το HCOOH: · Τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις.(5 μονάδες)
- 2.
Δ2. Διαθέτουμε τα παρακάτω διαλύματα: • Υ1: Υδατικό διάλυμα NH₃ όγκου 100 mL και συγκέντρωσης 0,5 Μ • Υ2: Υδατικό διάλυμα HBr όγκου 100 mL και συγκέντρωσης 1 Μ Δίνονται: · Για την NH₃: · Όλα τα διαλύματα βρίσκονται σε θερμοκρασία θ = 25 °C και τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις.
- α)
α. Να υπολογιστεί ο μέγιστος όγκος ρυθμιστικού διαλύματος Υ3 με pH = 9, που μπορεί να προκύψει από την ανάμιξη των διαλυμάτων Υ1 και Υ2.(7 μονάδες)
- β)
β. Στο ρυθμιστικό διάλυμα Υ3 με pH = 9 προσθέτουμε σταγόνες του δείκτη ΗΔ με . Να υπολογιστεί ο βαθμός ιοντισμού του δείκτη ΗΔ στο διάλυμα Υ3. Η θερμοκρασία του διαλύματος παραμένει σταθερή.(4 μονάδες)
- α)
- 3.
Δ3. 10 g δείγματος S(s) καίγονται πλήρως και σχηματίζεται SO₂(g). Η ποσότητα του SO₂(g) διαβιβάζεται σε υδατικό διάλυμα χλωρίου (Cl₂) και αντιδρά πλήρως σύμφωνα με τη χημική εξίσωση (1): Τα οξέα που σχηματίζονται εξουδετερώνονται πλήρως από διάλυμα NaOH συγκέντρωσης 0,5 Μ και όγκου 2 L. Δίνεται η σχετική ατομική μάζα: (S) = 32. Θεωρούμε ότι οι προσμίξεις του δείγματος είναι αδρανείς.
- α)
α. Να ισοσταθμίσετε τη χημική εξίσωση (1).(2 μονάδες)
- β)
β. Να προσδιορίσετε την % w/w περιεκτικότητα του δείγματος σε S(s).(5 μονάδες)
- γ)
γ. Να αιτιολογήσετε, χωρίς υπολογισμούς, γράφοντας τις κατάλληλες αντιδράσεις, αν το τελικό διάλυμα που προκύπτει μετά την εξουδετέρωση είναι όξινο, βασικό ή ουδέτερο.(2 μονάδες)
- α)
Καλή επιτυχία!