Βιολογία · Γ΄ Λυκείου
Προσομοίωση Πανελληνίων 2
Διάρκεια 180΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α25 μονάδες
Στις ερωτήσεις Α1–Α5 να επιλέξεις τη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
Θέμα Β25 μονάδες
Να απαντήσεις στις ερωτήσεις Β1–Β4.
- 1.
Β1. Να αντιστοιχίσεις κάθε εργαλείο της στήλης Ι με τη χρήση του στη στήλη ΙΙ. Στήλη Ι: 1. EcoRI, 2. DNA δεσμάση, 3. αντίστροφη μεταγραφάση, 4. θερμοανθεκτική DNA πολυμεράση, 5. πλασμίδιο Ti, 6. υβρίδωμα. Στήλη ΙΙ: α. PCR, β. φορέας για φυτικά κύτταρα, γ. παραγωγή μονοκλωνικών αντισωμάτων, δ. κοπή του DNA στην αλληλουχία GAATTC, ε. σύνθεση cDNA, στ. σχηματισμός φωσφοδιεστερικών δεσμών ανάμεσα σε κομμάτια DNA.(6 μονάδες)
- 2.
Β2. Στο πείραμα του Griffith, ποντίκι που δέχτηκε θανατωμένα με θέρμανση βακτήρια S μαζί με ζωντανά R πέθανε. Να εξηγήσεις το αποτέλεσμα και τι συμπέρανε ο Griffith.(6 μονάδες)
- 3.
Β3. Να εξηγήσεις γιατί από την πρωτοταγή δομή μιας πρωτεΐνης εξαρτάται η λειτουργία της, και τι δείχνει γι' αυτό η αντιστρεπτή μετουσίωση.(6 μονάδες)
- 4.
Β4. Να περιγράψεις τη γονιδιακή θεραπεία της ανεπάρκειας ADA που έγινε το 1990, και να εξηγήσεις γιατί έπρεπε να επαναλαμβάνεται και γιατί δεν προστατεύει τους απογόνους του ασθενούς.(7 μονάδες)
Θέμα Γ25 μονάδες
- 1.
Γ1. Η β-θαλασσαιμία και η φαινυλκετονουρία κληρονομούνται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο, από γονίδια σε διαφορετικά ζεύγη χρωμοσωμάτων. Ένα ζευγάρι, υγιείς και οι δύο, είναι φορείς και των δύο ασθενειών.
- α)
Με ποια εξέταση αίματος διαπιστώθηκε ότι είναι φορείς της β-θαλασσαιμίας, και πώς λέγεται αυτή η κατηγορία μεθόδων;(3 μονάδες)
- β)
Ποια είναι η πιθανότητα να αποκτήσουν παιδί με β-θαλασσαιμία και φαινυλκετονουρία;(3 μονάδες)
- γ)
Ποια είναι η πιθανότητα να αποκτήσουν παιδί χωρίς καμία από τις δύο ασθένειες, και από τα υγιή αυτά παιδιά τι κλάσμα είναι φορείς της β-θαλασσαιμίας;(3 μονάδες)
- δ)
Η γυναίκα είναι έγκυος. Πώς μπορεί να γίνει, όσο νωρίτερα γίνεται, η προγεννητική διάγνωση της β-θαλασσαιμίας;(3 μονάδες)
- α)
- 2.
Γ2. Ο Ι-1 έχει αιμορροφιλία Α. Η σύζυγός του Ι-2 δεν πάσχει και δεν είναι φορέας. Η κόρη τους ΙΙ-2 παντρεύεται τον ΙΙ-3, που δεν πάσχει. Η κόρη αυτών, ΙΙΙ-1, δεν πάσχει.
- α)
Ποιος είναι ο γονότυπος της ΙΙ-2, και γιατί είναι βέβαιος;(3 μονάδες)
- β)
Ποια είναι η πιθανότητα ένας γιος των ΙΙ-2 και ΙΙ-3 να πάσχει, και ποια η πιθανότητα ένα παιδί τους να πάσχει;(3 μονάδες)
- γ)
Ποια είναι η πιθανότητα η ΙΙΙ-1 να είναι φορέας; Αν παντρευτεί άνδρα που δεν πάσχει, ποια είναι η πιθανότητα το πρώτο τους παιδί να είναι αγόρι με αιμορροφιλία;(4 μονάδες)
- δ)
Οι ΙΙ-2 και ΙΙ-3 αποκτούν κόρη με σύνδρομο Turner και αιμορροφιλία. Από ποιον γονέα προήλθε ο γαμέτης χωρίς φυλετικό χρωμόσωμα;(3 μονάδες)
- α)
Θέμα Δ25 μονάδες
- 1.
Δ1. Το παρακάτω τμήμα DNA περιέχει ολόκληρο ένα μικρό ευκαρυωτικό γονίδιο. Θεώρησε ότι μεταγράφεται όλο το τμήμα. Το γονίδιο έχει ένα εσώνιο ζευγών βάσεων, που αρχίζει αμέσως μετά το τρίτο κωδικόνιο της κωδικής περιοχής.
Ι: 5΄-CCTTAGCCCCATTTAGCCTGTATTCAGACATGAAACATGG-3΄ ΙΙ: 3΄-GGAATCGGGGTAAATCGGACATAAGTCTGTACTTTGTACC-5΄Απόσπασμα του γενετικού κώδικα Κωδικόνιο Αμινοξύ Κωδικόνιο Αμινοξύ AUG μεθειονίνη UUU φαινυλαλανίνη CAU ιστιδίνη GCU αλανίνη AAA λυσίνη UGG τρυπτοφάνη GGC γλυκίνη GUC βαλίνη UAA, UAG, UGA λήξη AAC ασπαραγίνη - α)
Ποια αλυσίδα είναι η κωδική; Να αιτιολογήσεις.(4 μονάδες)
- β)
Να γράψεις το ώριμο mRNA από το 5΄ προς το 3΄.(4 μονάδες)
- γ)
Να γράψεις το πεπτίδιο που παράγεται στο ευκαρυωτικό κύτταρο.(4 μονάδες)
- δ)
Ποιο πεπτίδιο θα έδινε το ίδιο τμήμα αν εισαγόταν αυτούσιο σε βακτήριο;(3 μονάδες)
- α)
- 2.
Δ2. Θέλεις να πολλαπλασιάσεις και να κλωνοποιήσεις το τμήμα του Δ1.
- α)
Να γράψεις, από το 5΄ προς το 3΄, δύο πρωταρχικά τμήματα των νουκλεοτιδίων για να πολλαπλασιάσεις με PCR ολόκληρο το τμήμα.(4 μονάδες)
- β)
Ένα κυκλικό πλασμίδιο ζευγών βάσεων κόβεται πλήρως με EcoRI και δίνει κομμάτια και ζευγών βάσεων. Πόσες θέσεις EcoRI έχει, και γιατί δεν είναι κατάλληλο ως φορέας;(3 μονάδες)
- γ)
Μια καλλιέργεια μετασχηματισμένων βακτηρίων ξεκινά την εκθετική φάση με κύτταρα και χρόνο γενεάς λεπτά. Πόσα κύτταρα έχει μετά από ώρες εκθετικής ανάπτυξης;(3 μονάδες)
- α)
Καλή επιτυχία!