Βιολογία · Γ΄ Γυμνασίου
Κληρονομικότητα
Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α25 μονάδες
Στην ερώτηση 1 να απαντήσεις σύντομα. Στις ερωτήσεις 2–4 να επιλέξεις τη σωστή απάντηση. Στην ερώτηση 5 να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.
- 1.
Να δώσεις τους ορισμούς:
- α)
Τι λέγεται γονίδιο;(2 μονάδες)
- β)
Πότε ένας οργανισμός λέγεται ετερόζυγος για ένα γονίδιο;(3 μονάδες)
- α)
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
Χαρακτήρισε κάθε πρόταση ως Σωστή (Σ) ή Λανθασμένη (Λ).(5 μονάδες)
Θέμα Β25 μονάδες
Να απαντήσεις στις ερωτήσεις αιτιολογώντας την απάντησή σου.
- 1.
Σήμερα η ινσουλίνη για τους διαβητικούς φτιάχνεται από βακτήρια. Να περιγράψεις με λίγα βήματα πώς γίνεται αυτό και να εξηγήσεις γιατί ένα βακτήριο μπορεί να «διαβάσει» ένα ανθρώπινο γονίδιο.(12 μονάδες)
- 2.
Να συγκρίνεις τη μίτωση με τη μείωση (πού γίνεται, πόσα κύτταρα δίνει, πόσα χρωμοσώματα). Γιατί, αν οι γαμέτες γίνονταν με μίτωση, κάθε γενιά θα είχε διπλάσια χρωμοσώματα;(13 μονάδες)
Θέμα Γ25 μονάδες
Να χρησιμοποιήσεις τον πίνακα του γενετικού κώδικα και να απαντήσεις στα ερωτήματα.
Η αλυσίδα-καλούπι ενός μικρού γονιδίου, χωρισμένη σε τριάδες, είναι: TAC CGA GTG AAA ATC.
Ένα κομμάτι του γενετικού κώδικα Κωδικόνιο mRNA Αμινοξύ AUG Μεθειονίνη (έναρξη) GCU Αλανίνη CAU, CAC Ιστιδίνη UUU Φαινυλαλανίνη AAA Λυσίνη UAA, UAG, UGA Λήξη - α)
Να γράψεις το mRNA που προκύπτει από τη μεταγραφή.(8 μονάδες)
- β)
Να γράψεις με τη σειρά τα αμινοξέα της πρωτεΐνης. Πόσα είναι, και γιατί όχι πέντε;(8 μονάδες)
- γ)
Μια μετάλλαξη αλλάζει την τέταρτη τριάδα του καλουπιού από AAA σε ACT. Τι θα πάθει η πρωτεΐνη;(9 μονάδες)
- α)
Θέμα Δ25 μονάδες
Η Άννα και ο Γιώργος έκαναν εξετάσεις πριν παντρευτούν και έμαθαν ότι είναι και οι δύο φορείς β-θαλασσαιμίας (μεσογειακής αναιμίας). Ο Γιώργος έχει ομάδα αίματος Α και η Άννα ομάδα Β. Το πρώτο τους παιδί έχει ομάδα αίματος Ο και μείζονα θαλασσαιμία.
Συμβολισμός: Θ το φυσιολογικό αλληλόμορφο, θ το αλληλόμορφο της θαλασσαιμίας· , , για το σύστημα ABO.
Να διαβάσεις την περιγραφή και να απαντήσεις στα ερωτήματα.
- α)
Να κάνεις το τετράγωνο του Punnett για τη θαλασσαιμία των δύο γονέων. Ποιες είναι οι πιθανότητες για κάθε παιδί να είναι υγιές χωρίς το αλληλόμορφο, φορέας, ή με μείζονα θαλασσαιμία;(6 μονάδες)
- β)
Αφού το πρώτο παιδί έχει μείζονα θαλασσαιμία, ποια είναι η πιθανότητα να έχει και το δεύτερο; Να αιτιολογήσεις.(6 μονάδες)
- γ)
Ποιοι είναι οι γονότυποι του Γιώργου και της Άννας για την ομάδα αίματος; Να αιτιολογήσεις.(6 μονάδες)
- δ)
Ποια είναι η πιθανότητα το επόμενο παιδί τους να έχει ομάδα αίματος AB και να μην έχει καθόλου το αλληλόμορφο θ;(7 μονάδες)
- α)
Καλή επιτυχία!