Βιολογία · Γ΄ Λυκείου
Προσομοίωση Πανελληνίων 1
Διάρκεια 180΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α25 μονάδες
Στις ερωτήσεις Α1–Α5 να επιλέξεις τη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
Θέμα Β25 μονάδες
Να απαντήσεις στις ερωτήσεις Β1–Β4.
- 1.
Β1. Να γράψεις με τη σωστή σειρά τα γεγονότα της αντιγραφής σε μια θέση έναρξης: α. η DNA δεσμάση ενώνει τα κομμάτια, β. οι DNA ελικάσες σπάνε τους δεσμούς υδρογόνου, γ. το πριμόσωμα συνθέτει πρωταρχικά τμήματα, δ. οι DNA πολυμεράσες αντικαθιστούν τα πρωταρχικά τμήματα με DNA, ε. οι DNA πολυμεράσες επιμηκύνουν τις νέες αλυσίδες.(6 μονάδες)
- 2.
Β2. Οι cDNA βιβλιοθήκες από ηπατικά και από παγκρεατικά κύτταρα του ίδιου ανθρώπου διαφέρουν, ενώ οι γονιδιωματικές βιβλιοθήκες τους θα ήταν ίδιες. Να εξηγήσεις γιατί.(6 μονάδες)
- 3.
Β3. Να συγκρίνεις την αμνιοπαρακέντηση με τη λήψη χοριακών λαχνών ως προς το δείγμα, το πότε γίνονται και το πόσο γρήγορα δίνουν αποτέλεσμα.(6 μονάδες)
- 4.
Β4. Να εξηγήσεις γιατί μια μετάλλαξη σε ένα μόνο αλληλόμορφο ενός πρωτο-ογκογονιδίου μπορεί να συμβάλει στον καρκίνο, ενώ ένα ογκοκατασταλτικό γονίδιο πρέπει να χάσει και τα δύο αλληλόμορφα.(7 μονάδες)
Θέμα Γ25 μονάδες
- 1.
Γ1. Ο πίνακας περιγράφει ένα γενεαλογικό δέντρο για μια σπάνια ασθένεια που οφείλεται σε ένα γονίδιο με δύο αλληλόμορφα.
Τα άτομα του γενεαλογικού δέντρου Άτομο Φύλο Γονείς Εκδηλώνει I-1 άνδρας — ναι I-2 γυναίκα — όχι II-1 γυναίκα I-1, I-2 ναι II-2 άνδρας I-1, I-2 όχι II-3 άνδρας I-1, I-2 ναι II-4, II-5 II-4 άνδρας, II-5 γυναίκα — (σύζυγοι των II-1 και II-3) όχι III-1 άνδρας II-1, II-4 όχι III-2 γυναίκα II-3, II-5 ναι - α)
Να εξηγήσεις γιατί αποκλείεται ο φυλοσύνδετος επικρατής τρόπος κληρονόμησης.(3 μονάδες)
- β)
Να εξηγήσεις γιατί αποκλείεται ο φυλοσύνδετος υπολειπόμενος τρόπος.(3 μονάδες)
- γ)
Όσοι μπαίνουν στην οικογένεια με γάμο (I-2, II-4, II-5) δεν φέρουν το αλληλόμορφο της ασθένειας. Ποιος τρόπος κληρονόμησης ισχύει; Να αιτιολογήσεις και να γράψεις τους γονότυπους των I-1 και II-1.(4 μονάδες)
- δ)
Ποια είναι η πιθανότητα το επόμενο παιδί των II-1 και II-4 να είναι κορίτσι που πάσχει;(3 μονάδες)
- α)
- 2.
Γ2. Μια γυναίκα ομάδας αίματος A με φυσιολογική όραση έχει πατέρα ομάδας O με αχρωματοψία στο πράσινο και στο κόκκινο. Παντρεύεται άνδρα ομάδας B με αχρωματοψία, του οποίου η μητέρα είναι ομάδας O. Η αχρωματοψία κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο, ανεξάρτητα από τις ομάδες αίματος.
- α)
Να γράψεις τους γονότυπους της γυναίκας και του άνδρα, με αιτιολόγηση.(4 μονάδες)
- β)
Ποια είναι η πιθανότητα να αποκτήσουν κόρη ομάδας O με αχρωματοψία;(3 μονάδες)
- γ)
Ποια είναι η πιθανότητα να αποκτήσουν παιδί ομάδας AB με φυσιολογική όραση;(2 μονάδες)
- δ)
Ένας γιος τους έχει σύνδρομο Klinefelter και αχρωματοψία. Να εξηγήσεις από ποιον γονέα και σε ποια μειωτική διαίρεση μπορεί να έγινε ο μη διαχωρισμός.(3 μονάδες)
- α)
Θέμα Δ25 μονάδες
- 1.
Δ1. Το παρακάτω τμήμα DNA ενός βακτηρίου περιέχει ολόκληρη την κωδική περιοχή ενός γονιδίου που κωδικοποιεί ένα πεπτίδιο, και δύο θέσεις αναγνώρισης της EcoRI.
Ι: 5΄-TTGAATTCACCTATTCAAAGCCATGCCATTTCATGGAATTCAA-3΄ ΙΙ: 3΄-AACTTAAGTGGATAAGTTTCGGTACGGTAAAGTACCTTAAGTT-5΄Απόσπασμα του γενετικού κώδικα Κωδικόνιο Αμινοξύ Κωδικόνιο Αμινοξύ AUG μεθειονίνη AAA λυσίνη UGG τρυπτοφάνη CAU ιστιδίνη GGC γλυκίνη UUU φαινυλαλανίνη GAA γλουταμινικό οξύ CCA προλίνη UAA, UAG, UGA λήξη UUC φαινυλαλανίνη - α)
Ποια αλυσίδα είναι η κωδική; Να αιτιολογήσεις.(5 μονάδες)
- β)
Να γράψεις την αλληλουχία των αμινοξέων του πεπτιδίου.(4 μονάδες)
- γ)
Στο τρίτο κωδικόνιο της κωδικής περιοχής, το G της δεύτερης θέσης αντικαθίσταται από A. Ποιο είναι το νέο πεπτίδιο;(3 μονάδες)
- δ)
Πόσα κομμάτια δίνει η πλήρης πέψη του τμήματος με EcoRI, και μένει ακέραιη η κωδική περιοχή;(3 μονάδες)
- α)
- 2.
Δ2. Το μεσαίο κομμάτι του Δ1 ενώνεται με ένα πλασμίδιο που φέρει γονίδιο ανθεκτικότητας στην τετρακυκλίνη και γονίδιο ανθεκτικότητας στην αμπικιλλίνη, με τη μοναδική του θέση EcoRI μέσα στο γονίδιο της αμπικιλλίνης. Ακολουθεί μετασχηματισμός βακτηρίων χωρίς δική τους ανθεκτικότητα.
- α)
Πώς θα ξεχωρίσεις τα βακτήρια που πήραν ανασυνδυασμένο πλασμίδιο;(4 μονάδες)
- β)
Αν το γονίδιο προερχόταν από ανθρώπινο κύτταρο, γιατί θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί cDNA για να παραχθεί η πρωτεΐνη σε βακτήριο;(3 μονάδες)
- γ)
Η κωδική περιοχή πολλαπλασιάζεται με PCR από δίκλωνα μόρια. Πόσα δίκλωνα μόρια υπάρχουν, ιδανικά, μετά από κύκλους;(3 μονάδες)
- α)
Καλή επιτυχία!