Νεοελληνική Λογοτεχνία · Γ΄ Γυμνασίου
Επαναληπτικό διαγώνισμα
Διάρκεια 90΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α20 μονάδες
Διάβασε τους πρώτους στίχους του Πανάρετου, μόνου στη σκηνή, από την «Ερωφίλη» του Γεωργίου Χορτάτση (γραμμένη γύρω στο 1595), και απάντησε στις ερωτήσεις. Το κείμενο είναι με την ορθογραφία της έκδοσης.
Τέτοιας λογῆς τὸ λοιπονὶς τὰ πάθη μου τὰ τόσατὴν πληγωμένη μου καρδιὰ σήμερον ἐπλακῶσα,καὶ δὲ ᾽μπορεῖ ᾽ς τόση δροσιὰ χαρὰ νὰ δῇ και ᾽κείνη,μὰ πλειὰ φωτιὰ καὶ πλειὰ καϋμὸς παρὰ ποτὲ τὴν κρίνει!
- 1.
- 2.
Να απαντήσεις στις ερωτήσεις.
- α)
Ποιο γνώρισμα της κρητικής διαλέκτου βλέπεις στη λέξη «ἐπλακῶσα»;(5 μονάδες)
- β)
Τι ομοιοκαταληξία έχουν οι στίχοι και ποιος είναι ο στίχος τους;(5 μονάδες)
- γ)
Τι πήρε η κρητική λογοτεχνία από την Ιταλία και τι από την Κρήτη;(5 μονάδες)
- α)
Θέμα Β20 μονάδες
Διάβασε μια στροφή από την ωδή «Εις Πάργαν» του Ανδρέα Κάλβου («Η Λύρα», 1824). Ο ποιητής μιλά στους Παργινούς που έφυγαν το 1819.
Τὰ συνήθη χωράφιαἀφίνοντες ἐφύγατετὸν ζυγόν, προτιμῶντεςτὴν πικρὰν ξενιτείανκαὶ τὴν πενίαν.
- 1.
- 2.
Το δημοτικό τραγούδι για το ίδιο γεγονός λέει: «Τοὺς Παργινοὺς ἐπούλησαν σὰ γίδια, σὰ γελάδια, / κι’ ὅλοι ’ς τὴν ξενιτειὰ θὰ πὰν νὰ ζήσουν οἱ καϊμένοι.» Να συγκρίνεις πώς βλέπουν τους Παργινούς ο λαϊκός ποιητής και ο Κάλβος, και με ποια γλώσσα και μορφή (70–100 λέξεις).(15 μονάδες)
Θέμα Γ20 μονάδες
Διάβασε την αρχή από τα λόγια ενός γέρου κλέφτη που πεθαίνει, στο ποίημα «Ο Δήμος και το καριοφίλι του» του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, και απάντησε στις ερωτήσεις.
Ἐγέρασα, μωρὲς παιδιά. Πενήντα χρόνους κλέφτηςτὸν ὕπνο δὲν ἐχόρτασα, καὶ τώρ’ ἀποσταμένοςθέλω νὰ πάω νὰ κοιμηθῶ. […]
- 1.
- 2.
Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.(5 μονάδες)
- 3.
Ο Βαλαωρίτης ήταν λόγιος ποιητής του 19ου αιώνα. Τι κρατά από το δημοτικό τραγούδι στους στίχους που διάβασες, και γιατί, κατά τη γνώμη σου, ένας λόγιος ποιητής μιλά με τη φωνή του λαϊκού τραγουδιού;(10 μονάδες)
Θέμα Δ20 μονάδες
Διάβασε το απόσπασμα από τον «Δωδεκάλογο του Γύφτου» του Κωστή Παλαμά (1907). Ο ποιητής περιγράφει την ώρα που γεννιέται ο ήρωάς του, ένας περιπλανώμενος Γύφτος μουσικός.
Καὶ ἦταν ὥρα μελιχρότατη˙καὶ ἤτανε χυμένο ὁλόγυρακάτι πιὸ χαϊδευτικὸκι ἀπὸ τ' ἀεράκι,ὅταν ἔρχεται γιομάτο ἀπὸ τὰ μπάλσαμαπρωϊνὰ τῶν ὁλοπράσινων πευκώνων,κι ἀπὸ τ' ἀεράκι·καὶ ἦταν πέρα κάπου σὲ μιὰ γῆ,σὲ πηγὴ λαῶν καὶ χρόνων·καὶ ἤτανε στὴ Θράκη.
- 1.
- 2.
Να απαντήσεις στις ερωτήσεις για το απόσπασμα.
- α)
Να βρεις δύο επίθετα του αποσπάσματος και να πεις τι εικόνα ή αίσθηση δίνει το καθένα.(5 μονάδες)
- β)
Ποιες επαναλήψεις υπάρχουν στο απόσπασμα και τι πετυχαίνουν;(5 μονάδες)
- γ)
Ο τόπος της γέννησης αποκαλύπτεται μόνο στον τελευταίο στίχο («καὶ ἤτανε στὴ Θράκη»). Τι πετυχαίνει ο ποιητής με αυτή τη σειρά;(5 μονάδες)
- α)
Θέμα Ε20 μονάδες
Διάβασε το ποίημα του Γιώργου Σαραντάρη και απάντησε στις ερωτήσεις.
Σήμερα εξημέρωσα στην πόλη
Σήμερα εξημέρωσα στην πόλη,ένας κόκκορας σήκωνε τη φωνή του,άλλος δεν απαντούσεδεν είτανε όπως στον κάμπο·εκεί και μέσα στων κοκκόρων τη φωνήνιώθεις τους ορίζοντεςπριν ανοίξεις τα μάτια σου στον ουρανό·εδώ διαισθάνεσαι βουβό άρρωστο, κοντά σου,τον άνθρωπο.
- 1.
- 2.
Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.(5 μονάδες)
- 3.
Να γράψεις ένα δικό σου ποίημα 6–10 στίχων σε ελεύθερο στίχο, για ένα πρωινό στη γειτονιά σου. Να χτίσεις τον ρυθμό με μια αντίθεση και μια επανάληψη, και να αφήσεις μια λέξη ή φράση μόνη σε έναν στίχο, εκεί που θέλεις να πέσει το βάρος.(10 μονάδες)
Καλή επιτυχία!