Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πανελλήνιες 2024

Ημερήσια και Εσπερινά ΓΕΛ, 6 Ιουνίου 2024. Τα θέματα όπως δόθηκαν (PDF του υπουργείου). Οι απαντήσεις είναι δικές μας: τα σημεία που ψάχνει ο βαθμολογητής.

Λύσε το στην οθόνη ή στο χαρτί. Τα ανοιχτά θέματα τα γράφεις στο τετράδιο. Με την «Παράδοση» η σελίδα βαθμολογεί τις κλειστές ερωτήσεις και σου δείχνει τις λύσεις για τις υπόλοιπες.

Χημεία · Γ΄ Λυκείου

Πανελλήνιες 2024

Διάρκεια 180΄ · 100 μονάδες

Θέμα Α25 μονάδες

Για τις προτάσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή.

  1. 1.
    Α1. Η υποστιβάδα 3d αποτελείται από(5 μονάδες)
  2. 2.
    Α2. Έχει αποκατασταθεί η παρακάτω χημική ισορροπία N2(g)+O2(g)⇄2NO(g)\text{N}_2(g) + \text{O}_2(g) \rightleftarrows 2\text{NO}(g) Αυξάνοντας τον όγκο του δοχείου υπό σταθερή θερμοκρασία(5 μονάδες)
  3. 3.
    Α3. Η οργανική ένωση CH₃COOH δεν αντιδρά με(5 μονάδες)
  4. 4.
    Α4. Η μεταβολή της ενθαλπίας μιας αντίδρασης εξαρτάται(5 μονάδες)
  5. 5.

    Α5. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη ΣΩΣΤΟ, αν η πρόταση είναι σωστή ή τη λέξη ΛΑΘΟΣ, αν η πρόταση είναι λανθασμένη.(5 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Το ψ2\psi^2 εκφράζει την πιθανότητα να βρεθεί το ηλεκτρόνιο σε ένα ορισμένο σημείο του χώρου γύρω από τον πυρήνα.
    • Πρόταση ββ)Η χημική ένωση BeF₂ έχει ευθύγραμμη διάταξη. Δίνονται: 4Be_4\text{Be}, 9F_9\text{F}.
    • Πρόταση γγ)Στην κατάσταση χημικής ισορροπίας οι ταχύτητες των δύο αντιδράσεων που εκφράζουν οι δύο αντίθετες κατευθύνσεις έχουν μηδενιστεί.
    • Πρόταση δδ)Η πρότυπη ενθαλπία εξουδετέρωσης είναι πάντοτε θετική.
    • Πρόταση εε)Τα κατώτερα μέλη των αλκοολών διαλύονται εύκολα στο νερό.

Θέμα Β25 μονάδες

  1. 1.

    B1. Δίνονται τα στοιχεία Χ, Ψ με ατομικούς αριθμούς 18 και 19, αντίστοιχα.

    1. α)

      α. Να βρείτε την ηλεκτρονιακή δομή σε υποστιβάδες των δύο στοιχείων στη θεμελιώδη τους κατάσταση.(2 μονάδες)

    2. β)

      β. Να προσδιορίσετε σε ποιον τομέα, σε ποια περίοδο και σε ποια ομάδα του περιοδικού πίνακα βρίσκεται κάθε ένα από τα δύο στοιχεία.(3 μονάδες)

    3. γ)

      γ. Στο παρακάτω σχήμα αποτυπώνεται η ενέργεια πρώτου ιοντισμού (Ei1E_{i1}) τεσσάρων διαδοχικών χημικών στοιχείων σε συνάρτηση με τον ατομικό τους αριθμό (Z). Οι ατομικοί αριθμοί των στοιχείων Σ1, Σ2, Σ3, Σ4 μπορεί να είναι, αντίστοιχα: i) 17, 18, 19, 20 ii) 16, 17, 18, 19 iii) 18, 19, 20, 21 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 2).

      Ενέργεια πρώτου ιοντισμού ως προς Z για τέσσερα διαδοχικά στοιχεία: τα Σ1, Σ2, Σ3 ανεβαίνουν διαδοχικά, με το Σ3 στο υψηλότερο σημείο, και το Σ4 πέφτει απότομα, χαμηλότερα και από το Σ1.
  2. 2.

    B2. Μπλε χρώματος στερεό CoCℓ₂(s) μεταβάλλει το χρώμα του σε ροδόχρουν στερεό CoCℓ₂·6H₂O(s) σύμφωνα με την αμφίδρομη χημική εξίσωση: CoCℓ2(s)(μπλε)+6H2O(g)⇄CoCℓ2⋅6H2O(ροδοˊχρουν)ΔH\underset{(\text{μπλε})}{\text{CoC}\ell_2(s)} + 6\text{H}_2\text{O}(g) \rightleftarrows \underset{(\text{ροδόχρουν})}{\text{CoC}\ell_2 \cdot 6\text{H}_2\text{O}} \quad \Delta H

    1. α)

      α. Βασιζόμενοι στην παραπάνω ισορροπία, εξηγήστε γιατί το μπλε CoCℓ₂(s) χρησιμοποιείται για την ανίχνευση της υγρασίας.(3 μονάδες)

    2. β)

      β. Με αύξηση της θερμοκρασίας το χρώμα του στερεού γίνεται μπλε. Να εξηγήσετε αν η αντίδραση προς τα δεξιά είναι ενδόθερμη ή εξώθερμη.(3 μονάδες)

  3. 3.

    B3. Δίνεται ο πίνακας: Δίνονται οι σχετικές ατομικές μάζες: ArA_r(Η) = 1, ArA_r(Cl) = 35,5 και ArA_r(Br) = 80. Δίνονται οι ατομικοί αριθμοί: 3Li_3\text{Li}, 1H_1\text{H}.

    Σημεία βρασμού
    ΈνωσηΣημείο Βρασμού
    LiH1270 °C
    HF23 °C
    HBr−66 °C
    HCl−82 °C
    1. α)

      α. Να εξηγήσετε την πολύ μεγάλη τιμή του σημείου βρασμού του LiH.(2 μονάδες)

    2. β)

      β. Να εξηγήσετε γιατί το HF έχει μεγαλύτερο σημείο βρασμού από τα άλλα υδραλογόνα.(2 μονάδες)

    3. γ)

      γ. Να εξηγήσετε γιατί το HBr έχει μεγαλύτερο σημείο βρασμού από το HCl.(2 μονάδες)

  4. 4.

    B4. Στο παρακάτω σχήμα, δίνεται η ενεργειακή κατανομή μορίων σε δύο διαφορετικές θερμοκρασίες Τ₁ και Τ₂. Ποια από τις θερμοκρασίες Τ₁ ή Τ₂ είναι υψηλότερη (μονάδα 1); Αιτιολογήστε την απάντησή σας (μονάδες 4).(5 μονάδες)

    Κατανομή κινητικής ενέργειας των μορίων (κλάσμα των μορίων ως προς κινητική ενέργεια) σε δύο θερμοκρασίες. Η καμπύλη Τ₂ έχει ψηλό, στενό μέγιστο σε μικρή ενέργεια· η Τ₁ είναι πιο πλατιά και χαμηλή, με το μέγιστο δεξιότερα, και πάνω από την ενέργεια ενεργοποίησης Eα βρίσκεται ψηλότερα από την Τ₂.

Θέμα Γ25 μονάδες

  1. 1.

    Γ1. Δίνονται οι παρακάτω αντιδράσεις:

    Σχήμα αντιδράσεων: Α (CνH₂νO) + H₂ με Ni → Β, Β + SOCl₂ → Γ, Γ + Mg σε απόλυτο αιθέρα → Δ, Δ + Α → ενδιάμεσο προϊόν, + H₂O → Ε. Ε + KMnO₄/H₂SO₄ → Θ, Θ + NaHCO₃ → Κ. Ε + π. H₂SO₄ στους 170 °C → Ζ. Ε + KOH/Br₂ → Λ + Μ.
    1. α)

      α. Να γράψετε τους συντακτικούς τύπους των οργανικών ενώσεων Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Θ, Κ, Λ, Μ.(10 μονάδες)

    2. β)

      β. Εξηγήστε τη χρήση απόλυτου αιθέρα για τον σχηματισμό της ένωσης Δ, γράφοντας την αντίστοιχη χημική εξίσωση.(1 μονάδα)

  2. 2.

    Γ2. Ποσότητα 1 mol προπενίου πολυμερίζεται πλήρως υπό κατάλληλες συνθήκες και προκύπτει διάλυμα όγκου 1 L. Το διάλυμα μετά τον πολυμερισμό έχει ωσμωτική πίεση 0,0246 atm σε θερμοκρασία θ = 27 °C. Δίνεται: R=0,082 L⋅atmmol⋅KR = 0{,}082\ \dfrac{\text{L} \cdot \text{atm}}{\text{mol} \cdot \text{K}}

    1. α)

      α. Να γράψετε τη χημική εξίσωση πολυμερισμού.(1 μονάδα)

    2. β)

      β. Να προσδιορίσετε τον αριθμό των μορίων του μονομερούς που σχηματίζουν ένα μόριο πολυμερούς.(3 μονάδες)

    3. γ)

      γ. Να αναφέρετε το είδος των υβριδικών τροχιακών όλων των ατόμων C στο μονομερές και στην επαναλαμβανόμενη δομική μονάδα του πολυμερούς (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδα 1).

  3. 3.

    Γ3. Σε κενό δοχείο όγκου 2 L και σε θερμοκρασία θ °C, προστίθεται ποσότητα στερεής οργανικής ένωσης Χ και 0,6 mol ένωσης Ψ, οπότε πραγματοποιείται η απλή αντίδραση με χημική εξίσωση: X(s)+2Ψ(g)→Ω(g)\text{X}(s) + 2\Psi(g) \rightarrow \Omega(g) Τη χρονική στιγμή t₁ η ποσότητα του Ω στο δοχείο είναι 0,1 mol. Τη χρονική στιγμή t₂ ολοκληρώνεται η χημική αντίδραση και το σύνολο των αερίων μορίων είναι 0,4 mol. Δίνεται η σταθερά ταχύτητας, k=10−3 M−1⋅s−1k = 10^{-3}\ \text{M}^{-1} \cdot \text{s}^{-1}

    1. α)

      α. Να υπολογίσετε τη στιγμιαία ταχύτητα της αντίδρασης τη χρονική στιγμή t₁.(2 μονάδες)

    2. β)

      β. Να υπολογίσετε τη στιγμιαία ταχύτητα κατανάλωσης του Ψ τη χρονική στιγμή t₁.(2 μονάδες)

    3. γ)

      γ. Να υπολογίσετε τη σύσταση όλων των σωμάτων τη χρονική στιγμή t₂.(4 μονάδες)

Θέμα Δ25 μονάδες

  1. 1.

    Δ1. Υδατικό διάλυμα, που περιέχει CH₃COOH συγκέντρωσης 1 Μ και HCOOH συγκέντρωσης 0,8 Μ, βρίσκεται σε θερμοκρασία 25 °C. Να υπολογιστεί η συγκέντρωση των H₃O⁺ στο διάλυμα. Δίνονται: Για το CH₃COOH: Ka=10−5K_a = 10^{-5} · Για το HCOOH: Ka′=10−4K_a' = 10^{-4} · Τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις.(5 μονάδες)

  2. 2.

    Δ2. Διαθέτουμε τα παρακάτω διαλύματα: • Υ1: Υδατικό διάλυμα NH₃ όγκου 100 mL και συγκέντρωσης 0,5 Μ • Υ2: Υδατικό διάλυμα HBr όγκου 100 mL και συγκέντρωσης 1 Μ Δίνονται: Kw=10−14K_w = 10^{-14} · Για την NH₃: Kb=10−5K_b = 10^{-5} · Όλα τα διαλύματα βρίσκονται σε θερμοκρασία θ = 25 °C και τα δεδομένα του προβλήματος επιτρέπουν τις γνωστές προσεγγίσεις.

    1. α)

      α. Να υπολογιστεί ο μέγιστος όγκος ρυθμιστικού διαλύματος Υ3 με pH = 9, που μπορεί να προκύψει από την ανάμιξη των διαλυμάτων Υ1 και Υ2.(7 μονάδες)

    2. β)

      β. Στο ρυθμιστικό διάλυμα Υ3 με pH = 9 προσθέτουμε σταγόνες του δείκτη ΗΔ με Ka ΗΔ=10−9K_{a\,\text{ΗΔ}} = 10^{-9}. Να υπολογιστεί ο βαθμός ιοντισμού του δείκτη ΗΔ στο διάλυμα Υ3. Η θερμοκρασία του διαλύματος παραμένει σταθερή.(4 μονάδες)

  3. 3.

    Δ3. 10 g δείγματος S(s) καίγονται πλήρως και σχηματίζεται SO₂(g). Η ποσότητα του SO₂(g) διαβιβάζεται σε υδατικό διάλυμα χλωρίου (Cl₂) και αντιδρά πλήρως σύμφωνα με τη χημική εξίσωση (1): SO2(g)+Cl2(aq)→HCl(aq)+H2SO4(aq)(1)\text{SO}_2(g) + \text{Cl}_2(aq) \rightarrow \text{HCl}(aq) + \text{H}_2\text{SO}_4(aq) \quad (1) Τα οξέα που σχηματίζονται εξουδετερώνονται πλήρως από διάλυμα NaOH συγκέντρωσης 0,5 Μ και όγκου 2 L. Δίνεται η σχετική ατομική μάζα: ArA_r(S) = 32. Θεωρούμε ότι οι προσμίξεις του δείγματος είναι αδρανείς.

    1. α)

      α. Να ισοσταθμίσετε τη χημική εξίσωση (1).(2 μονάδες)

    2. β)

      β. Να προσδιορίσετε την % w/w περιεκτικότητα του δείγματος σε S(s).(5 μονάδες)

    3. γ)

      γ. Να αιτιολογήσετε, χωρίς υπολογισμούς, γράφοντας τις κατάλληλες αντιδράσεις, αν το τελικό διάλυμα που προκύπτει μετά την εξουδετέρωση είναι όξινο, βασικό ή ουδέτερο.(2 μονάδες)

Καλή επιτυχία!

9 κλειστές απαντήσεις είναι ακόμα κενές.

Όλες οι ενότητες