# Το DNA ως γενετικό υλικό

> Griffith, Avery, Hershey και Chase: τα πειράματα που το απέδειξαν.

Βιολογία, Γ΄ Λυκείου. https://www.akademio.gr/el/lyk-c/biology/genetic-material

## Τι θα μάθεις

- Να περιγράφεις τα πειράματα του Griffith και να εξηγείς τι είναι ο μετασχηματισμός.
- Να εξηγείς πώς οι Avery, MacLeod και McCarty έδειξαν ότι ο μετασχηματιστικός παράγοντας είναι το DNA.
- Να ερμηνεύεις το πείραμα των Hershey και Chase με ραδιενεργό θείο και φώσφορο.
- Να προβλέπεις το αποτέλεσμα παραλλαγών αυτών των πειραμάτων.

## Πρωτεΐνες ή DNA;

Στις αρχές του 20ού αιώνα ήταν ήδη γνωστό ότι τα γονίδια βρίσκονται στα χρωμοσώματα, και ότι τα χρωμοσώματα αποτελούνται από DNA και πρωτεΐνες. Το ερώτημα ήταν ποιο από τα δύο μεταφέρει την κληρονομική πληροφορία.

Οι περισσότεροι επιστήμονες στοιχημάτιζαν στις **πρωτεΐνες**. Είναι φτιαγμένες από 20 διαφορετικά αμινοξέα και έχουν τεράστια ποικιλία, ενώ το DNA έχει μόνο τέσσερα είδη νουκλεοτιδίων και έμοιαζε πολύ «μονότονο» για να γράψει τις οδηγίες ενός οργανισμού.

## Griffith, 1928: κάτι περνά από τα νεκρά στα ζωντανά

Ο Frederick Griffith μελετούσε τον **πνευμονιόκοκκο** (*Streptococcus pneumoniae*), βακτήριο που προκαλεί πνευμονία. Χρησιμοποίησε δύο στελέχη του:

- το στέλεχος **S**, που έχει γύρω από το κύτταρο ένα προστατευτικό περίβλημα, την **κάψα**. Σχηματίζει λείες αποικίες και είναι **παθογόνο**: σκοτώνει τα ποντίκια.
- το στέλεχος **R**, που **δεν** έχει κάψα. Σχηματίζει αδρές αποικίες και **δεν** είναι παθογόνο, γιατί το ανοσοποιητικό σύστημα του ποντικού το εξουδετερώνει.

Έκανε τέσσερις ενέσεις σε ποντίκια. Πρόβλεψε τα αποτελέσματα.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Τα τέσσερα πειράματα του Griffith*

Το τέταρτο πείραμα είναι το κρίσιμο. Τα βακτήρια S που βρέθηκαν ζωντανά δεν μπορεί να ήταν τα νεκρά που αναστήθηκαν. Ήταν βακτήρια R που απέκτησαν την ικανότητα να φτιάχνουν κάψα, **και τη μετέδιδαν στους απογόνους τους**. Άρα άλλαξε κάτι κληρονομικό.

Ο Griffith ονόμασε το φαινόμενο **μετασχηματισμό**: ένα βακτήριο αλλάζει κληρονομικά γνωρίσματα παίρνοντας γενετικό υλικό από το περιβάλλον του. Δεν ήξερε όμως ποια ουσία των νεκρών βακτηρίων ήταν ο **μετασχηματιστικός παράγοντας**.

### Τι δείχνει κάθε ένεση

Οι τρεις πρώτες ενέσεις είναι οι **μάρτυρες** του πειράματος. Στις εξετάσεις ζητείται συχνά ο ρόλος τους.

| Ένεση               | Αποτέλεσμα | Τι αποκλείει ή τι δείχνει                                  |
| ------------------- | ---------- | ---------------------------------------------------------- |
| Ζωντανά S           | πεθαίνει   | Το S είναι παθογόνο.                                       |
| Ζωντανά R           | ζει        | Το R μόνο του δεν σκοτώνει.                                |
| Νεκρά S             | ζει        | Η θέρμανση σκότωσε τα S, και η κάψα μόνη της δεν σκοτώνει. |
| Νεκρά S + ζωντανά R | πεθαίνει   | Κάτι από τα νεκρά S μετέτρεψε τα R σε S.                   |

Χωρίς την τρίτη ένεση, κάποιος θα έλεγε ότι μερικά S επέζησαν της θέρμανσης. Χωρίς τη δεύτερη, ότι το R σκοτώνει από μόνο του. Μόνο με όλες μαζί, το τέταρτο αποτέλεσμα σημαίνει μετασχηματισμό.

## Avery, MacLeod, McCarty, 1944: ο παράγοντας είναι το DNA

Οι Oswald Avery, Colin MacLeod και Maclyn McCarty επανέλαβαν το πείραμα **στο εργαστήριο**, σε καλλιέργειες βακτηρίων και όχι σε ποντίκια. Από νεκρά βακτήρια S απομόνωσαν χωριστά τα κύρια συστατικά τους, πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, RNA και DNA, και πρόσθεσαν το καθένα σε καλλιέργεια ζωντανών βακτηρίων R.

**Μόνο το DNA** μετέτρεψε βακτήρια R σε S.

Για να αποκλείσουν το ενδεχόμενο να ήταν το DNA τους μολυσμένο με λίγη πρωτεΐνη, χρησιμοποίησαν ένζυμα. Όταν το εκχύλισμα των S κατεργαζόταν με ένζυμα που διασπούν τις πρωτεΐνες, ο μετασχηματισμός γινόταν κανονικά. Όταν κατεργαζόταν με ένζυμο που διασπά το DNA, ο μετασχηματισμός **δεν** γινόταν.

## Hershey και Chase, 1952: τι μπαίνει στο βακτήριο

Οι Alfred Hershey και Martha Chase χρησιμοποίησαν τον **βακτηριοφάγο T2**, έναν ιό που μολύνει το βακτήριο *E. coli*. Ο φάγος είναι πολύ απλός: ένα μόριο DNA κλεισμένο σε ένα περίβλημα από πρωτεΐνες. Όταν μολύνει ένα βακτήριο, προσκολλάται στην επιφάνειά του και ένα μέρος του περνά μέσα. Λίγο αργότερα το βακτήριο σπάει και ελευθερώνει εκατοντάδες νέους φάγους.

Η ιδέα τους στηρίχθηκε σε μια χημική διαφορά:

|           | Περιέχει θείο (S)         | Περιέχει φώσφορο (P)        |
| --------- | ------------------------- | --------------------------- |
| Πρωτεΐνες | ναι, σε ορισμένα αμινοξέα | όχι                         |
| DNA       | όχι                       | ναι, στις φωσφορικές ομάδες |

Ετοίμασαν δύο ομάδες φάγων:

1. φάγους με **ραδιενεργό θείο** $^{35}\text{S}$, δηλαδή σημασμένες **πρωτεΐνες**,
2. φάγους με **ραδιενεργό φώσφορο** $^{32}\text{P}$, δηλαδή σημασμένο **DNA**.

Με κάθε ομάδα μόλυναν βακτήρια. Λίγα λεπτά αργότερα ανακίνησαν έντονα την καλλιέργεια σε αναδευτήρα, ώστε να ξεκολλήσουν από την επιφάνεια των βακτηρίων ό,τι είχε μείνει απέξω, και φυγοκέντρησαν. Τα βαριά βακτήρια κατέληξαν στον πυθμένα του σωλήνα, στο **ίζημα**· τα ελαφριά περιβλήματα των φάγων έμειναν στο υγρό από πάνω.

- Με το $^{35}\text{S}$ η ραδιενέργεια βρέθηκε κυρίως **στο υγρό**, έξω από τα βακτήρια.
- Με το $^{32}\text{P}$ η ραδιενέργεια βρέθηκε κυρίως **στο ίζημα**, μέσα στα βακτήρια, και ένα μέρος της εμφανίστηκε αργότερα στους νέους φάγους.

Στο βακτήριο λοιπόν μπαίνει το **DNA** του φάγου, ενώ η πρωτεΐνη μένει απέξω. Και αφού από αυτό το DNA προκύπτουν νέοι φάγοι ολόκληροι, με πρωτεΐνες, το DNA είναι το γενετικό υλικό.

### Από πού παίρνουν τα υλικά τους οι νέοι φάγοι

Μέσα στο βακτήριο, το DNA του φάγου δίνει τις οδηγίες. Τα **υλικά** όμως, νουκλεοτίδια και αμινοξέα, τα δίνει το βακτήριο. Αυτό αρκεί για να προβλέψεις κάθε παραλλαγή με σήμανση:

- Το DNA του αρχικού φάγου αντιγράφεται, και οι δύο αρχικές αλυσίδες του καταλήγουν σε **λίγους** από τους νέους φάγους. Αν ήταν σημασμένες με $^{32}\text{P}$, ραδιενέργεια έχουν μόνο αυτοί οι λίγοι.
- Οι πρωτεΐνες των νέων φάγων φτιάχνονται **εξαρχής**, από αμινοξέα του βακτηρίου. Το $^{35}\text{S}$ του αρχικού περιβλήματος δεν περνά ποτέ σε νέο φάγο.
- Αν σημασμένο είναι το **βακτήριο** και όχι ο φάγος, τότε σημασμένοι βγαίνουν όλοι οι νέοι φάγοι: με $^{32}\text{P}$ στο DNA τους, ή με $^{35}\text{S}$ στις πρωτεΐνες τους.

## Η μέθοδος για τα πειράματα

Σε ένα θέμα με πείραμα, η απάντηση έχει σχεδόν πάντα τρία κομμάτια:

1. **Τι σημάνθηκε ή τι καταστράφηκε.** Ποιο μόριο φέρει το ισότοπο, ποιο μόριο διασπά το ένζυμο.
2. **Πού πήγε αυτό το μόριο.** Μέσα ή έξω από το βακτήριο, στο ίζημα ή στο υγρό, στους νέους φάγους ή όχι.
3. **Τι συμπέρασμα βγαίνει.** Μόνο ό,τι αποδεικνύει η συγκεκριμένη συνθήκη, όχι όλη η θεωρία.

> **Κλειδί**
>
> Τρία πειράματα, ένα συμπέρασμα:
>
> - **Griffith**: κάτι από νεκρά βακτήρια αλλάζει κληρονομικά ζωντανά βακτήρια (μετασχηματισμός).
> - **Avery, MacLeod, McCarty**: αυτό το κάτι είναι το **DNA**· το καταστρέφει ένζυμο που διασπά DNA, όχι ένζυμο που διασπά πρωτεΐνες.
> - **Hershey, Chase**: στο βακτήριο μπαίνει το **DNA** του φάγου, και αρκεί για να φτιαχτούν νέοι φάγοι.

> **Πρόσεχε**
>
> «Στο πείραμα των Hershey και Chase το $^{32}\text{P}$ σημαίνει τις πρωτεΐνες.» **Όχι.**
>
> Ο φώσφορος βρίσκεται στις φωσφορικές ομάδες του DNA· οι πρωτεΐνες δεν έχουν φώσφορο. Το θείο βρίσκεται σε δύο αμινοξέα των πρωτεϊνών· το DNA δεν έχει θείο. Αν τα μπερδέψεις, το συμπέρασμα αντιστρέφεται.

Μια ακόμη ένδειξη έρχεται από τη σύγκριση κυττάρων. Όλα τα σωματικά κύτταρα ενός οργανισμού έχουν την **ίδια ποσότητα DNA**, ενώ οι γαμέτες έχουν τη **μισή**. Η ποσότητα των πρωτεϊνών, αντίθετα, διαφέρει πολύ από κύτταρο σε κύτταρο. Αυτό ταιριάζει ακριβώς με ό,τι περιμένουμε από το γενετικό υλικό.

> **Και το RNA**
>
> Σε ορισμένους ιούς, όπως ο ιός της γρίπης και ο HIV, το γενετικό υλικό είναι **RNA**. Σε όλα τα κύτταρα, προκαρυωτικά και ευκαρυωτικά, είναι DNA.

> **Θυμήσου**
>
> - **Griffith (1928)**: πνευμονιόκοκκος S (κάψα, παθογόνος) και R. Νεκρά S + ζωντανά R σκοτώνουν: **μετασχηματισμός**.
> - **Avery, MacLeod, McCarty (1944)**: ο μετασχηματιστικός παράγοντας είναι το **DNA**.
> - **Hershey, Chase (1952)**: φάγος T2· $^{35}\text{S}$ στις πρωτεΐνες, $^{32}\text{P}$ στο DNA. Στο βακτήριο μπαίνει το DNA.
> - Σταθερή ποσότητα DNA στα σωματικά κύτταρα, μισή στους γαμέτες.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Ένας ερευνητής κατεργάζεται εκχύλισμα από νεκρά βακτήρια S με ένζυμο που διασπά το RNA και μετά το προσθέτει σε καλλιέργεια ζωντανών R. Θα εμφανιστούν βακτήρια S;

1. Ο μετασχηματιστικός παράγοντας είναι το DNA των βακτηρίων S, που κουβαλά το γονίδιο για την κάψα.
2. Το ένζυμο διασπά το RNA, όχι το DNA. Το DNA του εκχυλίσματος μένει ανέπαφο.
3. Ναι: ο μετασχηματισμός γίνεται, και στην καλλιέργεια θα βρεθούν βακτήρια S. Το ίδιο θα συνέβαινε με ένζυμο που διασπά πρωτεΐνες. Μόνο ένζυμο που διασπά το DNA τον εμποδίζει.

### Παράδειγμα 2: Φάγοι με σημασμένο DNA μολύνουν βακτήρια, αλλά ο ερευνητής ξεχνά την ανάδευση και φυγοκεντρεί αμέσως. Πού θα βρεθεί η ραδιενέργεια;

1. Το σημασμένο DNA, με $^{32}\text{P}$, έχει μπει στα βακτήρια. Τα βακτήρια καταλήγουν στο ίζημα, με ή χωρίς ανάδευση.
2. Η ανάδευση χρειάζεται για να ξεκολλήσουν τα περιβλήματα από την επιφάνεια των βακτηρίων. Εδώ τα περιβλήματα δεν είναι σημασμένα, οπότε το πού θα καταλήξουν δεν αλλάζει το αποτέλεσμα.
3. Η ραδιενέργεια θα βρεθεί στο **ίζημα**, όπως και με ανάδευση. Με φάγους σημασμένους με $^{35}\text{S}$ όμως, η παράλειψη θα είχε σημασία: τα περιβλήματα θα έμεναν κολλημένα στα βακτήρια και θα έπεφταν στο ίζημα μαζί τους, δίνοντας λάθος εικόνα.

### Παράδειγμα 3: Γιατί οι Hershey και Chase δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν ραδιενεργό άνθρακα για να σημάνουν μόνο το DNA;

1. Άνθρακα έχουν όλες οι οργανικές ουσίες: και το DNA και οι πρωτεΐνες.
2. Με ραδιενεργό άνθρακα θα σημαίνονταν **και τα δύο** μόρια, και δεν θα μπορούσαν να ξέρουν ποιο από τα δύο έμπαινε στο βακτήριο.
3. Χρειάζονταν ένα στοιχείο που υπάρχει **μόνο** στο ένα από τα δύο μόρια. Τέτοια στοιχεία είναι ο φώσφορος για το DNA και το θείο για τις πρωτεΐνες.

### Παράδειγμα 4: (Θέμα Β) Γιατί το πείραμα του Griffith δεν έδειξε ότι το γενετικό υλικό είναι το DNA, ενώ τα πειράματα των Avery, MacLeod και McCarty το έδειξαν;

1. Ο Griffith ενέθεσε **ολόκληρα** νεκρά βακτήρια S, με όλα τους τα συστατικά. Έδειξε ότι κάτι από αυτά μετασχηματίζει τα R, αλλά όχι **ποιο** συστατικό.
2. Οι Avery, MacLeod και McCarty χώρισαν τα συστατικά των S και δοκίμασαν το καθένα χωριστά. Μετασχηματισμό έδωσε μόνο το DNA.
3. Επιπλέον, ο μετασχηματισμός χανόταν μόνο όταν το εκχύλισμα κατεργαζόταν με ένζυμο που διασπά το DNA, **ενώ** με ένζυμα που διασπούν πρωτεΐνες γινόταν κανονικά. Έτσι αποκλείστηκε μια πιθανή πρόσμειξη πρωτεΐνης, και ο μετασχηματιστικός παράγοντας ταυτίστηκε με το DNA.

### Παράδειγμα 5: (Θέμα Δ) Βακτήρια E. coli καλλιεργούνται σε θρεπτικό υλικό με \$^{32}\text{P}\$ και \$^{35}\text{S}\$, και μολύνονται με μη σημασμένους φάγους T2. (α) Πού θα βρεθεί η ραδιενέργεια στους νέους φάγους; (β) Οι νέοι φάγοι μολύνουν μη σημασμένα βακτήρια. Μετά από ανάδευση και φυγοκέντρηση, πού θα βρεθεί κάθε ισότοπο; (γ) Θα έχουν ραδιενέργεια οι φάγοι της επόμενης γενιάς;

1. (α) Οι νέοι φάγοι φτιάχνονται με υλικά του βακτηρίου. Τα νουκλεοτίδια του βακτηρίου έχουν $^{32}\text{P}$ και τα αμινοξέα του $^{35}\text{S}$. Όλοι οι νέοι φάγοι έχουν $^{32}\text{P}$ στο DNA τους και $^{35}\text{S}$ στις πρωτεΐνες του περιβλήματός τους.
2. (β) Στη νέα μόλυνση, στο βακτήριο μπαίνει μόνο το DNA. Μετά την ανάδευση, τα άδεια περιβλήματα ξεκολλούν και μένουν στο υγρό. Το $^{32}\text{P}$ βρίσκεται κυρίως στο **ίζημα**, μέσα στα βακτήρια, και το $^{35}\text{S}$ κυρίως στο **υγρό**.
3. (γ) Οι πρωτεΐνες της επόμενης γενιάς φτιάχνονται από μη σημασμένα αμινοξέα: δεν θα έχουν $^{35}\text{S}$. Το DNA αντιγράφεται με μη σημασμένα νουκλεοτίδια, και οι αρχικές σημασμένες αλυσίδες καταλήγουν σε λίγους μόνο φάγους.
4. Άρα στην επόμενη γενιά ραδιενέργεια, και μόνο $^{32}\text{P}$, έχουν **λίγοι** φάγοι, σε μία αλυσίδα του DNA τους. Οι περισσότεροι δεν έχουν καθόλου.

## Ερωτήσεις

1. Γιατί, πριν από τα πειράματα, οι περισσότεροι επιστήμονες πίστευαν ότι το γενετικό υλικό είναι οι πρωτεΐνες;
   - Φτιάχνονται από 20 είδη μονομερών και έχουν τεράστια ποικιλία
   - Βρίσκονται μόνο στον πυρήνα, ενώ το DNA είναι σε όλο το κύτταρο
   - Είναι τα μόνα μόρια που διπλασιάζονται πριν από την κυτταρική διαίρεση
   - Το DNA δεν είχε ακόμη ανακαλυφθεί στις αρχές του 20ού αιώνα
2. Στο πείραμα του Griffith, ποια ένεση σκότωσε το ποντίκι χωρίς να περιέχει ζωντανά βακτήρια S;
   - Θανατωμένα με θέρμανση S μαζί με ζωντανά R
   - Μόνο θανατωμένα με θέρμανση βακτήρια S
   - Μόνο ζωντανά βακτήρια R, χωρίς κάψα
   - Θανατωμένα με θέρμανση R μαζί με ζωντανά R
3. Τι είναι ο μετασχηματισμός;
   - Η κληρονομική αλλαγή ενός βακτηρίου από γενετικό υλικό που πήρε από το περιβάλλον
   - Η επαναφορά στη ζωή βακτηρίων που είχαν θανατωθεί με θέρμανση στο εργαστήριο
   - Η απώλεια της κάψας από τα βακτήρια S όταν βρεθούν μέσα σε ποντίκι
   - Η μόλυνση ενός βακτηρίου από φάγο που εισάγει το DNA του
4. Στα πειράματα του Avery και των συνεργατών του, ποια κατεργασία του εκχυλίσματος των S εμπόδισε τον μετασχηματισμό;
   - Η κατεργασία με ένζυμο που διασπά το DNA
   - Η κατεργασία με ένζυμα που διασπούν πρωτεΐνες
   - Η κατεργασία με ένζυμο που διασπά το RNA
   - Η απομάκρυνση της κάψας από το εκχύλισμα
5. Στο πείραμα των Hershey και Chase, γιατί το ραδιενεργό θείο σημαίνει μόνο τις πρωτεΐνες;
   - Το DNA δεν περιέχει θείο
   - Το θείο υπάρχει σε όλα τα αμινοξέα
   - Το θείο καταστρέφει το DNA του φάγου
   - Οι πρωτεΐνες δεν περιέχουν φώσφορο
6. Μετά τη μόλυνση, την ανάδευση και τη φυγοκέντρηση, πού βρέθηκε κυρίως ο ραδιενεργός φώσφορος;
   - Στο ίζημα, μέσα στα βακτήρια
   - Στο υγρό, στα περιβλήματα των φάγων
   - Μοιρασμένος εξίσου στα δύο
   - Πουθενά, γιατί διασπάστηκε
7. Ποια παρατήρηση ταιριάζει με το ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό;
   - Οι γαμέτες έχουν τη μισή ποσότητα DNA από τα σωματικά κύτταρα
   - Τα μυϊκά κύτταρα έχουν περισσότερο DNA από τα νευρικά
   - Η ποσότητα του DNA αυξάνεται όσο μεγαλώνει ένας οργανισμός
   - Τα κύτταρα με τις περισσότερες πρωτεΐνες έχουν και το περισσότερο DNA
8. Στο πείραμα του Griffith, τι αποκλείει η ένεση με βακτήρια S θανατωμένα με θέρμανση, που άφησε το ποντίκι ζωντανό;
   - Ότι κάποια βακτήρια S επέζησαν της θέρμανσης
   - Ότι τα βακτήρια R μπορούν να σκοτώσουν μόνα τους
   - Ότι ο μετασχηματιστικός παράγοντας είναι πρωτεΐνη
   - Ότι το στέλεχος S είναι παθογόνο όταν ζει
9. Φάγοι με σημασμένες πρωτεΐνες ($^{35}\text{S}$) μολύνουν μη σημασμένα βακτήρια. Πόσοι από τους νέους φάγους θα έχουν ραδιενέργεια;
   - Κανένας
   - Λίγοι, όσοι πήραν τις αρχικές πρωτεΐνες
   - Όλοι, σε όλο τους το περίβλημα
   - Οι μισοί, στο DNA τους
10. Μη σημασμένοι φάγοι μολύνουν βακτήρια που μεγάλωσαν σε υλικό με $^{32}\text{P}$. Τι ισχύει για τους νέους φάγους;
   - Όλοι έχουν $^{32}\text{P}$ στο DNA τους
   - Λίγοι έχουν $^{32}\text{P}$ στο DNA τους
   - Όλοι έχουν $^{32}\text{P}$ στις πρωτεΐνες τους
   - Κανένας δεν έχει ραδιενέργεια

## Ασκήσεις

1. Ποιο από τα δύο στελέχη του πνευμονιόκοκκου έχει κάψα, και ποιο από τα δύο είναι παθογόνο;
2. Ποιον ιό χρησιμοποίησαν οι Hershey και Chase, και ποιο βακτήριο μολύνει;
3. Ένα ποντίκι δέχεται ένεση με ζωντανά βακτήρια R μαζί με DNA που απομονώθηκε από βακτήρια S. Τι αναμένεται να συμβεί;
4. Ένα σωματικό κύτταρο ενός θηλαστικού, που δεν ετοιμάζεται να διαιρεθεί, έχει $5$ pg DNA. Πόσο DNA έχει ένα σπερματοζωάριο του ίδιου οργανισμού;
5. Φάγοι T2 σημασμένοι με $^{35}\text{S}$ μολύνουν βακτήρια. Ακολουθούν ανάδευση και φυγοκέντρηση.
   α) Πού θα βρεθεί κυρίως η ραδιενέργεια;
   β) Θα έχουν ραδιενεργό θείο οι νέοι φάγοι που θα βγουν από τα βακτήρια;
6. Ένας ερευνητής κάνει δύο ενέσεις που δεν έκανε ο Griffith. Το ποντίκι Α δέχεται βακτήρια R θανατωμένα με θέρμανση μαζί με ζωντανά S. Το ποντίκι Β δέχεται θανατωμένα S μαζί με θανατωμένα R.
   α) Ζει ή πεθαίνει το ποντίκι Α;
   β) Ζει ή πεθαίνει το ποντίκι Β;
   γ) Στο αίμα ποιου ποντικιού θα βρεθούν ζωντανά βακτήρια S;
7. Ένας ερευνητής χωρίζει ένα εκχύλισμα νεκρών βακτηρίων S σε τρία δείγματα. Κατεργάζεται το πρώτο με ένζυμο που διασπά πρωτεΐνες, το δεύτερο με ένζυμο που διασπά RNA και το τρίτο με ένζυμο που διασπά DNA, και προσθέτει το καθένα σε καλλιέργεια ζωντανών R.
   α) Σε ποιες καλλιέργειες θα εμφανιστούν βακτήρια S;
   β) Ποια καλλιέργεια δείχνει ποιο μόριο είναι ο μετασχηματιστικός παράγοντας;
8. Φάγοι T2 σημασμένοι **ταυτόχρονα** με $^{35}\text{S}$ και με $^{32}\text{P}$ μολύνουν μη σημασμένα βακτήρια. Ακολουθούν ανάδευση και φυγοκέντρηση, και αργότερα απελευθερώνονται νέοι φάγοι.
   α) Ποιο ισότοπο βρίσκεται κυρίως στο ίζημα;
   β) Ποιο ισότοπο βρίσκεται κυρίως στο υγρό;
   γ) Ποιο ισότοπο μπορεί να βρεθεί σε μερικούς από τους νέους φάγους, και σε ποιο μόριο;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/lyk-c/biology/genetic-material
