Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επαναληπτικό διαγώνισμα

Επανάληψη όλης της ύλης: Δημοτικά τραγούδια: ιστορικά και παραλογές · Η κρητική λογοτεχνία · Ο νεοελληνικός Διαφωτισμός · Τα απομνημονεύματα · Η Επτανησιακή Σχολή · Ο αθηναϊκός ρομαντισμός και ο Ροΐδης · Ηθογραφία και ρεαλισμός · Παλαμάς και Καβάφης · Από το μέτρο στον ελεύθερο στίχο · Η γενιά του '30 και ο μοντερνισμός · Η μεταπολεμική λογοτεχνία.

Λύσε το στην οθόνη ή στο χαρτί. Τα ανοιχτά θέματα τα γράφεις στο τετράδιο. Με την «Παράδοση» η σελίδα βαθμολογεί τις κλειστές ερωτήσεις και σου δείχνει τις λύσεις για τις υπόλοιπες.

Νεοελληνική Λογοτεχνία · Γ΄ Γυμνασίου

Επαναληπτικό διαγώνισμα

Διάρκεια 90΄ · 100 μονάδες

Θέμα Α20 μονάδες

Διάβασε τους πρώτους στίχους του Πανάρετου, μόνου στη σκηνή, από την «Ερωφίλη» του Γεωργίου Χορτάτση (γραμμένη γύρω στο 1595), και απάντησε στις ερωτήσεις. Το κείμενο είναι με την ορθογραφία της έκδοσης.

Τέτοιας λογῆς τὸ λοιπονὶς τὰ πάθη μου τὰ τόσατὴν πληγωμένη μου καρδιὰ σήμερον ἐπλακῶσα,καὶ δὲ ᾽μπορεῖ ᾽ς τόση δροσιὰ χαρὰ νὰ δῇ και ᾽κείνη,μὰ πλειὰ φωτιὰ καὶ πλειὰ καϋμὸς παρὰ ποτὲ τὴν κρίνει!

Γ. Χορτάτσης, «Ερωφίλη», Πράξη Α΄, σκηνή 1 (κείμενο της Βικιθήκης)
  1. 1.
    Τι είδους έργο είναι η «Ερωφίλη»;(5 μονάδες)
  2. 2.

    Να απαντήσεις στις ερωτήσεις.

    1. α)

      Ποιο γνώρισμα της κρητικής διαλέκτου βλέπεις στη λέξη «ἐπλακῶσα»;(5 μονάδες)

    2. β)

      Τι ομοιοκαταληξία έχουν οι στίχοι και ποιος είναι ο στίχος τους;(5 μονάδες)

    3. γ)

      Τι πήρε η κρητική λογοτεχνία από την Ιταλία και τι από την Κρήτη;(5 μονάδες)

Θέμα Β20 μονάδες

Διάβασε μια στροφή από την ωδή «Εις Πάργαν» του Ανδρέα Κάλβου («Η Λύρα», 1824). Ο ποιητής μιλά στους Παργινούς που έφυγαν το 1819.

Τὰ συνήθη χωράφιαἀφίνοντες ἐφύγατετὸν ζυγόν, προτιμῶντεςτὴν πικρὰν ξενιτείανκαὶ τὴν πενίαν.

Α. Κάλβος, «Εις Πάργαν», στροφή ιε΄ (Η Λύρα, 1824· κείμενο της Βικιθήκης)
  1. 1.
    Ποια είναι η μορφή της στροφής;(5 μονάδες)
  2. 2.

    Το δημοτικό τραγούδι για το ίδιο γεγονός λέει: «Τοὺς Παργινοὺς ἐπούλησαν σὰ γίδια, σὰ γελάδια, / κι’ ὅλοι ’ς τὴν ξενιτειὰ θὰ πὰν νὰ ζήσουν οἱ καϊμένοι.» Να συγκρίνεις πώς βλέπουν τους Παργινούς ο λαϊκός ποιητής και ο Κάλβος, και με ποια γλώσσα και μορφή (70–100 λέξεις).(15 μονάδες)

Θέμα Γ20 μονάδες

Διάβασε την αρχή από τα λόγια ενός γέρου κλέφτη που πεθαίνει, στο ποίημα «Ο Δήμος και το καριοφίλι του» του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, και απάντησε στις ερωτήσεις.

Ἐγέρασα, μωρὲς παιδιά. Πενήντα χρόνους κλέφτηςτὸν ὕπνο δὲν ἐχόρτασα, καὶ τώρ’ ἀποσταμένοςθέλω νὰ πάω νὰ κοιμηθῶ. […]

Α. Βαλαωρίτης, «Ο Δήμος και το καριοφίλι του» (κείμενο της Βικιθήκης)
  1. 1.
    Ποιο μοτίβο του κλέφτικου τραγουδιού βρίσκουμε στους στίχους;(5 μονάδες)
  2. 2.

    Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.(5 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Ο Βαλαωρίτης δίνει τη ρομαντική εκδοχή του δημοτικού τραγουδιού: κρατά τα μοτίβα του, αλλά τα απλώνει και τα στολίζει.
    • Πρόταση ββ)Τα «Απομνημονεύματα» του Μακρυγιάννη εκδόθηκαν όσο ζούσε, το 1850.
    • Πρόταση γγ)Το 1883 το περιοδικό «Εστία» προκήρυξε διαγωνισμό για «ελληνικό διήγημα».
    • Πρόταση δδ)«Ο ζητιάνος» του Καρκαβίτσα είναι το πιο γνωστό ελληνικό ηθογραφικό ειδύλλιο της υπαίθρου.
    • Πρόταση εε)Τα διηγήματα του Παπαδιαμάντη είναι γεμάτα θάλασσα, ξωκλήσια και ανθρώπους της Σκιάθου.
  3. 3.

    Ο Βαλαωρίτης ήταν λόγιος ποιητής του 19ου αιώνα. Τι κρατά από το δημοτικό τραγούδι στους στίχους που διάβασες, και γιατί, κατά τη γνώμη σου, ένας λόγιος ποιητής μιλά με τη φωνή του λαϊκού τραγουδιού;(10 μονάδες)

Θέμα Δ20 μονάδες

Διάβασε το απόσπασμα από τον «Δωδεκάλογο του Γύφτου» του Κωστή Παλαμά (1907). Ο ποιητής περιγράφει την ώρα που γεννιέται ο ήρωάς του, ένας περιπλανώμενος Γύφτος μουσικός.

Καὶ ἦταν ὥρα μελιχρότατη˙καὶ ἤτανε χυμένο ὁλόγυρακάτι πιὸ χαϊδευτικὸκι ἀπὸ τ' ἀεράκι,ὅταν ἔρχεται γιομάτο ἀπὸ τὰ μπάλσαμαπρωϊνὰ τῶν ὁλοπράσινων πευκώνων,κι ἀπὸ τ' ἀεράκι·καὶ ἦταν πέρα κάπου σὲ μιὰ γῆ,σὲ πηγὴ λαῶν καὶ χρόνων·καὶ ἤτανε στὴ Θράκη.

Κωστής Παλαμάς, «Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου», Λόγος Α΄ «Ο ερχομός» (1907), Βικιθήκη
  1. 1.
    Ποιο από τα παρακάτω ταιριάζει στον Παλαμά και όχι στον Καβάφη;(5 μονάδες)
  2. 2.

    Να απαντήσεις στις ερωτήσεις για το απόσπασμα.

    1. α)

      Να βρεις δύο επίθετα του αποσπάσματος και να πεις τι εικόνα ή αίσθηση δίνει το καθένα.(5 μονάδες)

    2. β)

      Ποιες επαναλήψεις υπάρχουν στο απόσπασμα και τι πετυχαίνουν;(5 μονάδες)

    3. γ)

      Ο τόπος της γέννησης αποκαλύπτεται μόνο στον τελευταίο στίχο («καὶ ἤτανε στὴ Θράκη»). Τι πετυχαίνει ο ποιητής με αυτή τη σειρά;(5 μονάδες)

Θέμα Ε20 μονάδες

Διάβασε το ποίημα του Γιώργου Σαραντάρη και απάντησε στις ερωτήσεις.

Σήμερα εξημέρωσα στην πόλη

Σήμερα εξημέρωσα στην πόλη,ένας κόκκορας σήκωνε τη φωνή του,άλλος δεν απαντούσεδεν είτανε όπως στον κάμπο·εκεί και μέσα στων κοκκόρων τη φωνήνιώθεις τους ορίζοντεςπριν ανοίξεις τα μάτια σου στον ουρανό·εδώ διαισθάνεσαι βουβό άρρωστο, κοντά σου,τον άνθρωπο.

Γιώργος Σαραντάρης, «Σήμερα εξημέρωσα στην πόλη», Βικιθήκη
  1. 1.
    Τι στίχο έχει το ποίημα;(5 μονάδες)
  2. 2.

    Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.(5 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Στο ποίημα ο κάμπος και η πόλη έρχονται σε αντίθεση με τις λέξεις «εκεί» και «εδώ».
    • Πρόταση ββ)Ο τελευταίος στίχος, «τον άνθρωπο», μένει μόνος του και παίρνει έτσι βάρος.
    • Πρόταση γγ)Ο υπερρεαλισμός ξεκίνησε με το Μανιφέστο του Αντρέ Μπρετόν το 1924.
    • Πρόταση δδ)Η μεταπολεμική λογοτεχνία έχει θέματα τη μνήμη, τη διάψευση και την ευθύνη όσων επέζησαν.
    • Πρόταση εε)Το «Ελεύθερο πνεύμα» του Θεοτοκά ζητούσε από τη λογοτεχνία να γυρίσει στην ηθογραφία.
  3. 3.

    Να γράψεις ένα δικό σου ποίημα 6–10 στίχων σε ελεύθερο στίχο, για ένα πρωινό στη γειτονιά σου. Να χτίσεις τον ρυθμό με μια αντίθεση και μια επανάληψη, και να αφήσεις μια λέξη ή φράση μόνη σε έναν στίχο, εκεί που θέλεις να πέσει το βάρος.(10 μονάδες)

Καλή επιτυχία!

15 κλειστές απαντήσεις είναι ακόμα κενές.

Όλες οι ενότητες