Ο κύκλος — μήκος και εμβαδόν
Από πού βγαίνει το π και γιατί εμφανίζεται και στα δύο.
25 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Β΄ Γυμνασίου, 4 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να εξηγείς τι είναι το π και γιατί είναι το ίδιο για κάθε κύκλο.
- Να υπολογίζεις μήκος κύκλου και εμβαδόν κυκλικού δίσκου.
- Να βρίσκεις μήκος τόξου και εμβαδόν κυκλικού τομέα από την επίκεντρη γωνία.
Ένας αριθμός που κρύβεται σε κάθε κύκλο
Πάρε ένα ποτήρι, ένα καπάκι, μια ρόδα ποδηλάτου. Μέτρα με σπάγκο την περίμετρο του καθενός και μετά τη διάμετρό του. Κάνε τη διαίρεση.
Κάθε φορά θα βρίσκεις περίπου τον ίδιο αριθμό: .
Αυτός ο αριθμός λέγεται . Δεν είναι συμφωνία ούτε προσέγγιση για ευκολία — είναι μια σταθερά της γεωμετρίας, ίδια για κάθε κύκλο, μικρό ή μεγάλο.
Και είναι άρρητος: τα δεκαδικά του δεν τελειώνουν και δεν επαναλαμβάνονται.
Οι δύο τύποι
Αφού η περίμετρος είναι πάντα φορές η διάμετρος:
Και το εμβαδόν του κυκλικού δίσκου:
Τόξο και κυκλικός τομέας
Ένα κομμάτι του κύκλου κρατάει το ίδιο ποσοστό που κρατάει και η γωνία του από τις .
Για επίκεντρη γωνία μοιρών:
Μισός κύκλος είναι , δηλαδή το μισό από κάθε μέγεθος. Ένα τέταρτο είναι .
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Ρόδα ποδηλάτου έχει διάμετρο 70 cm. Πόσο δρόμο διανύει σε μία πλήρη περιστροφή;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Μία περιστροφή προχωράει όσο το μήκος του κύκλου.
Η διάμετρος δίνεται, οπότε χρησιμοποιώ την πρώτη μορφή:
Περίπου μέτρα ανά περιστροφή.
Χρήσιμη συνέχεια: για να διανύσει η ρόδα km, χρειάζονται περιστροφές.
Παράδειγμα 2
Κυκλικό τραπέζι έχει ακτίνα 60 cm. Πόσο ύφασμα χρειάζεται για να καλυφθεί ακριβώς η επιφάνειά του;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ζητείται εμβαδόν, άρα ο τύπος με το τετράγωνο.
Με :
Σε τετραγωνικά μέτρα: m².
Έλεγχος λογικής: το τραπέζι χωράει σε τετράγωνο πλευράς m, που έχει εμβαδόν m². Ο δίσκος είναι μικρότερος, όπως περιμέναμε.
Παράδειγμα 3
Κυκλικός τομέας με ακτίνα 9 cm έχει επίκεντρη γωνία 40°. Βρες το εμβαδόν του.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ο τομέας κρατάει το ίδιο κλάσμα του δίσκου που κρατάει η γωνία από τον πλήρη κύκλο:
Ολόκληρος ο δίσκος:
Το ένα ένατο:
Έλεγχος: το είναι λίγο πάνω από το ένα δέκατο του κύκλου, και το είναι λίγο πάνω από το ένα δέκατο του , που είναι ολόκληρος ο δίσκος. Ταιριάζει.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Ένας κύκλος έχει ακτίνα cm. Πόσο είναι το μήκος του;
Τα κατάφερες;
- Να εξηγείς τι είναι το π και γιατί είναι το ίδιο για κάθε κύκλο.
- Να υπολογίζεις μήκος κύκλου και εμβαδόν κυκλικού δίσκου.
- Να βρίσκεις μήκος τόξου και εμβαδόν κυκλικού τομέα από την επίκεντρη γωνία.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.
Παιχνίδια
Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.