Αρχαία Ελληνικά · Γ΄ Λυκείου
Β.4–Β.5: η διανομή των ιδιοτήτων και η κλοπή της φωτιάς
Διάρκεια 60΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α50 μονάδες
Να διαβάσεις το κείμενο και να απαντήσεις στις ερωτήσεις.
Β.5 Η κλοπή της φωτιάς
Ἅτε δὴ οὖν οὐ πάνυ τι σοφὸς ὢν ὁ Ἐπιμηθεὺς ἔλαθεν αὑτὸν καταναλώσας τὰς δυνάμεις εἰς τὰ ἄλογα· λοιπὸν δὴ ἀκόσμητον ἔτι αὐτῷ ἦν τὸ ἀνθρώπων γένος, καὶ ἠπόρει ὅτι χρήσαιτο. Ἀποροῦντι δὲ αὐτῷ ἔρχεται Προμηθεὺς ἐπισκεψόμενος τὴν νομήν, καὶ ὁρᾷ τὰ μὲν ἄλλα ζῷα ἐμμελῶς πάντων ἔχοντα, τὸν δὲ ἄνθρωπον γυμνόν τε καὶ ἀνυπόδητον καὶ ἄστρωτον καὶ ἄοπλον· ἤδη δὲ καὶ ἡ εἱμαρμένη ἡμέρα παρῆν, ἐν ᾗ ἔδει καὶ ἄνθρωπον ἐξιέναι ἐκ γῆς εἰς φῶς. Ἀπορίᾳ οὖν σχόμενος ὁ Προμηθεὺς ἥντινα σωτηρίαν τῷ ἀνθρώπῳ εὕροι, κλέπτει Ἡφαίστου καὶ Ἀθηνᾶς τὴν ἔντεχνον σοφίαν σὺν πυρί—ἀμήχανον γὰρ ἦν ἄνευ πυρὸς αὐτὴν κτητήν τῳ ἢ χρησίμην γενέσθαι—καὶ οὕτω δὴ δωρεῖται ἀνθρώπῳ. Τὴν μὲν οὖν περὶ τὸν βίον σοφίαν ἄνθρωπος ταύτῃ ἔσχεν, τὴν δὲ πολιτικὴν οὐκ εἶχεν· ἦν γὰρ παρὰ τῷ Διί.
- 1.
Να μεταφράσεις το απόσπασμα «Ἀπορίᾳ οὖν σχόμενος … ἦν γὰρ παρὰ τῷ Διί».(20 μονάδες)
- 2.
«καὶ ὁρᾷ τὰ μὲν ἄλλα ζῷα ἐμμελῶς πάντων ἔχοντα, τὸν δὲ ἄνθρωπον γυμνόν τε καὶ ἀνυπόδητον καὶ ἄστρωτον καὶ ἄοπλον»: Να σχολιάσεις την εικόνα του ανθρώπου που βλέπει ο Προμηθέας και τη θέση της στον μύθο.(15 μονάδες)
- 3.
«Τὴν μὲν οὖν περὶ τὸν βίον σοφίαν ἄνθρωπος ταύτῃ ἔσχεν, τὴν δὲ πολιτικὴν οὐκ εἶχεν»: Να εξηγήσεις τη διάκριση ανάμεσα στην «περὶ τὸν βίον σοφίαν» και την «πολιτικήν», και γιατί η πρώτη δεν αρκεί.(15 μονάδες)
Θέμα Β25 μονάδες
- 1.
Παράλληλο κείμενο, σε μετάφραση. Στον *Προμηθέα Δεσμώτη* του Αισχύλου ο Προμηθέας απαριθμεί όσα έμαθε στους ανθρώπους (τους αριθμούς, τα γράμματα, το ζέψιμο των ζώων, τα καράβια, τα φάρμακα, τη μαντική, τα μέταλλα) και κλείνει: «Με λίγα λόγια, μάθε τα όλα μαζί: όλες οι τέχνες ήρθαν στους θνητούς από τον Προμηθέα» (στ. 505–506, απόδοση δική μας). Να συγκρίνεις τον ρόλο του Προμηθέα στο παράλληλο και στο Β.5.(15 μονάδες)
- 2.
Να χαρακτηρίσεις τις προτάσεις, με βάση τα κείμενα Β.4–Β.5.(10 μονάδες)
Θέμα Γ25 μονάδες
- 1.
Για καθεμιά από τις λέξεις του Β.5 να γράψεις μία ετυμολογικά συγγενή λέξη της νέας ελληνικής.
- α)
σοφός(3 μονάδες)
- β)
ἀνυπόδητον(3 μονάδες)
- γ)
σωτηρίαν(3 μονάδες)
- δ)
κλέπτει(3 μονάδες)
- ε)
δωρεῖται(3 μονάδες)
- α)
- 2.
- 3.
Καλή επιτυχία!