Βιολογία · Γ΄ Λυκείου
Οι νόμοι του Mendel και οι τρόποι κληρονόμησης
Διάρκεια 60΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α25 μονάδες
Στις ερωτήσεις 1–4 να επιλέξεις τη σωστή απάντηση. Στην ερώτηση 5 να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
Χαρακτήρισε κάθε πρόταση ως Σωστή (Σ) ή Λανθασμένη (Λ).(5 μονάδες)
Θέμα Β25 μονάδες
Να απαντήσεις σύντομα και με ακρίβεια.
- 1.
Να διατυπώσεις τον 1ο νόμο του Mendel και να εξηγήσεις σε ποιο γεγονός της μείωσης οφείλεται.(8 μονάδες)
- 2.
Να εξηγήσεις τη διαφορά ανάμεσα στα ατελώς επικρατή και στα συνεπικρατή αλληλόμορφα, με ένα παράδειγμα για το καθένα.(8 μονάδες)
- 3.
Ένα φυτό μοσχομπίζελου με κίτρινα σπέρματα έχει άγνωστο γονότυπο. Να περιγράψεις πώς θα τον βρεις, και τι αποτελέσματα περιμένεις σε κάθε περίπτωση.(9 μονάδες)
Θέμα Γ25 μονάδες
Στα ποντίκια το αλληλόμορφο Y για κίτρινο τρίχωμα επικρατεί του y και είναι θνησιγόνο σε ομόζυγη κατάσταση. Ένα δεύτερο γονίδιο, σε άλλο ζεύγος χρωμοσωμάτων, ελέγχει το χρώμα των ματιών: το B (μαύρα) επικρατεί του b (καφέ). Διασταυρώνονται δύο ποντίκια YyBb.
- α)
Να γράψεις τους γαμέτες κάθε γονέα και τον νόμο που το επιτρέπει.(5 μονάδες)
- β)
Ποια φαινοτυπική αναλογία έχουν οι απόγονοι που γεννιούνται;(8 μονάδες)
- γ)
Αν γεννηθούν ποντίκια, πόσα περιμένεις σε κάθε φαινοτυπική κατηγορία;(6 μονάδες)
- δ)
Μπορεί ένας εκτροφέας να δημιουργήσει αμιγή σειρά κίτρινων ποντικιών; Να αιτιολογήσεις.(6 μονάδες)
- α)
Θέμα Δ25 μονάδες
Στο σκυλάκι, το κόκκινο (R) και το λευκό (W) χρώμα άνθους είναι ατελώς επικρατή: το RW έχει ροζ άνθη. Το ψηλό βλαστό (T) επικρατεί του κοντού (t). Τα δύο γονίδια μεταβιβάζονται ανεξάρτητα.
- α)
Διασταυρώνονται δύο φυτά RWTt. Πόσους διαφορετικούς φαινότυπους έχουν οι απόγονοι, και ποια είναι η φαινοτυπική αναλογία;(8 μονάδες)
- β)
Από την ίδια διασταύρωση, ποια είναι η πιθανότητα ένας απόγονος να έχει ροζ άνθη και ψηλό βλαστό;(5 μονάδες)
- γ)
Ένα φυτό με ροζ άνθη και ψηλό βλαστό διασταυρώνεται με φυτό με λευκά άνθη και κοντό βλαστό, και δίνει . Ποιος είναι ο γονότυπος του πρώτου φυτού, και ποιοι οι τέσσερις φαινότυποι;(7 μονάδες)
- δ)
Γιατί στα ατελώς επικρατή δεν χρειάζεται διασταύρωση ελέγχου για να βρεις τον γονότυπο ενός φυτού ως προς το χρώμα;(5 μονάδες)
- α)
Καλή επιτυχία!