Βιολογία · Γ΄ Λυκείου
Α΄ τετράμηνο: από τις πρωτεΐνες στη ρύθμιση των γονιδίων
Διάρκεια 120΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α25 μονάδες
Στις ερωτήσεις 1–5 να επιλέξεις τη σωστή απάντηση.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
Θέμα Β25 μονάδες
Να απαντήσεις σύντομα και με ακρίβεια.
- 1.
Να αντιστοιχίσεις κάθε μόριο της στήλης Ι με τη λειτουργία του στη στήλη ΙΙ. Στήλη Ι: 1. DNA ελικάσες, 2. RNA πολυμεράση, 3. DNA δεσμάση, 4. tRNA, 5. καταστολέας, 6. μικρά ριβονουκλεοπρωτεϊνικά σωματίδια. Στήλη ΙΙ: α. αφαιρούν τα εσώνια, β. φέρνει αμινοξύ στο ριβόσωμα, γ. σπάνε δεσμούς υδρογόνου στη θέση έναρξης, δ. προσδένεται στον χειριστή, ε. ενώνει κομμάτια DNA, στ. συνθέτει RNA από τον υποκινητή.(6 μονάδες)
- 2.
Να εξηγήσεις γιατί, πριν από τα πειράματα του Avery και των Hershey-Chase, οι περισσότεροι επιστήμονες θεωρούσαν γενετικό υλικό τις πρωτεΐνες, και ποιο εύρημα του Hershey-Chase τους διέψευσε.(6 μονάδες)
- 3.
Να περιγράψεις τι είναι το νουκλεόσωμα και να εξηγήσεις τη σχέση χρωματίνης και χρωμοσωμάτων.(6 μονάδες)
- 4.
Να περιγράψεις τα στάδια της επιμήκυνσης και της λήξης της μετάφρασης.(7 μονάδες)
Θέμα Γ25 μονάδες
Ένα σωματικό κύτταρο ενός οργανισμού με έχει όλες τις αλυσίδες του DNA του σημασμένες με . Μεταφέρεται σε θρεπτικό υλικό χωρίς ραδιενεργό φώσφορο και διαιρείται μιτωτικά δύο φορές. Θεώρησε μόνο το DNA του πυρήνα.
- α)
Πόσα μόρια DNA και πόσες σημασμένες αλυσίδες έχει το κύτταρο στη μετάφαση της πρώτης μίτωσης;(6 μονάδες)
- β)
Πόσα από τα χρωμοσώματα κάθε θυγατρικού κυττάρου της πρώτης μίτωσης είναι σημασμένα;(6 μονάδες)
- γ)
Στη μετάφαση της δεύτερης μίτωσης, πόσα μόρια DNA έχει κάθε κύτταρο και πόσα από αυτά είναι σημασμένα;(7 μονάδες)
- δ)
Πόσα από τα μόρια DNA των τεσσάρων κυττάρων στο τέλος της δεύτερης μίτωσης είναι σημασμένα, και πόσες είναι οι σημασμένες αλυσίδες;(6 μονάδες)
- α)
Θέμα Δ25 μονάδες
Το παρακάτω τμήμα DNA ενός βακτηρίου περιέχει ολόκληρη την κωδική περιοχή ενός γονιδίου που κωδικοποιεί ένα πεπτίδιο. Θεώρησε ότι μεταγράφεται όλο το τμήμα.
Ι: 5΄-GTATGCATAAAGGCTTCTGGGAATGACC-3΄ ΙΙ: 3΄-CATACGTATTTCCGAAGACCCTTACTGG-5΄Απόσπασμα του γενετικού κώδικα Κωδικόνιο Αμινοξύ Κωδικόνιο Αμινοξύ AUG μεθειονίνη CAU ιστιδίνη AAA λυσίνη GGC γλυκίνη UUC φαινυλαλανίνη UGG τρυπτοφάνη GAA γλουταμινικό οξύ ACC θρεονίνη UAA, UAG, UGA λήξη GUA βαλίνη - α)
Ποια είναι η κωδική αλυσίδα; Να αιτιολογήσεις.(6 μονάδες)
- β)
Να γράψεις το mRNA από το 5΄ προς το 3΄ και να σημειώσεις την 5΄ αμετάφραστη περιοχή του.(5 μονάδες)
- γ)
Να γράψεις την αλληλουχία των αμινοξέων και τον αριθμό των πεπτιδικών δεσμών.(5 μονάδες)
- δ)
Να γράψεις, από το 5΄ προς το 3΄, το αντικωδικόνιο του tRNA που φέρνει τη φαινυλαλανίνη.(4 μονάδες)
- ε)
Ο υποκινητής του γονιδίου βρίσκεται αριστερά ή δεξιά από το τμήμα; Να αιτιολογήσεις.(5 μονάδες)
- α)
Καλή επιτυχία!