Μετάβαση στο περιεχόμενο

Φυλοσύνδετα γονίδια και γενεαλογικά δέντρα

Διαγώνισμα στις ενότητες: Φυλοσύνδετα γονίδια και γενεαλογικά δέντρα · Γενεαλογικά δέντρα: η μέθοδος.

Λύσε το στην οθόνη ή στο χαρτί. Τα ανοιχτά θέματα τα γράφεις στο τετράδιο. Με την «Παράδοση» η σελίδα βαθμολογεί τις κλειστές ερωτήσεις και σου δείχνει τις λύσεις για τις υπόλοιπες.

Βιολογία · Γ΄ Λυκείου

Φυλοσύνδετα γονίδια και γενεαλογικά δέντρα

Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες

Θέμα Α25 μονάδες

Στις ερωτήσεις 1–4 να επιλέξεις τη σωστή απάντηση. Στην ερώτηση 5 να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.

  1. 1.
    Ένας άνδρας με αιμορροφιλία Α και μια γυναίκα XAXAX^A X^A αποκτούν παιδιά. Τι ισχύει;(5 μονάδες)
  2. 2.
    Από τη διασταύρωση XAXa×XAYX^A X^a \times X^A Y, ποια είναι η πιθανότητα να γεννηθεί αγόρι που πάσχει;(5 μονάδες)
  3. 3.
    Σε ένα γενεαλογικό δέντρο, ένας πατέρας που εκδηλώνει έναν χαρακτήρα έχει κόρη που δεν τον εκδηλώνει. Ποιος τρόπος κληρονόμησης αποκλείεται;(5 μονάδες)
  4. 4.
    Γιατί ένας άνδρας δεν μπορεί να είναι φορέας ενός φυλοσύνδετου υπολειπόμενου αλληλόμορφου;(5 μονάδες)
  5. 5.

    Χαρακτήρισε κάθε πρόταση ως Σωστή (Σ) ή Λανθασμένη (Λ).(5 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Το φύλο του παιδιού στον άνθρωπο καθορίζεται από το σπερματοζωάριο.
    • Πρόταση ββ)Ένας άνδρας μεταβιβάζει τα φυλοσύνδετα γονίδιά του στους γιους του.
    • Πρόταση γγ)Μια γυναίκα με αχρωματοψία στο πράσινο και στο κόκκινο έχει πατέρα με αχρωματοψία.
    • Πρόταση δδ)Στην αιμορροφιλία Α λείπει ή δεν λειτουργεί ο παράγοντας VIII της πήξης.
    • Πρόταση εε)Δύο γονείς που δεν εκδηλώνουν έναν χαρακτήρα και έχουν παιδί που τον εκδηλώνει αποκλείουν τον υπολειπόμενο τρόπο.

Θέμα Β25 μονάδες

Να απαντήσεις σύντομα και με ακρίβεια.

  1. 1.

    Να εξηγήσεις γιατί οι φυλοσύνδετες υπολειπόμενες ασθένειες εμφανίζονται πολύ συχνότερα στους άνδρες από ό,τι στις γυναίκες.(8 μονάδες)

  2. 2.

    Μια γυναίκα με αιμορροφιλία αποκτά παιδιά με άνδρα χωρίς αιμορροφιλία. Να γράψεις τους γονότυπους των γονέων και τι θα ισχύει για τους γιους και τις κόρες τους.(8 μονάδες)

  3. 3.

    Σε ένα γενεαλογικό δέντρο, δύο γονείς χωρίς μια ασθένεια έχουν κόρη που την εκδηλώνει. Να αποκλείσεις με αιτιολόγηση όσους τρόπους κληρονόμησης αποκλείονται, και να γράψεις ποιος μένει.(9 μονάδες)

Θέμα Γ25 μονάδες

  1. Ο πίνακας περιγράφει ένα γενεαλογικό δέντρο τριών γενεών για μια σπάνια ασθένεια. Ο II-3 δεν έχει συγγένεια με την οικογένεια.

    Τα άτομα του γενεαλογικού δέντρου
    ΆτομοΦύλοΓονείςΕκδηλώνει την ασθένεια
    I-1άνδρας—όχι
    I-2γυναίκα—ναι
    II-1άνδραςI-1 και I-2ναι
    II-2γυναίκαI-1 και I-2όχι
    II-3άνδρας (σύζυγος της II-2)—όχι
    III-1άνδραςII-2 και II-3ναι
    III-2γυναίκαII-2 και II-3όχι
    1. α)

      Ποιοι τρόποι κληρονόμησης αποκλείονται; Να αιτιολογήσεις.(6 μονάδες)

    2. β)

      Να δείξεις ότι τα δεδομένα συμφωνούν και με τον αυτοσωμικό και με τον φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο, γράφοντας τους γονότυπους των I-2, II-2 και III-1 σε κάθε περίπτωση.(7 μονάδες)

    3. γ)

      Ένας γενετικός έλεγχος δείχνει ότι ο II-3 δεν φέρει καθόλου το αλληλόμορφο της ασθένειας. Ποιος τρόπος κληρονόμησης ισχύει; Να αιτιολογήσεις.(6 μονάδες)

    4. δ)

      Οι II-2 και II-3 περιμένουν τρίτο παιδί. Ποια είναι η πιθανότητα να είναι αγόρι που πάσχει, και ποια η πιθανότητα μια κόρη τους να είναι φορέας;(6 μονάδες)

Θέμα Δ25 μονάδες

  1. Ο αλφισμός κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο και η αιμορροφιλία Α με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο. Μια γυναίκα χωρίς καμία από τις δύο έχει πατέρα με αιμορροφιλία και μητέρα με αλφισμό. Παντρεύεται άνδρα χωρίς καμία από τις δύο, του οποίου η μητέρα έχει αλφισμό.

    1. α)

      Να γράψεις τους γονότυπους της γυναίκας και του άνδρα, με αιτιολόγηση.(7 μονάδες)

    2. β)

      Ποια είναι η πιθανότητα να αποκτήσουν παιδί με αλφισμό και αιμορροφιλία;(6 μονάδες)

    3. γ)

      Ποια είναι η πιθανότητα να αποκτήσουν παιδί χωρίς καμία από τις δύο ασθένειες;(6 μονάδες)

    4. δ)

      Ποια είναι η πιθανότητα να αποκτήσουν κόρη με αιμορροφιλία, και ποια κόρη με αλφισμό;(6 μονάδες)

Καλή επιτυχία!

9 κλειστές απαντήσεις είναι ακόμα κενές.

Όλες οι ενότητες