Χημεία · Γ΄ Λυκείου
Επαναληπτικές 2021
Διάρκεια 180΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α25 μονάδες
Για τις προτάσεις Α1 έως και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
Θέμα Β25 μονάδες
- 1.
Β1. Δίνονται τα παρακάτω υδατικά μοριακά διαλύματα που έχουν την ίδια περιεκτικότητα % w/v και βρίσκονται στην ίδια θερμοκρασία: α. διάλυμα γλυκόζης (C₆H₁₂O₆) β. διάλυμα ζάχαρης (C₁₂H₂₂O₁₁) γ. διάλυμα φορμαλδεΰδης (HCHO) Δίνονται: , και .
- α)
Να ταξινομήσετε τα α, β, γ κατά σειρά αυξανόμενης ωσμωτικής πίεσης (μονάδα 1).
- β)
Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).
- α)
- 2.
Β2. Περίσσεια σκόνης CaCO₃ αντιδρά με 100 ml διαλύματος HCl 0,5 M και λαμβάνει χώρα η μονόδρομη αντίδραση: Να προβλέψετε την επίδραση που θα έχει κάθε μία από τις ακόλουθες μεταβολές στην αρχική ταχύτητα της αντίδρασης (μικρότερη, ίδια, μεγαλύτερη) δικαιολογώντας την απάντησή σας, αν το αρχικό πείραμα διεξαχθεί:
- α)
α. Με την ίδια ποσότητα CaCO₃ υπό μορφή μεγαλύτερων κόκκων σκόνης (μονάδες 3).
- β)
β. Με την προσθήκη ίσου όγκου νερού στο διάλυμα του οξέος πριν από την προσθήκη CaCO₃ (μονάδες 3).
- α)
- 3.
Β3. Δίνονται τα ακόλουθα ισομερή οκτάνια: I. II. III. IV. Ποιο από τα ακόλουθα διαγράμματα αναπαριστά καλύτερα τα πειραματικά δεδομένα αναφορικά με το σημείο ζέσεως (Σ.Ζ.) των ισομερών οκτανίων;

- α)
Το σωστό διάγραμμα (μονάδα 1).
- β)
Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας (μονάδες 4).
- α)
- 4.
Β4. Δίνεται η απλή αντίδραση: Κατά τη διάρκεια των 2 πρώτων sec εκλύεται ποσό θερμότητας kJ, ενώ κατά τη διάρκεια των επόμενων 2 sec εκλύονται kJ.
- α)
α. Η αντίδραση είναι εξώθερμη ή ενδόθερμη; (μονάδα 1).
- β)
β. Να συγκρίνετε τα ποσά θερμότητας που εκλύονται (μονάδα 1), δικαιολογώντας την απάντησή σας (μονάδες 3).
- α)
- 5.
Β5. Ως γνωστόν κάποια χημικά στοιχεία δεν ακολουθούν τις αρχές της ηλεκτρονιακής δόμησης. Με το δεδομένο ότι το στοιχείο Χ (Z = 46) δεν είναι παραμαγνητικό, να δώσετε την ηλεκτρονιακή του δομή.(4 μονάδες)
Θέμα Γ25 μονάδες
- 1.
Γ1. Δίνεται διάλυμα NH₃ (Δ₁) συγκέντρωσης M, όγκου L και θερμοκρασίας 25 °C. Δίνονται: και . Επίσης, δίνεται . Να θεωρήσετε ότι ισχύουν οι γνωστές προσεγγίσεις.
- α)
α. Να βρεθεί το pH του διαλύματος Δ₁ (μονάδες 3).
- β)
β. Πόσα mol αερίου HCl πρέπει να προστεθούν στο διάλυμα Δ₁, χωρίς μεταβολή του όγκου του, ώστε να προκύψει ρυθμιστικό διάλυμα Δ₂ με pH = 9 (μονάδες 4);
- γ)
γ. Το διάλυμα Δ₂ ογκομετρείται με πρότυπο διάλυμα HBr συγκέντρωσης M. Να υπολογιστεί ο όγκος του προτύπου διαλύματος που χρησιμοποιήθηκε κατά την ογκομέτρηση (μονάδες 3) και να αποδειχτεί ότι η συγκέντρωση των ιόντων του διαλύματος στο τελικό σημείο είναι M (μονάδες 3).
- δ)
δ. Για τον προσδιορισμό του τελικού σημείου, χρησιμοποιήθηκε ο δείκτης κυανού της θυμόλης. Ο δείκτης αυτός είναι ασθενές διπρωτικό οξύ με p και p και παρουσιάζει διαφορετικούς χρωματισμούς σε τρεις περιοχές pH. Η μορφή H₂A του δείκτη είναι κόκκινη, η μορφή HA⁻ είναι κίτρινη και η μορφή A²⁻ είναι μπλε. Να προσδιορισθεί το χρώμα του διαλύματος Δ₂ στο τελικό σημείο της ογκομέτρησης (μονάδες 4).
- α)
- 2.
Γ2. Τα α-αμινοξέα που αποτελούν τους δομικούς λίθους των πρωτεϊνών περιγράφονται από τον ακόλουθο γενικό μοριακό τύπο: , όπου R– συνήθως μη ιοντιζόμενη ομάδα Επιπλέον, σε υδατικά διαλύματα συμπεριφέρονται ως αμφιπρωτικές ενώσεις.
- α)
α. Σε υδατικό διάλυμα του αμινοξέος αλανίνη έχει αποκατασταθεί η ισορροπία (1), η οποία είναι μετατοπισμένη προς τα δεξιά: Να δικαιολογήσετε γιατί συμβαίνει αυτό (μονάδες 3). Για την αλανίνη δίνονται: p και p.
- β)
β. Ως αμφιπρωτική ένωση η αλανίνη συμμετέχει ταυτόχρονα και στις ισορροπίες (2) και (3) στα υδατικά διαλύματά της. Ποια από τις τρεις μορφές της αλανίνης (Β, Γ, Δ) αναμένεται να επικρατεί σε pH = 1; (μονάδα 1). Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας χωρίς μαθηματικούς υπολογισμούς (μονάδες 4).
- α)
Θέμα Δ25 μονάδες
Το χλώριο (Cl₂) είναι αέριο το οποίο χρησιμοποιήθηκε κατά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο σαν χημικό όπλο, λόγω των τοξικών ιδιοτήτων του.
- 1.
Δ1. Η χλωρίνη, το πιο κοινό οικιακό απολυμαντικό / λευκαντικό, είναι υδατικό αλκαλικό διάλυμα υποχλωριώδους νατρίου (NaClO). Στο υδατικό διάλυμα της χλωρίνης αποκαθίσταται η ακόλουθη ισορροπία:
- α)
α. Να δικαιολογήσετε προς ποια κατεύθυνση θα μετατοπισθεί η ισορροπία (1) με προσθήκη NaOH(s) (μονάδες 2).
- β)
β. Είναι γνωστό ότι πολλά από τα καθαριστικά που χρησιμοποιούνται για την απομάκρυνση αλάτων από επιφάνειες είναι ισχυρά όξινα. Στις οδηγίες τους αναγράφεται ότι απαγορεύεται η ανάμειξή τους με χλωρίνη, λόγω έκλυσης τοξικού αερίου. Να δικαιολογήσετε γιατί υπάρχει αυτή η αυστηρή σύσταση (μονάδες 3).
- α)
- 2.
Δ2. Σε δοχείο σταθερού όγκου και σε θερμοκρασία θ °C, εισάγονται 2 mol Cl₂(g) και 4 mol H₂(g), οπότε αποκαθίσταται η ισορροπία (2): Δίνεται η σε θ °C.
- α)
α. Να εξηγήσετε πώς θα μεταβληθεί η απόδοση της αντίδρασης (2) εάν προσθέσουμε στο δοχείο επιπλέον 2 mol Cl₂(g) στις ίδιες συνθήκες (μονάδες 3).
- β)
β. Πόσα mol Cl₂(g) πρέπει να προσθέσουμε επιπλέον στο αρχικό μείγμα ώστε να μη μεταβληθεί η απόδοση της αντίδρασης (μονάδες 3).
- α)
- Δ3
- α)
α. Όταν μείγμα Cl₂(g) και CH₄(g) εκτεθεί σε διάχυτο ηλιακό φως πραγματοποιούνται αλυσιδωτές αντιδράσεις χλωρίωσης και προκύπτει μείγμα χλωροπαραγώγων. Όταν το μείγμα δεν εκτεθεί στο ηλιακό φως, δεν παρατηρείται καμία αντίδραση. Να εξηγήσετε τον ρόλο του φωτός στην χλωρίωση του μεθανίου. Δεν απαιτείται η γραφή των χημικών αντιδράσεων ούτε ο αναλυτικός μηχανισμός τους. (μονάδες 4)
- β)
β. Να συγκρίνετε τον όξινο χαρακτήρα των ενώσεων HCl και HBr καθώς επίσης και των HCl και PH₃, δικαιολογώντας την απάντησή σας. Δίνονται οι ατομικοί αριθμοί , , . (μονάδες 4)
- α)
- 4.
Δ4. Πιθανολογείται ότι στην ατμόσφαιρα γίνεται η αντίδραση: Να βρεθεί η της (Α) αν δίνονται: (6 μονάδες)
Καλή επιτυχία!