Βιολογία · Γ΄ Λυκείου
Ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης
Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α25 μονάδες
Στις ερωτήσεις 1–4 να επιλέξεις τη σωστή απάντηση. Στην ερώτηση 5 να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη. Σε όλες τις ερωτήσεις για το οπερόνιο της λακτόζης δεν υπάρχει γλυκόζη.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
Χαρακτήρισε κάθε πρόταση ως Σωστή (Σ) ή Λανθασμένη (Λ).(5 μονάδες)
Θέμα Β25 μονάδες
Να απαντήσεις σύντομα και με ακρίβεια.
- 1.
Να εξηγήσεις γιατί η έκφραση των γονιδίων ρυθμίζεται, στα βακτήρια και στους πολυκύτταρους ευκαρυωτικούς οργανισμούς.(8 μονάδες)
- 2.
Να περιγράψεις τι συμβαίνει στο οπερόνιο της λακτόζης όταν η λακτόζη του θρεπτικού υλικού εξαντληθεί.(8 μονάδες)
- 3.
Να αναφέρεις τα τέσσερα επίπεδα ρύθμισης της γονιδιακής έκφρασης στους ευκαρυωτικούς, με ένα παράδειγμα για το καθένα.(9 μονάδες)
Θέμα Γ25 μονάδες
Μελετάς πέντε στελέχη E. coli σε θρεπτικό υλικό χωρίς γλυκόζη. Για καθένα να γράψεις αν μεταγράφονται τα δομικά γονίδια του οπερονίου της λακτόζης χωρίς λακτόζη και με λακτόζη, και να αιτιολογήσεις.
- α)
Στέλεχος Α: φυσιολογικό.(4 μονάδες)
- β)
Στέλεχος Β: μετάλλαξη στο ρυθμιστικό γονίδιο, που δεν παράγει καθόλου καταστολέα.(5 μονάδες)
- γ)
Στέλεχος Γ: καταστολέας που δεν μπορεί να προσδέσει λακτόζη, αλλά δένεται κανονικά στον χειριστή.(5 μονάδες)
- δ)
Στέλεχος Δ: έχει τη μετάλλαξη του Γ και επιπλέον μετάλλαξη στον χειριστή, που δεν τον αναγνωρίζει πια κανένας καταστολέας.(5 μονάδες)
- ε)
Στέλεχος Ε: μετάλλαξη στον υποκινητή του οπερονίου, που εμποδίζει την πρόσδεση της RNA πολυμεράσης.(6 μονάδες)
- α)
Θέμα Δ25 μονάδες
Το παρακάτω τμήμα mRNA ενός βακτηρίου προέρχεται από ένα οπερόνιο και κωδικοποιεί δύο μικρά πεπτίδια. Κάθε πεπτίδιο αρχίζει από δικό του AUG.
5΄-GGAUGAAAUUUUAACGAUGGGCUGGCAUUGAAC-3΄Απόσπασμα του γενετικού κώδικα Κωδικόνιο Αμινοξύ Κωδικόνιο Αμινοξύ AUG μεθειονίνη AAA λυσίνη UUU φαινυλαλανίνη GGC γλυκίνη UGG τρυπτοφάνη CAU ιστιδίνη UAA, UAG, UGA λήξη GAU ασπαρτικό οξύ - α)
Να γράψεις την αλληλουχία των αμινοξέων των δύο πεπτιδίων.(8 μονάδες)
- β)
Πόσους πεπτιδικούς δεσμούς έχουν συνολικά τα δύο πεπτίδια;(4 μονάδες)
- γ)
Να γράψεις, από το 5΄ προς το 3΄, τη μεταγραφόμενη αλυσίδα του DNA που αντιστοιχεί σε αυτό το τμήμα.(7 μονάδες)
- δ)
Γιατί ένα τέτοιο mRNA, με πληροφορία για δύο πεπτίδια, δεν θα το συναντούσες συνήθως σε ευκαρυωτικό κύτταρο;(6 μονάδες)
- α)
Καλή επιτυχία!