Νεοελληνική Γλώσσα · Γ΄ Γυμνασίου
Επαναληπτικό διαγώνισμα
Διάρκεια 90΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α: Κατανόηση κειμένου30 μονάδες
Διάβασε προσεκτικά το άρθρο, που έγραψαν μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου για τη σχολική εφημερίδα, και απάντησε στις ερωτήσεις. Οι παράγραφοι είναι τέσσερις.
Ο θερινός της γειτονιάς
Όποιος έχει δει ταινία σε θερινό κινηματογράφο ξέρει ότι η ταινία είναι το λιγότερο. Μετράει το γιασεμί που σκαρφαλώνει στον τοίχο, ο ουρανός που γίνεται ταβάνι, το τρίξιμο της καρέκλας όταν γυρίζεις να δεις ποιος γέλασε. Ο θερινός της γειτονιάς μας άνοιξε πριν από εξήντα χρόνια και, αν δεν γίνει κάτι, θα κλείσει φέτος οριστικά.
Ο ιδιοκτήτης του, ο κύριος Λευτέρης, μας εξήγησε γιατί παίρνει αυτή την απόφαση. Τα εισιτήρια που πουλιούνται είναι όλο και λιγότερα, και οι λογαριασμοί όλο και μεγαλύτεροι. Πέρσι, μας είπε, υπήρξαν βράδια με μόλις δέκα θεατές. «Να, εκεί καθόταν κάποτε όλη η γειτονιά», μας έδειξε τις άδειες καρέκλες. «Τώρα ο καθένας βλέπει ταινίες στο κινητό του.»
Ρωτήσαμε τριάντα γείτονες τι θα έλεγαν για το κλείσιμο. Οι περισσότεροι λυπήθηκαν, αν και παραδέχτηκαν ότι είχαν χρόνια να πάνε. Μια ηλικιωμένη κυρία μάς είπε ότι εκεί είδε την πρώτη της ταινία, όταν ήταν δεκατεσσάρων χρονών. Ένας νεαρός πατέρας, αντίθετα, υποστήριξε ότι η γειτονιά χρειάζεται περισσότερο έναν χώρο στάθμευσης.
Πιστεύουμε ότι ο θερινός μπορεί να σωθεί, αρκεί να ξαναβρεί το κοινό του. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να προβάλλει ταινίες που διαλέγουν οι ίδιοι οι μαθητές ή να φιλοξενεί μικρές συναυλίες τα βράδια χωρίς πρόγραμμα. Ακόμα κι αν δεν γεμίζει κάθε βράδυ, θα έχει ξαναγίνει τόπος συνάντησης. Ας μην αφήσουμε το γιασεμί να μαραθεί.
- 1.
- 2.
- 3.
Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη, με βάση το κείμενο.(10 μονάδες)
- 4.
Οι συντάκτες γράφουν ότι στον θερινό «η ταινία είναι το λιγότερο». Τι εννοούν και πώς το στηρίζουν στην πρώτη παράγραφο; (40–60 λέξεις)(10 μονάδες)
Θέμα Β: Γλωσσικές ασκήσεις30 μονάδες
Οι ερωτήσεις αφορούν το άρθρο του Θέματος Α. Για κάθε δευτερεύουσα να γράψεις το είδος της και τη θέση της στην περίοδο.
- 1.
Ονοματικές προτάσεις και πλάγιες ερωτήσεις:
- α)
«ότι η ταινία είναι το λιγότερο»(2 μονάδες)
- β)
«γιατί παίρνει αυτή την απόφαση»(2 μονάδες)
- γ)
«τι θα έλεγαν για το κλείσιμο»(2 μονάδες)
- α)
- 2.
Αναφορικές και επιρρηματικές προτάσεις:
- α)
«Όποιος έχει δει ταινία σε θερινό κινηματογράφο»(2 μονάδες)
- β)
«που σκαρφαλώνει στον τοίχο»(2 μονάδες)
- γ)
«όταν ήταν δεκατεσσάρων χρονών»(2 μονάδες)
- α)
- 3.
Υπόθεση, εναντίωση, παραχώρηση:
- α)
Τι είδους υποθετικός λόγος είναι ο «αν δεν γίνει κάτι, θα κλείσει φέτος οριστικά»;(2 μονάδες)
- β)
«αν και παραδέχτηκαν ότι είχαν χρόνια να πάνε»(2 μονάδες)
- γ)
«Ακόμα κι αν δεν γεμίζει κάθε βράδυ»(2 μονάδες)
- α)
- 4.
Μόρια και λεξιλόγιο:
- α)
Τι είδους «θα» υπάρχει στη φράση «Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να προβάλλει ταινίες…»;(2 μονάδες)
- β)
«ο ουρανός που γίνεται ταβάνι»: τι σχήμα είναι και σε ποια ομοιότητα στηρίζεται;(2 μονάδες)
- γ)
«εκεί καθόταν κάποτε όλη η γειτονιά»: τι σχήμα είναι;(2 μονάδες)
- α)
- 5.
Ανάλυση κειμένου, έρευνα και περίληψη:
- α)
Η λέξη «κοινό» είναι πολύσημη. Τι σημαίνει στη φράση «αρκεί να ξαναβρεί το κοινό του»;(2 μονάδες)
- β)
Οι συντάκτες ρώτησαν τριάντα γείτονες. Μπορούν από αυτό να βγάλουν συμπέρασμα για τη γνώμη όλης της πόλης; Να αιτιολογήσεις.(2 μονάδες)
- γ)
Να συμπληρώσεις το κενό της περίληψης με κατάλληλο ρήμα λεκτικής πράξης: «Τέλος, οι συντάκτες ________ να προβάλλει ο θερινός ταινίες που διαλέγουν οι μαθητές.»(2 μονάδες)
- α)
Θέμα Γ: Παραγωγή λόγου40 μονάδες
Να γράψεις τα δύο κείμενα που ζητούνται.
- α)
Να γράψεις μια περίληψη του άρθρου σε 80–100 λέξεις, με κατάλληλα ρήματα λεκτικής πράξης.(15 μονάδες)
- β)
Σε κάθε πόλη υπάρχει ένας χώρος που κινδυνεύει να χαθεί: ένας κινηματογράφος, ένα παλιό καφενείο, μια παιδική χαρά, ένα βιβλιοπωλείο. Να γράψεις ένα άρθρο 180–220 λέξεων για τη σχολική εφημερίδα, όπου θα υποστηρίξεις ότι αξίζει να σωθεί ένας τέτοιος χώρος της περιοχής σου (πραγματικός ή φανταστικός). Να στηρίξεις την κρίση σου με κριτήριο και τεκμήρια, να απαντήσεις σε μία αντίθετη άποψη και να κάνεις μια συγκεκριμένη πρόταση.(25 μονάδες)
- α)
Καλή επιτυχία!