Νεοελληνική Γλώσσα · Β΄ Γυμνασίου
Γραμματική
Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α: Κατανόηση κειμένου30 μονάδες
Διάβασε προσεκτικά το κείμενο και απάντησε στις ερωτήσεις.
Με τα πόδια στο σχολείο
Κάθε πρωί, στις επτά και μισή, ο δρόμος μπροστά στο σχολείο μας γεμίζει αυτοκίνητα. Οι γονείς αφήνουν τα παιδιά τους στην πόρτα, κορνάρουν, βιάζονται. Κανείς δεν φαίνεται ευχαριστημένος. Κι όμως, οι περισσότεροι μαθητές μένουν σε απόσταση μικρότερη από ένα χιλιόμετρο.
Την περασμένη άνοιξη η τάξη μας έκανε ένα πείραμα. Για έναν μήνα ερχόμασταν όλοι με τα πόδια. Τις πρώτες μέρες φτάναμε κουρασμένοι και κάποιοι γκρίνιαζαν. Σιγά σιγά όμως η διαδρομή έγινε το πιο ευχάριστο κομμάτι της μέρας. Περπατώντας, μιλούσαμε, γελούσαμε, χαιρετιόμασταν με τους φίλους από τις άλλες τάξεις. Οι μαγαζάτορες, που μας έβλεπαν κάθε πρωί, άρχισαν να μας φωνάζουν με τα ονόματά μας. Η πρωινή βόλτα αποδείχτηκε καλύτερη απ' ό,τι περιμέναμε.
Υπήρξαν και δυσκολίες. Ένα πρωί ο δρόμος κλείστηκε από τη δημοτική αστυνομία για έργα, και κάναμε τον γύρο του τετραγώνου. Μια άλλη μέρα έβρεχε ασταμάτητα και φτάσαμε μούσκεμα. Κι όποτε ο Άρης αργούσε στο σημείο συνάντησης, λέγαμε γελώντας: «Θα κοιμάται ακόμα».
Τελειώνοντας το πείραμα, γράψαμε μια επιστολή στον δήμο. Ζητήσαμε φαρδύτερα πεζοδρόμια και μια διάβαση μπροστά στο σχολείο. Ίσως δεν μας απαντήσουν ποτέ. Μπορεί όμως η επιστολή μας να διαβαστεί στο ερχόμενο δημοτικό συμβούλιο. Μακάρι να γίνει έτσι! Γιατί ένας δρόμος με λιγότερα αυτοκίνητα δεν είναι μόνο ασφαλέστερος. Είναι και πιο ζωντανός.
- 1.
- 2.
Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη, με βάση το κείμενο.(10 μονάδες)
- 3.
Ο αφηγητής γράφει ότι η διαδρομή «έγινε το πιο ευχάριστο κομμάτι της μέρας». Να εξηγήσεις γιατί, με βάση το κείμενο (40–60 λέξεις).(15 μονάδες)
Θέμα Β: Γλωσσικές ασκήσεις30 μονάδες
Οι ερωτήσεις αφορούν το κείμενο του Θέματος Α.
- 1.
Να απαντήσεις για την τροπικότητα.
- α)
Τι εκφράζει το «Θα κοιμάται ακόμα»: μέλλον ή κάτι άλλο;(2 μονάδες)
- β)
Τι εκφράζει η πρόταση «Μπορεί όμως η επιστολή μας να διαβαστεί στο ερχόμενο δημοτικό συμβούλιο»;(2 μονάδες)
- γ)
Τι εκφράζει η πρόταση «Μακάρι να γίνει έτσι!»;(2 μονάδες)
- δ)
Να ξαναγράψεις την πρόταση «Ο δήμος θα φτιάξει διάβαση» ώστε να εκφράζει υποχρέωση.(2 μονάδες)
- α)
- 2.
Να απαντήσεις για τις φωνές και τις διαθέσεις.
- α)
Σε ποια φωνή και σε ποια διάθεση είναι το ρήμα στην πρόταση «ο δρόμος κλείστηκε από τη δημοτική αστυνομία»;(2 μονάδες)
- β)
Σε ποια φωνή και σε ποια διάθεση είναι το «χαιρετιόμασταν»;(2 μονάδες)
- γ)
Να μετατρέψεις την πρόταση «ο δρόμος κλείστηκε από τη δημοτική αστυνομία» στην ενεργητική σύνταξη.(2 μονάδες)
- α)
- 3.
Να απαντήσεις για τις μετοχές.
- α)
Τι μετοχή είναι το «Τελειώνοντας» και τι δηλώνει στην πρόταση «Τελειώνοντας το πείραμα, γράψαμε μια επιστολή στον δήμο»;(2 μονάδες)
- β)
Τι μετοχή είναι το «κουρασμένοι» και τι δείχνει;(2 μονάδες)
- γ)
Τι μετοχή είναι το «ερχόμενο» στη φράση «στο ερχόμενο δημοτικό συμβούλιο»;(2 μονάδες)
- α)
- 4.
Να απαντήσεις για τα παραθετικά και τη σύγκριση.
- α)
Στη φράση «σε απόσταση μικρότερη από ένα χιλιόμετρο» πώς εκφράζεται ο β΄ όρος σύγκρισης;(2 μονάδες)
- β)
Στη φράση «καλύτερη απ' ό,τι περιμέναμε» πώς εκφράζεται ο β΄ όρος σύγκρισης και γιατί έτσι;(2 μονάδες)
- γ)
Ένας μαθητής έγραψε: «Ο δρόμος θα γίνει πιο ασφαλέστερος». Να διορθώσεις το λάθος.(2 μονάδες)
- α)
- 5.
Να απαντήσεις για τις αντωνυμίες.
- α)
Τι σημαίνει το «Κανείς» στην πρόταση «Κανείς δεν φαίνεται ευχαριστημένος»;(2 μονάδες)
- β)
Τι είναι το «που» στη φράση «Οι μαγαζάτορες, που μας έβλεπαν κάθε πρωί,»;(2 μονάδες)
- α)
Θέμα Γ: Παραγωγή λόγου40 μονάδες
Να γράψεις ένα άρθρο 150–200 λέξεων για τη σχολική εφημερίδα, όπου προτείνεις μια αλλαγή στην καθημερινή ζωή του σχολείου σου (π.χ. στα διαλείμματα, στην αυλή, στο κυλικείο). Να εξηγήσεις τι θα κερδίσουν οι μαθητές. Χρησιμοποίησε τουλάχιστον δύο διαφορετικά μέσα τροπικότητας (π.χ. «πρέπει να», «ίσως», «μακάρι να»), μία μετοχή σε -οντας και μία σύγκριση με σωστό β΄ όρο.(40 μονάδες)
Καλή επιτυχία!