Βιολογία · Γ΄ Γυμνασίου
Εξέλιξη
Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α25 μονάδες
Στην ερώτηση 1 να απαντήσεις σύντομα. Στις ερωτήσεις 2–4 να επιλέξεις τη σωστή απάντηση. Στην ερώτηση 5 να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.
- 1.
Να δώσεις τους ορισμούς:
- α)
Ποια όργανα λέγονται ομόλογα;(2 μονάδες)
- β)
Τι λέγεται προσαρμογή;(3 μονάδες)
- α)
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
Χαρακτήρισε κάθε πρόταση ως Σωστή (Σ) ή Λανθασμένη (Λ).(5 μονάδες)
Θέμα Β25 μονάδες
Να απαντήσεις στις ερωτήσεις αιτιολογώντας την απάντησή σου.
- 1.
Το μπροστινό πόδι της γάτας, το πτερύγιο της φώκιας, η φτερούγα της νυχτερίδας και το χέρι σου έχουν τα ίδια κόκαλα, με την ίδια σειρά, αλλά κάνουν πολύ διαφορετικές δουλειές. Τι δείχνει αυτό για την εξέλιξη; Να εξηγήσεις.(12 μονάδες)
- 2.
Σε δύο γειτονικά νησιά ζει το ίδιο είδος σαύρας. Στο νησί με τα σκούρα ηφαιστειακά βράχια οι περισσότερες σαύρες είναι σκούρες· στο νησί με την ανοιχτόχρωμη άμμο οι περισσότερες είναι ανοιχτόχρωμες. Να εξηγήσεις πώς έγινε αυτό με τη φυσική επιλογή.(13 μονάδες)
Θέμα Γ25 μονάδες
Να μελετήσεις τον πίνακα και να απαντήσεις στα ερωτήματα.
Οι επιστήμονες συνέκριναν ένα γονίδιο που υπάρχει σε πολλά ζώα και μέτρησαν σε πόσες θέσεις διαφέρει η σειρά των βάσεών του από του ανθρώπου. Τα αριθμητικά στοιχεία είναι ενδεικτικά.
Διαφορές από τον άνθρωπο σε ένα γονίδιο Ζώο Θέσεις που διαφέρουν Χιμπατζής Γορίλας Μακάκος Σκύλος Κότα - α)
Να κατατάξεις τα πέντε ζώα από τον πιο στενό στον πιο μακρινό συγγενή του ανθρώπου.(8 μονάδες)
- β)
Τι συμπεραίνεις για το πότε έζησε ο κοινός πρόγονος ανθρώπου και χιμπατζή, σε σύγκριση με τον κοινό πρόγονο ανθρώπου και σκύλου;(8 μονάδες)
- γ)
Η κατάταξη που βγάζει το DNA συμφωνεί με εκείνη που βγάζουν τα απολιθώματα και η σύγκριση των σωμάτων. Γιατί αυτή η συμφωνία κάνει τη θεωρία της εξέλιξης τόσο ισχυρή;(9 μονάδες)
- α)
Θέμα Δ25 μονάδες
Να μελετήσεις τον πίνακα και να απαντήσεις στα ερωτήματα.
Ο πίνακας δίνει στοιχεία για τρία είδη ανθρωπίνων.
Τρία είδη ανθρωπίνων Είδος Πότε έζησε Όγκος εγκεφάλου Όρθια βάδιση Australopithecus afarensis (Λούσι) – εκατ. χρόνια πριν περίπου cm³ ναι Homo erectus εκατ. – χρόνια πριν περίπου cm³ ναι Homo sapiens χρόνια πριν – σήμερα περίπου cm³ ναι - α)
Πόσες φορές μεγαλύτερος είναι ο εγκέφαλος του Homo sapiens από τον εγκέφαλο του Australopithecus afarensis;(6 μονάδες)
- β)
Η Λούσι περπατούσε όρθια, αλλά είχε εγκέφαλο σε μέγεθος χιμπατζή. Τι δείχνει αυτό για τη σειρά με την οποία εμφανίστηκαν τα ανθρώπινα γνωρίσματα;(6 μονάδες)
- γ)
Έζησαν ποτέ ταυτόχρονα ο Homo erectus και ο Homo sapiens; Για πόσα χρόνια περίπου;(6 μονάδες)
- δ)
Ένας συμμαθητής ζωγραφίζει την ανθρώπινη εξέλιξη σαν σκάλα: πίθηκος → αυστραλοπίθηκος → Homo erectus → εμείς, όπου κάθε σκαλί αντικαθιστά το προηγούμενο. Γιατί η εικόνα αυτή είναι παραπλανητική;(7 μονάδες)
- α)
Καλή επιτυχία!