Αρχαία Ελληνικά · Γ΄ Λυκείου
Αδίδακτο: υγρόληκτα, ενρινόληκτα και ρήματα σε -μι (Ισοκράτης)
Διάρκεια 60΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α40 μονάδες
Ο Ισοκράτης δίνει συμβουλές στον νεαρό Δημόνικο για τη μόρφωση. Να διαβάσεις το κείμενο και να το μεταφράσεις.
Η σοφία, το μόνο αθάνατο απόκτημα
Ἐὰν ᾖς φιλομαθής, ἔσει πολυμαθής. Ἃ μὲν ἐπίστασαι, ταῦτα διαφύλαττε ταῖς μελέταις, ἃ δὲ μὴ μεμάθηκας, προσλάμβανε ταῖς ἐπιστήμαις· ὁμοίως γὰρ αἰσχρὸν ἀκούσαντα χρήσιμον λόγον μὴ μαθεῖν καὶ διδόμενόν τι ἀγαθὸν παρὰ τῶν φίλων μὴ λαβεῖν. Κατανάλισκε τὴν ἐν τῷ βίῳ σχολὴν εἰς τὴν τῶν λόγων φιληκοΐαν· οὕτω γὰρ τὰ τοῖς ἄλλοις χαλεπῶς εὑρημένα συμβήσεταί σοι ῥᾳδίως μανθάνειν. Ἡγοῦ τῶν ἀκουσμάτων πολλὰ πολλῶν εἶναι χρημάτων κρείττω· τὰ μὲν γὰρ ταχέως ἀπολείπει, τὰ δὲ πάντα τὸν χρόνον παραμένει· σοφία γὰρ μόνον τῶν κτημάτων ἀθάνατον.
Να μεταφράσεις το κείμενο. Λεξιλόγιο: σχολή = ελεύθερος χρόνος· φιληκοΐα = η αγάπη για την ακρόαση· ἀπολείπω = εγκαταλείπω, χάνομαι.(40 μονάδες)
Θέμα Β20 μονάδες
Γραμματική.
Να γράψεις τους τύπους που ζητούνται.
- α)
παραμένει: το ίδιο πρόσωπο στην οριστική του μέλλοντα και του αορίστου.(4 μονάδες)
- β)
διδόμενον: το απαρέμφατο ενεστώτα και αορίστου της ενεργητικής φωνής.(4 μονάδες)
- γ)
ἐπίστασαι: το ίδιο πρόσωπο στην υποτακτική και στην προστακτική του ενεστώτα.(4 μονάδες)
- δ)
συμβήσεται: το ίδιο πρόσωπο στην οριστική και στην ευκτική του αορίστου.(4 μονάδες)
- ε)
ᾖς: το ίδιο πρόσωπο στην ευκτική και στην προστακτική του ενεστώτα.(4 μονάδες)
- α)
Θέμα Γ40 μονάδες
Σύνταξη.
- 1.
Να αναγνωρίσεις συντακτικά τους παρακάτω όρους και προτάσεις.
- α)
Ἐὰν ᾖς φιλομαθής, ἔσει πολυμαθής(5 μονάδες)
- β)
ἃ δὲ μὴ μεμάθηκας(5 μονάδες)
- γ)
μαθεῖν(5 μονάδες)
- δ)
ταῖς μελέταις(5 μονάδες)
- ε)
πολλῶν χρημάτων(5 μονάδες)
- α)
- 2.
Μετατροπές.
- α)
Να ξαναγράψεις την περίοδο «Ἃ μὲν ἐπίστασαι, ταῦτα διαφύλαττε ταῖς μελέταις» με υποκείμενο «ὁ νέος».(8 μονάδες)
- β)
Να μετατρέψεις τη μετοχή «διδόμενον» σε ισοδύναμη δευτερεύουσα χρονική πρόταση.(7 μονάδες)
- α)
Καλή επιτυχία!