Βιολογία · Γ΄ Λυκείου
Φυλοσύνδετα γονίδια και γενεαλογικά δέντρα
Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α25 μονάδες
Στις ερωτήσεις 1–4 να επιλέξεις τη σωστή απάντηση. Στην ερώτηση 5 να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
Χαρακτήρισε κάθε πρόταση ως Σωστή (Σ) ή Λανθασμένη (Λ).(5 μονάδες)
Θέμα Β25 μονάδες
Να απαντήσεις σύντομα και με ακρίβεια.
- 1.
Να εξηγήσεις γιατί οι φυλοσύνδετες υπολειπόμενες ασθένειες εμφανίζονται πολύ συχνότερα στους άνδρες από ό,τι στις γυναίκες.(8 μονάδες)
- 2.
Μια γυναίκα με αιμορροφιλία αποκτά παιδιά με άνδρα χωρίς αιμορροφιλία. Να γράψεις τους γονότυπους των γονέων και τι θα ισχύει για τους γιους και τις κόρες τους.(8 μονάδες)
- 3.
Σε ένα γενεαλογικό δέντρο, δύο γονείς χωρίς μια ασθένεια έχουν κόρη που την εκδηλώνει. Να αποκλείσεις με αιτιολόγηση όσους τρόπους κληρονόμησης αποκλείονται, και να γράψεις ποιος μένει.(9 μονάδες)
Θέμα Γ25 μονάδες
Ο πίνακας περιγράφει ένα γενεαλογικό δέντρο τριών γενεών για μια σπάνια ασθένεια. Ο II-3 δεν έχει συγγένεια με την οικογένεια.
Τα άτομα του γενεαλογικού δέντρου Άτομο Φύλο Γονείς Εκδηλώνει την ασθένεια I-1 άνδρας — όχι I-2 γυναίκα — ναι II-1 άνδρας I-1 και I-2 ναι II-2 γυναίκα I-1 και I-2 όχι II-3 άνδρας (σύζυγος της II-2) — όχι III-1 άνδρας II-2 και II-3 ναι III-2 γυναίκα II-2 και II-3 όχι - α)
Ποιοι τρόποι κληρονόμησης αποκλείονται; Να αιτιολογήσεις.(6 μονάδες)
- β)
Να δείξεις ότι τα δεδομένα συμφωνούν και με τον αυτοσωμικό και με τον φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο, γράφοντας τους γονότυπους των I-2, II-2 και III-1 σε κάθε περίπτωση.(7 μονάδες)
- γ)
Ένας γενετικός έλεγχος δείχνει ότι ο II-3 δεν φέρει καθόλου το αλληλόμορφο της ασθένειας. Ποιος τρόπος κληρονόμησης ισχύει; Να αιτιολογήσεις.(6 μονάδες)
- δ)
Οι II-2 και II-3 περιμένουν τρίτο παιδί. Ποια είναι η πιθανότητα να είναι αγόρι που πάσχει, και ποια η πιθανότητα μια κόρη τους να είναι φορέας;(6 μονάδες)
- α)
Θέμα Δ25 μονάδες
Ο αλφισμός κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο και η αιμορροφιλία Α με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο. Μια γυναίκα χωρίς καμία από τις δύο έχει πατέρα με αιμορροφιλία και μητέρα με αλφισμό. Παντρεύεται άνδρα χωρίς καμία από τις δύο, του οποίου η μητέρα έχει αλφισμό.
- α)
Να γράψεις τους γονότυπους της γυναίκας και του άνδρα, με αιτιολόγηση.(7 μονάδες)
- β)
Ποια είναι η πιθανότητα να αποκτήσουν παιδί με αλφισμό και αιμορροφιλία;(6 μονάδες)
- γ)
Ποια είναι η πιθανότητα να αποκτήσουν παιδί χωρίς καμία από τις δύο ασθένειες;(6 μονάδες)
- δ)
Ποια είναι η πιθανότητα να αποκτήσουν κόρη με αιμορροφιλία, και ποια κόρη με αλφισμό;(6 μονάδες)
- α)
Καλή επιτυχία!