Αρχαία από μετάφραση · Γ΄ Γυμνασίου
Ελένη: από την αναγνώριση στην έξοδο
Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α35 μονάδες
Να διαβάσεις το απόσπασμα και να απαντήσεις στις ερωτήσεις.
Δύο ξένοι μπροστά σε έναν τάφο
ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Ποια είσαι; Ποιο πρόσωπο βλέπω, γυναίκα;ΕΛΕΝΗ: Κι εσύ ποιος είσαι; Η ίδια ερώτηση πιάνει κι εσένα κι εμένα.ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Ποτέ δεν είδα σώμα που να μοιάζει περισσότερο.ΕΛΕΝΗ: Θεοί μου· γιατί θεός είναι κι αυτό, να αναγνωρίζεις τους δικούς σου.[…]ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Το σώμα όμοιο· όμως η βεβαιότητα μου λείπει.[…]ΕΛΕΝΗ: Δεν πήγα στη γη της Τροίας· ένα είδωλο ήταν.ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Και ποιος φτιάχνει σώματα που βλέπουν;ΕΛΕΝΗ: Ο αιθέρας· από εκεί έχεις τη γυναίκα που έφτιαξαν οι θεοί.[…]ΕΛΕΝΗ: Το όνομα μπορεί να βρίσκεται σε πολλά μέρη· το σώμα όχι.
- 1.
Ο διάλογος γίνεται με στιχομυθία. Τι είναι η στιχομυθία και τι πετυχαίνει σε αυτή τη σκηνή;(8 μονάδες)
- 2.
Να ερμηνεύσεις τους στίχους «Το σώμα όμοιο· όμως η βεβαιότητα μου λείπει» και «Το όνομα μπορεί να βρίσκεται σε πολλά μέρη· το σώμα όχι». Πώς συνδέονται με το βασικό θέμα του έργου;(10 μονάδες)
- 3.
Ο Μενέλαος απορρίπτει στην αρχή την Ελένη: «Με πείθει το μέγεθος των κόπων μου εκεί, όχι εσύ» (στ. 593). Τι τον πείθει τελικά; Σε τι διαφέρει αυτή η αναγνώριση από τις αναγνωρίσεις της Οδύσσειας;(7 μονάδες)
- 4.
Χαρακτήρισε κάθε πρόταση ως Σωστή (Σ) ή Λανθασμένη (Λ).(10 μονάδες)
Θέμα Β20 μονάδες
Να επιλέξεις τη σωστή απάντηση.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
Θέμα Γ25 μονάδες
Να διαβάσεις το απόσπασμα από το α΄ στάσιμο και να απαντήσεις.
«Ανόητοι όσοι…»
Ανόητοι όσοι αποκτάτε τη δόξα με τον πόλεμο και με τις λόγχες του δυνατού δόρατος, και ζητάτε άμυαλα να τελειώσετε έτσι τους πόνους των θνητών. Γιατί αν ο αγώνας του αίματος θα κρίνει, ποτέ η έριδα δεν θα λείψει από τις πόλεις των ανθρώπων. […] Και μπορούσε να λυθεί με λόγια η έριδα για σένα, Ελένη.
- 1.
Τι είναι το στάσιμο και ποιος είναι ο ρόλος του μέσα στην τραγωδία;(7 μονάδες)
- 2.
Ποιο μήνυμα για τον πόλεμο δίνει ο Χορός σε αυτούς τους στίχους; Πώς θα το άκουγαν οι Αθηναίοι θεατές του 412 π.Χ.;(10 μονάδες)
- 3.
Λίγο πριν, ο Χορός ρωτά: «Τι είναι θεός, ή τι δεν είναι θεός, ή τι είναι ανάμεσα;» (στ. 1137). Τι δείχνει αυτό το ερώτημα για τη σχέση ανθρώπων και θεών στο έργο;(8 μονάδες)
Θέμα Δ20 μονάδες
Να απαντήσεις στις ερωτήσεις.
- 1.
Η Ελένη έχει ντυθεί στα μαύρα και έχει κόψει τα μαλλιά της για τον «νεκρό» Μενέλαο. Όταν ο Θεοκλύμενος το σχολιάζει, εκείνη απαντά για τον άντρα της: «Μου είναι αγαπημένος, όποιος κι αν είναι — εδώ που βρίσκεται» (στ. 1225). Πώς λέγονται τέτοιοι λόγοι, και τι καταλαβαίνει ο καθένας;(8 μονάδες)
- 2.
Η Θεονόη αποφασίζει να μην πει στον αδελφό της ότι ο Μενέλαος ζει, λέγοντας ότι μέσα στη φύση της υπάρχει «ένας μεγάλος ναός της δικαιοσύνης». Στο τέλος ο Θεοκλύμενος θέλει να τη σκοτώσει για προδοσία. Να γράψεις ένα κείμενο 80–120 λέξεων: έκανε σωστά η Θεονόη; Να αιτιολογήσεις τη γνώμη σου με στοιχεία από το έργο.(12 μονάδες)
Καλή επιτυχία!