# Αδίδακτο: τα ρήματα σε -μι

> Τίθημι, ἵημι, δίδωμι, ἵστημι, εἶμι, φημί, οἶδα, δέδοικα, και οι αόριστοι β΄ σαν σε -μι.

Αρχαία Ελληνικά, Γ΄ Λυκείου. https://www.akademio.gr/el/lyk-c/ancient-greek/mi-verbs

## Τι θα μάθεις

- Να κλίνεις τον ενεστώτα, τον παρατατικό και τον αόριστο των τίθημι, ἵημι, δίδωμι, ἵστημι, με το ισχυρό και το ασθενές θέμα τους.
- Να σχηματίζεις τις εγκλίσεις, το απαρέμφατο και τη μετοχή του αορίστου β΄ τους, ενεργητικού και μέσου.
- Να αναγνωρίζεις τους τύπους των εἶμι, φημί, οἶδα, δέδοικα και να τους ξεχωρίζεις από τους τύπους του εἰμί.
- Να κλίνεις τους αορίστους β΄ που ακολουθούν το ἔστην (ἔβην, ἔγνων, ἀπέδραν, ἑάλων) και να τους βρίσκεις σε αδίδακτο του Ξενοφώντα.

## Γιατί αυτά τα ρήματα

Τα ρήματα σε **-μι** (β΄ συζυγία) είναι λίγα, αλλά είναι από τα πιο συχνά της
γλώσσας, κυρίως σε σύνθετα: ἀποδίδωμι, παραδίδωμι, ἀφίημι, συνίημι,
κατατίθημι, ἀνίστημι, καθίστημι. Ένα αδίδακτο χωρίς κανέναν τύπο τους είναι
σπάνιο. Στην ενότητα αυτή είναι τρεις ομάδες:

1. τα **φωνηεντόληκτα** τίθημι, ἵημι, δίδωμι (και το ἵστημι, που το ξέρεις),
2. τα **εἶμι** (θα πάω), **φημί** (λέω), **οἶδα** (ξέρω), **δέδοικα**
   (φοβάμαι),
3. οι **αόριστοι β΄** ρημάτων σε -ω που κλίνονται σαν το ἔστην: ἔβην, ἔγνων,
   ἀπέδραν κ.ά.

## Τίθημι, ἵημι, δίδωμι, ἵστημι

Δύο πράγματα τα χαρακτηρίζουν:

- **Αναδιπλασιασμός** στον ενεστώτα και στον παρατατικό: τί-θη-μι (από
  \*θί-θη-μι), ἵ-η-μι, δί-δω-μι, ἵ-στη-μι (από \*σί-στη-μι, η δασεία πήρε τη
  θέση του σ).
- **Δύο θέματα**: ένα **ισχυρό**, με μακρύ φωνήεν (θη-, ἡ-, δω-, στη-), και
  ένα **ασθενές**, με βραχύ (θε-, ἑ-, δο-, στα-). Το ισχυρό το βλέπεις στον
  ενικό της οριστικής ενεργητικής· το ασθενές στον πληθυντικό, στη μέση φωνή
  και στους περισσότερους άλλους τύπους.

| Ενεστώτας        | Παρατατικός        | Μέλλοντας                     | Αόριστος                                    | Παρακείμενος      |
| ---------------- | ------------------ | ----------------------------- | ------------------------------------------- | ----------------- |
| τίθημι · τίθεμαι | ἐτίθην · ἐτιθέμην  | θήσω · θήσομαι · τεθήσομαι    | ἔθηκα · ἐθέμην · ἐτέθην                     | τέθηκα · τέθειμαι |
| ἵημι · ἵεμαι     | ἵην · ἱέμην        | ἥσω · ἥσομαι · ἑθήσομαι       | ἧκα · εἵμην · εἵθην                         | εἷκα · εἷμαι      |
| δίδωμι · δίδομαι | ἐδίδουν · ἐδιδόμην | δώσω · δώσομαι · δοθήσομαι    | ἔδωκα · ἐδόμην · ἐδόθην                     | δέδωκα · δέδομαι  |
| ἵστημι · ἵσταμαι | ἵστην · ἱστάμην    | στήσω · στήσομαι · σταθήσομαι | ἔστησα (έστησα) · ἔστην (στάθηκα) · ἐστάθην | ἕστηκα (στέκομαι) |

*Διαδραστικό στη σελίδα: Οριστική ενεστώτα, ενεργητική*

*Διαδραστικό στη σελίδα: Οριστική παρατατικού, ενεργητική*

### Ο αόριστος

Στην **οριστική** ο ενικός του ἔθηκα, ἧκα, ἔδωκα έχει **κ** και ισχυρό θέμα· ο
πληθυντικός είναι αόριστος β΄, με ασθενές θέμα. Το ἵστημι έχει δύο αορίστους:
το **ἔστησα** (μεταβατικό: έστησα κάτι) και το **ἔστην** (αμετάβατο: στάθηκα).

*Διαδραστικό στη σελίδα: Οριστική αορίστου, ενεργητική*

Οι **άλλες εγκλίσεις** του αορίστου είναι όλες τύποι **αορίστου β΄**, από το
ασθενές θέμα, χωρίς αύξηση και χωρίς κ. Αυτοί είναι που ζητούνται πιο συχνά:

| Τύπος                            | τίθημι              | ἵημι (ἀφίημι)       | δίδωμι              | ἵστημι            |
| -------------------------------- | ------------------- | ------------------- | ------------------- | ----------------- |
| Υποτακτική (α΄ ενικ.)            | θῶ, θῇς, θῇ…        | ἀφῶ, ἀφῇς, ἀφῇ…     | δῶ, δῷς, δῷ…        | στῶ, στῇς, στῇ…   |
| Ευκτική (α΄ ενικ.)               | θείην, θείης, θείη… | ἀφείην              | δοίην, δοίης, δοίη… | σταίην            |
| Προστακτική (β΄ ενικ., β΄ πληθ.) | θές, θέτε           | ἄφες, ἄφετε         | δός, δότε           | στῆθι, στῆτε      |
| Απαρέμφατο                       | θεῖναι              | ἀφεῖναι             | δοῦναι              | στῆναι            |
| Μετοχή                           | θείς, θεῖσα, θέν    | ἀφείς, ἀφεῖσα, ἀφέν | δούς, δοῦσα, δόν    | στάς, στᾶσα, στάν |

Ο **μέσος** αόριστος β΄ ακολουθεί το ίδιο ασθενές θέμα: **ἐθέμην, ἔθου,
ἔθετο** · **ἐδόμην, ἔδου, ἔδοτο** · **(ἀφ)είμην, εἷσο, εἷτο**. Υποτακτική
θῶμαι, δῶμαι · ευκτική θείμην, δοίμην · προστακτική **θοῦ, δοῦ** (στα σύνθετα
με δισύλλαβη πρόθεση ο τόνος ανεβαίνει: **κατάθου, ἀπόδου**) · απαρέμφατο
**θέσθαι, δόσθαι, ἕσθαι** · μετοχή **θέμενος, δόμενος, ἕμενος**.

Ο **ενεστώτας** στις άλλες εγκλίσεις: υποτακτική τιθῶ, ἱῶ, διδῶ, ἱστῶ ·
ευκτική τιθείην, ἱείην, διδοίην, ἱσταίην · προστακτική τίθει, ἵει, δίδου,
ἵστη · απαρέμφατο **τιθέναι, ἱέναι, διδόναι, ἱστάναι** · μετοχή τιθείς,
ἱείς, διδούς, ἱστάς.

Και κάτι για τον τόνο των συνθέτων: στην προστακτική του αορίστου ο τόνος
ανεβαίνει, όχι όμως πιο πάνω από τη λήγουσα μιας δισύλλαβης πρόθεσης: ἄφες,
ἀπόδος, ἐπίθες, κατάθου.

## Εἶμι, φημί, οἶδα, δέδοικα

**Εἶμι** (θα πάω). Η οριστική του ενεστώτα έχει στην αττική πεζογραφία
**σημασία μέλλοντα**· οι άλλες εγκλίσεις, το απαρέμφατο και η μετοχή
σημαίνουν συνήθως «πηγαίνω». Θέμα ισχυρό εἰ-, ασθενές ἰ-.

*Διαδραστικό στη σελίδα: εἰμί (είμαι) και εἶμι (θα πάω)*

Οι άλλοι τύποι του εἶμι: υποτακτική **ἴω**, ἴῃς, ἴῃ · ευκτική **ἴοιμι**
(ἰοίην) · προστακτική **ἴθι**, ἴτω, ἴτε, ἰόντων · απαρέμφατο **ἰέναι** ·
μετοχή **ἰών, ἰοῦσα, ἰόν** (ἰόντος). Σύνθετα: ἄπειμι (θα φύγω), πρόσειμι,
ἔξειμι, εἴσειμι, πρόειμι.

**Φημί** (λέω, ισχυρίζομαι). Θέμα φη-, φᾰ-. Ενεστώτας φημί, φῄς, φησί(ν),
φαμέν, φατέ, φασί(ν) · παρατατικός **ἔφην, ἔφησθα (ἔφης), ἔφη, ἔφαμεν,
ἔφατε, ἔφασαν** · υποτακτική φῶ · ευκτική **φαίην** · απαρέμφατο **φάναι** ·
μετοχή **φάσκων** · μέλλοντας φήσω · αόριστος ἔφησα. Το **οὔ φημι** σημαίνει
«αρνούμαι, λέω ότι δεν»: οὐκ ἔφασαν ἰέναι = αρνήθηκαν να πάνε.

**Οἶδα** (ξέρω). Είναι παρακείμενος με σημασία ενεστώτα, και ο υπερσυντέλικος
ᾔδειν έχει σημασία παρατατικού. Θέμα εἰδ-, οἰδ-, ἰδ-.

|          | Οριστική | Υπερσυντέλικος | Υποτακτική | Ευκτική  | Προστακτική |
| -------- | -------- | -------------- | ---------- | -------- | ----------- |
| α΄ ενικ. | οἶδα     | ᾔδη / ᾔδειν    | εἰδῶ       | εἰδείην  | —           |
| β΄ ενικ. | οἶσθα    | ᾔδησθα / ᾔδεις | εἰδῇς      | εἰδείης  | ἴσθι        |
| γ΄ ενικ. | οἶδε(ν)  | ᾔδει(ν)        | εἰδῇ       | εἰδείη   | ἴστω        |
| α΄ πληθ. | ἴσμεν    | ᾖσμεν          | εἰδῶμεν    | εἰδεῖμεν | —           |
| β΄ πληθ. | ἴστε     | ᾖστε           | εἰδῆτε     | εἰδεῖτε  | ἴστε        |
| γ΄ πληθ. | ἴσασι(ν) | ᾖσαν / ᾔδεσαν  | εἰδῶσι(ν)  | εἰδεῖεν  | ἴστων       |

Απαρέμφατο **εἰδέναι**, μετοχή **εἰδώς, εἰδυῖα, εἰδός** (εἰδότος), μέλλοντας
**εἴσομαι**. Το ἴστε είναι και οριστική και προστακτική: εὖ ἴστε = να ξέρετε
καλά.

**Δέδοικα** ή **δέδια** (φοβάμαι). Κι αυτός παρακείμενος με σημασία ενεστώτα:
δέδοικα, δέδοικας, δέδοικε, δεδοίκαμεν (δέδιμεν), δεδοίκατε, δεδοίκασι
(δεδίασι) · υπερσυντέλικος ἐδεδοίκειν · απαρέμφατο **δεδιέναι** (δεδοικέναι)
· μετοχή **δεδιώς**, δεδιότος (δεδοικώς) · μέλλοντας δείσομαι · αόριστος
**ἔδεισα**. Παίρνει ενδοιαστική πρόταση με μή.

## Αόριστοι β΄ σαν το ἔστην

Μερικά βαρύτονα ρήματα σε -ω έχουν αόριστο β΄ **χωρίς θεματικό φωνήεν**, που
κλίνεται όπως το ἔστην:

| Ρήμα, αόρ. β΄           | Υποτ.  | Ευκτ.     | Προστ.   | Απαρ.     | Μετοχή              |
| ----------------------- | ------ | --------- | -------- | --------- | ------------------- |
| βαίνω, ἔβην             | βῶ     | βαίην     | βῆθι     | βῆναι     | βάς, βᾶσα, βάν      |
| γιγνώσκω, ἔγνων         | γνῶ    | γνοίην    | γνῶθι    | γνῶναι    | γνούς, γνοῦσα, γνόν |
| (ἀπο)διδράσκω, ἀπέδραν  | ἀποδρῶ | ἀποδραίην | ἀπόδραθι | ἀποδρᾶναι | ἀποδράς             |
| δύομαι, ἔδυν            | δύω    | —         | δῦθι     | δῦναι     | δύς, δῦσα, δύν      |
| ἁλίσκομαι, ἑάλων (ἥλων) | ἁλῶ    | ἁλοίην    | —        | ἁλῶναι    | ἁλούς               |
| βιόω, ἐβίων             | βιῶ    | βιῴην     | —        | βιῶναι    | βιούς               |

Το ίδιο κάνουν τα **φθάνω** (ἔφθην), **γηράσκω** (ἐγήρᾱν), **φύομαι** (ἔφυν).
Μην τα μπερδέψεις με το **ἐρρύην** του ῥέω (ῥυῆναι, ῥυείς): μοιάζει, αλλά είναι
β΄ παθητικός αόριστος με ενεργητική σημασία και κλίνεται σαν το ἐφάνην.
Το **ἑάλων** έχει ενεργητικούς τύπους αλλά παθητική σημασία: «πιάστηκα,
κυριεύτηκα».

> **Κλειδί**
>
> Στα ρήματα σε -μι ψάξε πρώτα το **θέμα**: θη/θε → τίθημι, ἡ/ἑ → ἵημι, δω/δο
> → δίδωμι, στη/στα → ἵστημι. Αναδιπλασιασμός (τι-, δι-, ἱ-) σημαίνει
> ενεστώτα ή παρατατικό· χωρίς αναδιπλασιασμό και χωρίς κ, αόριστο β΄ (θείς,
> δούς, θέσθαι, δοῦναι). Για τα εἶμι, εἰμί, ἵημι το πνεύμα και το ι λύνουν τις
> περισσότερες ασάφειες: **ἰέναι** (εἶμι), **ἱέναι** (ἵημι), **εἶναι** (εἰμί).

> **Πρόσεχε**
>
> - **εἶσι / εἰσί**: το πρώτο είναι «θα πάει» (εἶμι), το δεύτερο «είναι»
>   (εἰμί). **ἴασι / ἱᾶσι**: «θα πάνε» / «αφήνουν, ρίχνουν» (ἵημι).
> - **ἦσαν / ᾖσαν**: «ήταν» / «πήγαιναν». **ὤν / ἰών**: «όντας» / «πηγαίνοντας».
> - **ἔφη, ἔφασαν** είναι παρατατικός του φημί (με σημασία αορίστου στη
>   μετάφραση: «είπε, είπαν»), όχι αόριστος.
> - **ἕστηκα** σημαίνει «στέκομαι», όχι «έχω στήσει»: ἑστώς = όρθιος.
> - **εἶδον / οἶδα**: το εἶδον είναι αόριστος του ὁρῶ (μετοχή ἰδών)· το οἶδα
>   έχει μετοχή εἰδώς.

## Το αδίδακτο

Ο Κύρος έχει φτάσει με τον στρατό του στην Ταρσό της Κιλικίας. Οι Έλληνες
μισθοφόροι, που είχαν στρατολογηθεί υποτίθεται για εκστρατεία σε μικρότερο
εχθρό, αρχίζουν να καταλαβαίνουν πού πηγαίνουν.

> ἐνταῦθα ἔμεινεν ὁ Κῦρος καὶ ἡ στρατιὰ ἡμέρας εἴκοσιν· οἱ γὰρ στρατιῶται οὐκ
> ἔφασαν ἰέναι τοῦ πρόσω· ὑπώπτευον γὰρ ἤδη ἐπὶ βασιλέα ἰέναι· μισθωθῆναι δὲ
> οὐκ ἐπὶ τούτῳ ἔφασαν. πρῶτος δὲ Κλέαρχος τοὺς αὑτοῦ στρατιώτας ἐβιάζετο
> ἰέναι· οἱ δ’ αὐτόν τε ἔβαλλον καὶ τὰ ὑποζύγια τὰ ἐκείνου, ἐπεὶ ἄρξαιντο
> προϊέναι. Κλέαρχος δὲ τότε μὲν μικρὸν ἐξέφυγε μὴ καταπετρωθῆναι, ὕστερον δ’
> ἐπεὶ ἔγνω ὅτι οὐ δυνήσεται βιάσασθαι, συνήγαγεν ἐκκλησίαν τῶν αὑτοῦ
> στρατιωτῶν. καὶ πρῶτον μὲν ἐδάκρυε πολὺν χρόνον ἑστώς· οἱ δὲ ὁρῶντες
> ἐθαύμαζον καὶ ἐσιώπων· εἶτα δὲ ἔλεξε τοιάδε.
>
> Ξενοφών, *Κύρου Ἀνάβασις* 1.3.1–2

| Λέξη                   | Σημασία                                |
| ---------------------- | -------------------------------------- |
| τοῦ πρόσω              | πιο πέρα, πιο μπροστά                  |
| ὑποπτεύω               | υποψιάζομαι                            |
| μισθοῦμαι (μισθωθῆναι) | προσλαμβάνομαι με μισθό                |
| βιάζομαι               | προσπαθώ να αναγκάσω, πιέζω            |
| βάλλω                  | (εδώ) πετώ πέτρες, χτυπώ               |
| τὰ ὑποζύγια            | τα ζώα που μεταφέρουν φορτία           |
| μικρὸν ἐξέφυγε μή      | παραλίγο να…, μόλις γλίτωσε από το να… |
| καταπετρόομαι          | λιθοβολούμαι                           |

### Η μετάφραση

| Κείμενο                                                                                    | Μετάφραση                                                                                              |
| ------------------------------------------------------------------------------------------ | ------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| ἐνταῦθα ἔμεινεν ὁ Κῦρος καὶ ἡ στρατιὰ ἡμέρας εἴκοσιν·                                      | Εκεί ο Κύρος και ο στρατός έμειναν είκοσι μέρες·                                                       |
| οἱ γὰρ στρατιῶται οὐκ ἔφασαν ἰέναι τοῦ πρόσω·                                              | γιατί οι στρατιώτες αρνούνταν να προχωρήσουν πιο πέρα·                                                 |
| ὑπώπτευον γὰρ ἤδη ἐπὶ βασιλέα ἰέναι·                                                       | γιατί υποψιάζονταν πια ότι πήγαιναν εναντίον του βασιλιά·                                              |
| μισθωθῆναι δὲ οὐκ ἐπὶ τούτῳ ἔφασαν.                                                        | και έλεγαν ότι δεν είχαν προσληφθεί με μισθό γι’ αυτόν τον σκοπό.                                      |
| πρῶτος δὲ Κλέαρχος τοὺς αὑτοῦ στρατιώτας ἐβιάζετο ἰέναι·                                   | Πρώτος ο Κλέαρχος προσπαθούσε να αναγκάσει τους δικούς του στρατιώτες να προχωρήσουν·                  |
| οἱ δ’ αὐτόν τε ἔβαλλον καὶ τὰ ὑποζύγια τὰ ἐκείνου, ἐπεὶ ἄρξαιντο προϊέναι.                 | εκείνοι όμως πετούσαν πέτρες και σ’ αυτόν και στα υποζύγιά του, κάθε φορά που άρχιζαν να προχωρούν.    |
| Κλέαρχος δὲ τότε μὲν μικρὸν ἐξέφυγε μὴ καταπετρωθῆναι,                                     | Ο Κλέαρχος τότε μόλις που γλίτωσε από το να λιθοβοληθεί·                                               |
| ὕστερον δ’ ἐπεὶ ἔγνω ὅτι οὐ δυνήσεται βιάσασθαι, συνήγαγεν ἐκκλησίαν τῶν αὑτοῦ στρατιωτῶν. | αργότερα, όταν κατάλαβε ότι δεν θα μπορέσει να τους αναγκάσει, συγκάλεσε συνέλευση των στρατιωτών του. |
| καὶ πρῶτον μὲν ἐδάκρυε πολὺν χρόνον ἑστώς·                                                 | Και πρώτα έκλαιγε για πολλή ώρα, όρθιος·                                                               |
| οἱ δὲ ὁρῶντες ἐθαύμαζον καὶ ἐσιώπων· εἶτα δὲ ἔλεξε τοιάδε.                                 | εκείνοι, βλέποντάς τον, απορούσαν και σώπαιναν· έπειτα είπε τα εξής.                                   |

Και η αρχή της ομιλίας του (1.3.3), με δύο ακόμα τύπους ρημάτων σε -μι:

> ἐμοὶ γὰρ ξένος Κῦρος ἐγένετο καί με φεύγοντα ἐκ τῆς πατρίδος τά τε ἄλλα
> ἐτίμησε καὶ μυρίους **ἔδωκε** δαρεικούς· οὓς ἐγὼ λαβὼν οὐκ εἰς τὸ ἴδιον
> **κατεθέμην** ἐμοὶ οὐδὲ καθηδυπάθησα, ἀλλ’ εἰς ὑμᾶς ἐδαπάνων.

**Μετάφραση δική μας:** Γιατί ο Κύρος έγινε φίλος μου και, όταν ήμουν
εξόριστος από την πατρίδα μου, με τίμησε με πολλούς τρόπους και μου έδωσε
δέκα χιλιάδες δαρεικούς· αυτούς, αφού τους πήρα, δεν τους φύλαξα για τον
εαυτό μου ούτε τους σπατάλησα σε απολαύσεις, αλλά τους ξόδευα για σας.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Θέμα Γ. Να αναγνωρίσεις τους τύπους «ἔφασαν», «ἰέναι», «ἔγνω», «ἑστώς» του κειμένου.

1. **ἔφασαν**: γ΄ πληθ. οριστικής **παρατατικού** του φημί (θέμα φᾰ-).
2. **ἰέναι**: απαρέμφατο **ενεστώτα** του **εἶμι** (ψιλή: όχι του ἵημι). Μετά το
   οὐκ ἔφασαν έχει σημασία μέλλοντα: «ότι δεν θα πάνε».
3. **ἔγνω**: γ΄ ενικ. οριστικής **αορίστου β΄** του γιγνώσκω, που κλίνεται σαν
   το ἔστην.
4. **ἑστώς**: μετοχή **παρακειμένου** του ἵστημι (ἕστηκα), ονομαστική ενικού
   αρσενικού, με σημασία ενεστώτα: όρθιος, στεκόμενος.

### Παράδειγμα 2: Θέμα Γ. Να γράψεις: το «ἔφασαν» στο ίδιο πρόσωπο της ευκτικής του ενεστώτα· το «ἰέναι» στη μετοχή του ίδιου χρόνου, αιτιατική ενικού αρσενικού· το «ἔγνω» στο β΄ ενικό της προστακτικής του ίδιου χρόνου· το «ἑστώς» στο απαρέμφατο του αορίστου β΄.

1. **φαῖεν** (ή φαίησαν): ευκτική ενεστώτα του φημί, φαίην, φαίης, φαίη.
2. **ἰόντα**: μετοχή ενεστώτα του εἶμι, ἰών, ἰόντος· αιτιατική ἰόντα.
3. **γνῶθι**: προστακτική αορίστου β΄, όπως στο «γνῶθι σαυτόν».
4. **στῆναι**: απαρέμφατο του ἔστην, από το ισχυρό θέμα στη-.

### Παράδειγμα 3: Θέμα Γ. Από την ομιλία του Κλεάρχου (1.3.3): να γράψεις το «ἔδωκε» στο ίδιο πρόσωπο της υποτακτικής και της ευκτικής του ίδιου χρόνου, και το «κατεθέμην» στο β΄ ενικό της προστακτικής και στη μετοχή του ίδιου χρόνου.

1. **ἔδωκε**: γ΄ ενικ. οριστικής αορίστου του δίδωμι. Οι άλλες εγκλίσεις είναι
   αόριστος β΄, χωρίς κ: υποτακτική **δῷ**, ευκτική **δοίη**.
2. **κατεθέμην**: α΄ ενικ. οριστικής μέσου αορίστου β΄ του κατατίθεμαι.
   Προστακτική **κατάθου** (ο τόνος ανεβαίνει ως τη λήγουσα της πρόθεσης),
   μετοχή **καταθέμενος, -η, -ον**.

> **Θυμήσου**
>
> - **τίθημι, ἵημι, δίδωμι, ἵστημι**: αναδιπλασιασμός στον ενεστώτα, ισχυρό
>   θέμα στον ενικό, ασθενές αλλού.
> - Αόριστος: ἔθηκα, ἧκα, ἔδωκα (κ στον ενικό της οριστικής)· όλα τα άλλα είναι
>   αόριστος β΄: θεῖναι, δοῦναι, θείς, δούς, θοῦ, δοῦ.
> - **εἶμι** = θα πάω (ἰέναι, ἰών) · **φημί** (ἔφη, φάναι, φάσκων) · **οἶδα**
>   (ἴσμεν, εἰδέναι, εἰδώς) · **δέδοικα** (δεδιέναι, δεδιώς).
> - **ἔβην, ἔγνων, ἀπέδραν, ἑάλων, ἐβίων** κλίνονται σαν ἔστην: βῆναι, γνῶναι,
>   βάς, γνούς.

## Ερωτήσεις

1. Τι είναι ο τύπος «ἔδοσαν»;
   - Γ΄ πληθ. οριστικής παρατατικού του δίδωμι
   - Γ΄ πληθ. οριστικής αορίστου του δίδωμι
   - Γ΄ πληθ. οριστικής ενεστώτα του δίδωμι
   - Γ΄ πληθ. υπερσυντελίκου του δίδωμι
2. Ποιο είναι το β΄ ενικό της προστακτικής του ενεργητικού αορίστου του ἀφίημι;
   - ἀφίει
   - ἀφοῦ
   - ἄφες
   - ἀφές
3. Σε ποιο ρήμα ανήκει το απαρέμφατο «ἰέναι» (με ψιλή);
   - εἶμι
   - ἵημι
   - εἰμί
   - ἵστημι
4. Ποιο είναι το απαρέμφατο του ενεργητικού αορίστου του δίδωμι;
   - διδόναι
   - δώσειν
   - δόσθαι
   - δοῦναι
5. Σε ποιο ρήμα ανήκει η μετοχή «εἰδώς»;
   - εἶδον (ὁρῶ)
   - οἶδα
   - εἶμι
   - δέδοικα
6. Τι σημαίνει ο παρακείμενος «ἕστηκα»;
   - Έχω στήσει
   - Θα σταθώ
   - Στέκομαι
   - Στάθηκα
7. Τι είναι ο τύπος «γνούς»;
   - Μετοχή αορίστου β΄ του γιγνώσκω
   - Μετοχή ενεστώτα του γιγνώσκω
   - Β΄ ενικ. οριστικής αορίστου β΄
   - Αιτιατική πληθυντικού του νοῦς
8. Τι είναι ο τύπος «οἶσθα»;
   - Γ΄ ενικ. οριστικής του οἶδα
   - Β΄ ενικ. παρατατικού του φημί
   - Β΄ ενικ. οριστικής του οἶδα
   - Β΄ ενικ. προστακτικής του οἶδα

## Ασκήσεις

1. Να γράψεις το απαρέμφατο ενεστώτα του εἶμι και του ἵημι.
2. Να γράψεις τη μετοχή ενεργητικού ενεστώτα (ονομαστική ενικού αρσενικού) των ρημάτων τίθημι, ἵημι, δίδωμι, ἵστημι.
3. Στο «οἱ στρατιῶται οὐκ ἔφασαν ἰέναι τοῦ πρόσω» το απαρέμφατο ἰέναι είναι ενεστώτα, όμως μεταφράζεται «ότι δεν θα πάνε». Εξήγησε γιατί.
4. «ὕστερον δ’ ἐπεὶ ἔγνω ὅτι οὐ δυνήσεται βιάσασθαι, συνήγαγεν ἐκκλησίαν τῶν αὑτοῦ στρατιωτῶν. καὶ πρῶτον μὲν ἐδάκρυε πολὺν χρόνον ἑστώς.»
   α) Να γράψεις το «ἔγνω» στο ίδιο πρόσωπο της ευκτικής του ίδιου χρόνου.
   β) Να γράψεις τη μετοχή του «ἔγνω» στον ίδιο χρόνο, ονομαστική ενικού αρσενικού.
   γ) Να γράψεις το «ἑστώς» στο γ΄ πληθυντικό της οριστικής του ίδιου χρόνου.
5. Από την ομιλία του Κλεάρχου (Ἀνάβασις 1.3.3): «μυρίους ἔδωκε δαρεικούς· οὓς ἐγὼ λαβὼν οὐκ εἰς τὸ ἴδιον κατεθέμην ἐμοὶ οὐδὲ καθηδυπάθησα».
   α) Να γράψεις το «κατεθέμην» στο ίδιο πρόσωπο της οριστικής ενεστώτα.
   β) Να γράψεις το απαρέμφατο του χρόνου του «κατεθέμην».
   γ) Να γράψεις το «ἔδωκε» στο ίδιο πρόσωπο του παρατατικού.
6. Οι τύποι που ακολουθούν μοιάζουν, αλλά ανήκουν σε διαφορετικά ρήματα. Να γράψεις σε ποιο ρήμα ανήκει καθένας και τι τύπος είναι.
   α) εἶσι
   β) εἰσί
   γ) ἱᾶσι
   δ) ᾖσαν

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/lyk-c/ancient-greek/mi-verbs
