Νεοελληνική Λογοτεχνία · Γ΄ Γυμνασίου
Ο 20ός αιώνας
Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α35 μονάδες
Διάβασε την πρώτη και την τελευταία στροφή από την «Πρέβεζα» του Κώστα Καρυωτάκη, πόλη όπου ο ποιητής είχε μετατεθεί ως δημόσιος υπάλληλος. Το ποίημα δημοσιεύτηκε μετά τον θάνατό του (1928). Οι κάργες είναι μαύρα πουλιά σαν τις κουρούνες.
Πρέβεζα
Θάνατος είναι οι κάργες που χτυπιούνταιστους μαύρους τοίχους και τα κεραμύδια,θάνατος οι γυναίκες, που αγαπιούνταικαθώς να καθαρίζουνε κρεμμύδια.
[…]
Περπατώντας αργά στην προκυμαία,«υπάρχω;» λες, κ' ύστερα «δεν υπάρχεις!»Φτάνει το πλοίο. Υψωμένη σημαία.Ίσως έρχεται ο Κύριος Νομάρχης.
- 1.
- 2.
Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.(10 μονάδες)
- 3.
Να απαντήσεις στις ερωτήσεις.
- α)
Τι λέει για τη ζωή στην πόλη η παρομοίωση «θάνατος οι γυναίκες, που αγαπιούνται / καθώς να καθαρίζουνε κρεμμύδια»;(7 μονάδες)
- β)
Τι πετυχαίνει ο ποιητής με τις κοφτές προτάσεις «Φτάνει το πλοίο. Υψωμένη σημαία.»;(7 μονάδες)
- γ)
Ο άνθρωπος που περπατά στην προκυμαία ρωτά τον εαυτό του «υπάρχω;» και απαντά «δεν υπάρχεις!». Τι δείχνει αυτός ο στίχος;(6 μονάδες)
- α)
Θέμα Β25 μονάδες
Διάβασε το «Νυχτερινό» του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη και απάντησε στις ερωτήσεις. Το «γρικιέται» σημαίνει «ακούγεται».
Νυχτερινό
Ἕνα φεγγάρι πράσινο, μεγάλο,ποὺ λάμπει μέσ᾿ τὴ νύχτα -τίποτ᾿ ἄλλο.
Μιὰ φωνὴ γρικιέται μέσ᾿ τὸ σάλοκαὶ ποὺ σὲ λίγο παύει -τίποτ᾿ ἄλλο.
Πέρα μακριά, κάποιο στερνὸ σινιάλοτοῦ καραβιοῦ ποὺ φεύγει -τίποτ᾿ ἄλλο.
Καὶ μόνον ἓν παράπονο μεγάλοστὰ βάθη τοῦ μυαλοῦ μου. -Τίποτ᾿ ἄλλο.
- 1.
- 2.
Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.(10 μονάδες)
- 3.
Τι πετυχαίνει η επωδός «τίποτ' άλλο» στο ποίημα; Πώς αλλάζει το νόημά της στο τελευταίο δίστιχο;(10 μονάδες)
Θέμα Γ40 μονάδες
Διάβασε το ποίημα «Ο Μιχαλιός» του Κώστα Καρυωτάκη, από τη συλλογή «Ελεγεία και Σάτιρες» (1927), και απάντησε στις ερωτήσεις.
Ο Μιχαλιός
Τὸ Μιχαλιὸ τὸν πήρανε στρατιώτη.Καμαρωτὰ ξεκίνησε κι ὡραῖαμὲ τὸ Μαρὴ καὶ μὲ τὸν Παναγιώτη.Δὲ μπόρεσε νὰ μάθη κὰν τὸ «ἐπ' ὤμου».Ὅλο ἐμουρμούριζε: «Κύρ-Δεκανέα,ἄσε με νὰ γυρίσω στὸ χωριό μου».
Τὸν ἄλλο χρόνο, στὸ νοσοκομεῖο,ἀμίλητος τὸν οὐρανὸ κοιτοῦσε.Ἐκάρφονε πέρα, σ' ἕνα σημεῖο,τὸ βλέμμα του νοσταλγικὸ καὶ πρᾶο,σὰ νἀλεγε, σὰ νὰ παρακαλοῦσε:«Ἀφίστε με στὸ σπίτι μου νὰ πάω».
- 1.
- 2.
Να απαντήσεις στις ερωτήσεις.
- α)
Πώς αλλάζει ο Μιχαλιός από την πρώτη στη δεύτερη στροφή; Να στηρίξεις την απάντησή σου σε λέξεις του ποιήματος.(8 μονάδες)
- β)
Ο Μιχαλιός λέει σχεδόν το ίδιο δύο φορές («ἄσε με νὰ γυρίσω στὸ χωριό μου», «Ἀφίστε με στὸ σπίτι μου νὰ πάω»). Τι διαφέρει τη δεύτερη φορά;(7 μονάδες)
- α)
- 3.
Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.(10 μονάδες)
- 4.
Ο Γιώργος Σεφέρης γράφει: «Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει.» Ο Οδυσσέας Ελύτης ξεκινά ένα ποίημα: «Πίνοντας ήλιο κορινθιακό / Διαβάζοντας τα μάρμαρα». Με ποιον τρόπο είναι μοντέρνος ο καθένας;(10 μονάδες)
Καλή επιτυχία!