Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πεζογραφία

Διαγώνισμα στις ενότητες: Αφήγηση, περιγραφή, διάλογος · Η οπτική γωνία · Το διήγημα · Το θεατρικό κείμενο.

Λύσε το στην οθόνη ή στο χαρτί. Τα ανοιχτά θέματα τα γράφεις στο τετράδιο. Με την «Παράδοση» η σελίδα βαθμολογεί τις κλειστές ερωτήσεις και σου δείχνει τις λύσεις για τις υπόλοιπες.

Νεοελληνική Λογοτεχνία · Β΄ Γυμνασίου

Πεζογραφία

Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες

Θέμα Α40 μονάδες

Διάβασε τα αποσπάσματα από το διήγημα του Γεωργίου Βιζυηνού «Το αμάρτημα της μητρός μου» (1883) και απάντησε στις ερωτήσεις. Ο αφηγητής θυμάται τη μικρή του αδελφή, την Αννιώ, που ήταν άρρωστη, και τον κουρέα της γειτονιάς, που έκανε και τον γιατρό. Η γλώσσα είναι η καθαρεύουσα της εποχής.

Ενθυμούμαι τους μαύρους και μεγάλους αυτής οφθαλμούς, και τα καμαρωτά και σμιγμένα της οφρύδια, τα οποία εφαίνοντο τόσω μάλλον μελανότερα, όσω ωχρότερον εγίνετο το πρόσωπόν της.

[...]

Ο χονδρός της συνοικίας κουρεύς, αυτός μας επεσκέπτετο αυτόκλητος […]. Άμα τον έβλεπον εγώ έπρεπε να τρέχω εις τον μπακάλην. Διότι ποτέ δεν επλησίαζε την ασθενή, πριν ή καταπίη τουλάχιστον πενήντα δράμια ρακής. — Είμαι γέρος, μωρή, έλεγε προς την ανυπόμονον μητέρα, είμαι γέρος, και αν δεν το τσούξω κομμάτι, δεν βλέπουν καλά τα μάτια μου.

[...]

Και φαίνεται, ότι δεν εψεύδετο. Διότι όσω περισσότερον έπινε, τόσο ευκολώτερον ηδύνατο να διακρίνη ποία είναι η παχυτέρα της αυλής μας όρνιθα, διά να την λάβη απερχόμενος.

Γεώργιος Βιζυηνός, «Το αμάρτημα της μητρός μου» (κείμενο από τη Βικιθήκη, σε μονοτονικό)
  1. 1.
    Ποιος αφηγείται την ιστορία;(5 μονάδες)
  2. 2.

    Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.(10 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Το πρώτο απόσπασμα είναι κυρίως περιγραφή: ο χρόνος της ιστορίας σταματά.
    • Πρόταση ββ)Η φράση «έπρεπε να τρέχω εις τον μπακάλην» αφηγείται κάτι που έγινε μία μόνο φορά.
    • Πρόταση γγ)Τα λόγια του κουρέα δίνονται σε ευθύ λόγο, με παύλα.
    • Πρόταση δδ)Ο κουρέας μιλά την ίδια καθαρεύουσα με τον αφηγητή.
    • Πρόταση εε)Η περίοδος «Και φαίνεται, ότι δεν εψεύδετο» είναι σχόλιο του αφηγητή.
  3. 3.

    Στο τελευταίο απόσπασμα ο αφηγητής γράφει ότι ο κουρέας «δεν εψεύδετο». Τι εννοεί πραγματικά, και γιατί αυτό μπορεί να το πει ο ενήλικος και όχι το παιδί;(10 μονάδες)

  4. 4.

    Να ξαναγράψεις την επίσκεψη του κουρέα ως μικρή θεατρική σκηνή (80–120 λέξεις). Πρόσωπα: ο ΚΟΥΡΕΑΣ, η ΜΗΤΕΡΑ, το ΠΑΙΔΙ. Να χρησιμοποιήσεις σκηνικές οδηγίες και διάλογο.(15 μονάδες)

Θέμα Β30 μονάδες

Διάβασε δύο αποσπάσματα από το διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη «Υπό την βασιλικήν δρυν» (1901). Ο αφηγητής θυμάται ότι, παιδί έντεκα χρονών, ένα Μεγάλο Σάββατο έτρεξε μόνος του στο βουνό για να δει μια τεράστια βελανιδιά («δρυν»). Αποκοιμήθηκε από κάτω της, και στο όνειρο το δέντρο έγινε κόρη και του μίλησε. Πολλά χρόνια αργότερα, γυρίζοντας από την ξενιτιά, βρίσκει το δέντρο κομμένο, και μια γριά τού εξηγεί.

— Ειπέ να μου φεισθούν, να μη με κόψουν..., διά να μη κάμω ακουσίως κακόν. Δεν είμ' εγώ νύμφη αθάνατος· θα ζήσω όσον αυτό το δένδρον....

[...]

— Ο σχωρεμένος ο Βαργέντης το έκοψε... […] Σαν τόκοψε κι ύστερα, δεν είδε προκοπή. Αρρώστησε και σε λίγες μέρες πέθανε... Το Μεγάλο Δένδρο ήταν στοιχειωμένο.

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, «Υπό την βασιλικήν δρυν» (κείμενο από τη Βικιθήκη, σε μονοτονικό)
  1. 1.
    Σε ποιο στάδιο της πλοκής του διηγήματος ανήκουν τα λόγια της γριάς;(5 μονάδες)
  2. 2.

    Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.(10 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Η κύρια δράση του διηγήματος γίνεται μέσα σε ένα πρωινό.
    • Πρόταση ββ)Επειδή είναι σύντομο, το διήγημα καλύπτει μόνο λίγες ώρες.
    • Πρόταση γγ)Ο αφηγητής επιβεβαιώνει ότι το δέντρο ήταν στοιχειωμένο.
    • Πρόταση δδ)Η κόρη του ονείρου λέει ότι θα ζήσει όσο ζει και το δέντρο.
    • Πρόταση εε)Ένα μυθιστόρημα, σε αντίθεση με το διήγημα, έχει συνήθως πολλά πρόσωπα και παράλληλες ιστορίες.
  3. 3.

    Να απαντήσεις στις ερωτήσεις.

    1. α)

      Τι ζητά η κόρη από το παιδί στο όνειρο, και γιατί;(7 μονάδες)

    2. β)

      Πώς αλλάζουν τα λόγια της γριάς τον τρόπο που διαβάζουμε το όνειρο του παιδιού; Γιατί λέμε ότι το διήγημα κλείνει «ανοιχτό»;(8 μονάδες)

Θέμα Γ30 μονάδες

Διάβασε την αρχή της κωμωδίας «Βαβυλωνία» του Δημητρίου Βυζάντιου (1836). Σε ένα ξενοδοχείο («λοκάντα») του Ναυπλίου έρχεται ένας Ανατολίτης από τη Μικρά Ασία. Η ορθογραφία είναι της έκδοσης· οι ντοπιολαλιές γράφονται όπως ακούγονται.

(Ξενοδοχείον όπου εισέρχονται οι εν τη σκηνή)Ανατολίτης, Ξενοδόχος

ΑΝΑΤ. (Καθ' εαυτόν) Λοκάντα, λοκάντα λέανε, άκουγα, άμμα τι πράμα είναι ντεν ήξερα...· πρώτη βολά γλέπω· […] Κανένα ντε γλέπω...· ποιόνα να φωνάξω για; (φωνάζει)· Ει... Λοκάντατζη!!

[...]

ΞΕΝ. Δίκι' όχετεν άματις... κι ε γλέπετεν τη λίστα;ΑΝΑΤ. Τι τα πη λίστα;ΞΕΝ. (τω δίδει τον κατάλογον των φαγητών) Ορίστε, εδώ 'ναι γραμμένα τα φαγιά π' ούχουμεν.

Δημήτριος Βυζάντιος, «Βαβυλωνία» (κείμενο από τη Βικιθήκη)
  1. 1.
    Τι δείχνει η οδηγία «(Καθ' εαυτόν)» πριν από τα πρώτα λόγια του Ανατολίτη;(5 μονάδες)
  2. 2.

    Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.(10 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Οι σκηνικές οδηγίες λέγονται δυνατά από τους ηθοποιούς.
    • Πρόταση ββ)Το «ΑΝΑΤ.» πριν από την ατάκα δείχνει ποιος μιλά.
    • Πρόταση γγ)Στο έργο υπάρχει αφηγητής που εξηγεί στους θεατές τι γίνεται.
    • Πρόταση δδ)Ο Ανατολίτης έχει μείνει πολλές φορές σε ξενοδοχείο.
    • Πρόταση εε)Η «λίστα» για την οποία ρωτά ο Ξενοδόχος είναι ο κατάλογος των φαγητών.
  3. 3.

    Χωρίς αφηγητή, πώς μαθαίνουμε ποιος είναι ο Ανατολίτης και σε τι δύσκολη θέση βρίσκεται; Γιατί η σκηνή είναι κωμική;(15 μονάδες)

Καλή επιτυχία!

18 κλειστές απαντήσεις είναι ακόμα κενές.

Όλες οι ενότητες