Βιολογία · Γ΄ Λυκείου
Μεταλλάξεις, καρκίνος και γενετική διάγνωση
Διάρκεια 60΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α25 μονάδες
Στις ερωτήσεις 1–4 να επιλέξεις τη σωστή απάντηση. Στην ερώτηση 5 να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
Χαρακτήρισε κάθε πρόταση ως Σωστή (Σ) ή Λανθασμένη (Λ).(5 μονάδες)
Θέμα Β25 μονάδες
Να απαντήσεις σύντομα και με ακρίβεια.
- 1.
Να εξηγήσεις γιατί ο καρκίνος χαρακτηρίζεται γενετική ασθένεια των σωματικών κυττάρων, και τι κληρονομείται σε ορισμένες οικογένειες.(8 μονάδες)
- 2.
Να εξηγήσεις τη διαφορά ανάμεσα στη δρεπανοκυτταρική αναιμία και στη β-θαλασσαιμία ως προς το τι συμβαίνει στη β-αλυσίδα.(8 μονάδες)
- 3.
Να γράψεις ποια μέθοδο διάγνωσης θα χρησιμοποιούσες σε κάθε περίπτωση: (α) έλεγχος νεογνού για φαινυλκετονουρία, (β) έλεγχος εμβρύου για τρισωμία 21, (γ) έλεγχος εμβρύου για τη γνωστή μετάλλαξη της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας.(9 μονάδες)
Θέμα Γ25 μονάδες
Η αχρωματοψία στο πράσινο και στο κόκκινο κληρονομείται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο.
- α)
Πόσα αυτοσωμικά χρωμοσώματα έχει ένα σωματικό κύτταρο μιας γυναίκας με καρυότυπο 47,XX,+21, και ποια σχέση έχει η πιθανότητα αυτού του συνδρόμου με την ηλικία της μητέρας;(5 μονάδες)
- β)
Ένα κορίτσι με σύνδρομο Turner βλέπει φυσιολογικά. Ο πατέρας του έχει αχρωματοψία και η μητέρα του είναι . Από ποιον γονέα προήλθε ο γαμέτης χωρίς φυλετικό χρωμόσωμα; Να αιτιολογήσεις.(7 μονάδες)
- γ)
Σε έναν άνδρα, τα X και Y δεν χωρίζουν στην 1η μειωτική διαίρεση ενός κυττάρου. Ποια φυλετικά χρωμοσώματα έχουν τα τέσσερα σπερματοζωάρια, και ποιοι καρυότυποι προκύπτουν αν γονιμοποιήσουν φυσιολογικά ωάρια;(7 μονάδες)
- δ)
Το σύνδρομο cri-du-chat: τι είδους χρωμοσωμική ανωμαλία είναι, σε ποιο χρωμόσωμα, και φαίνεται στον καρυότυπο;(6 μονάδες)
- α)
Θέμα Δ25 μονάδες
Δίνεται η μεταγραφόμενη αλυσίδα ενός μικρού γονιδίου, γραμμένη από το 3΄ προς το 5΄. Οι βάσεις αριθμούνται από το 3΄ άκρο, ξεκινώντας από το .
3΄-TAC CGT ACC TTT CCG AAA GTA ATT-5΄Απόσπασμα του γενετικού κώδικα Κωδικόνιο Αμινοξύ Κωδικόνιο Αμινοξύ AUG μεθειονίνη GCA, GCU, GCC αλανίνη UGG τρυπτοφάνη AAA, AAG λυσίνη GGC γλυκίνη UUU, UUC φαινυλαλανίνη CAU ιστιδίνη AUU ισολευκίνη UAA, UAG, UGA λήξη GAA γλουταμινικό οξύ - α)
Να γράψεις το mRNA και το πεπτίδιο του φυσιολογικού γονιδίου.(7 μονάδες)
- β)
Μετάλλαξη Ι: η βάση , C, αντικαθίσταται από T. Ποιο είναι το πεπτίδιο, και τι είδους συνέπεια είναι;(6 μονάδες)
- γ)
Μετάλλαξη ΙΙ: χάνεται η βάση . Ποια είναι τα αμινοξέα του πεπτιδίου μέσα στο τμήμα, και τι είδους συνέπεια είναι;(7 μονάδες)
- δ)
Μετάλλαξη ΙΙΙ: η βάση , T, αντικαθίσταται από C. Τι αλλάζει στο πεπτίδιο, και ποια ιδιότητα του κώδικα το εξηγεί;(5 μονάδες)
- α)
Καλή επιτυχία!