Πυκνότητα
Γιατί ένα κιλό βαμβάκι πιάνει περισσότερο χώρο από ένα κιλό μολύβι.
25 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να ξεχωρίζεις τη μάζα από το βάρος και από τον όγκο.
- Να υπολογίζεις πυκνότητα και να τη χρησιμοποιείς για να αναγνωρίσεις ένα υλικό.
- Να προβλέπεις αν κάτι θα επιπλεύσει, συγκρίνοντας πυκνότητες.
«Τι ζυγίζει περισσότερο, ένα κιλό βαμβάκι ή ένα κιλό μολύβι;»
Η ερώτηση είναι παγίδα, και όλοι την ξέρουν: ζυγίζουν το ίδιο.
Η ενδιαφέρουσα ερώτηση όμως είναι η επόμενη: γιατί μας φαίνεται ότι το μολύβι είναι βαρύτερο;
Γιατί όταν σκεφτόμαστε «μολύβι» δεν φανταζόμαστε ένα κιλό — φανταζόμαστε ένα κομμάτι. Και ένα κομμάτι μολύβι σε μέγεθος μαξιλαριού είναι πράγματι πολύ βαρύ.
Αυτό που συγκρίνουμε στο μυαλό μας δεν είναι η μάζα. Είναι η πυκνότητα.
Τρία μεγέθη που μπερδεύονται
| Μέγεθος | Τι είναι | Μονάδα | Αλλάζει στη Σελήνη; |
|---|---|---|---|
| Μάζα | πόση ύλη υπάρχει | kg | Όχι |
| Βάρος | η δύναμη που την τραβάει η βαρύτητα | N | Ναι |
| Όγκος | πόσο χώρο πιάνει | m³ | Όχι |
Η πυκνότητα είναι λόγος
Διαβάζεται: πόση μάζα υπάρχει σε κάθε μονάδα όγκου.
Μονάδα στο SI: kg/m³. Στην πράξη βολεύει το g/cm³, γιατί δίνει αριθμούς σε ανθρώπινη κλίμακα — το νερό έχει πυκνότητα ακριβώς g/cm³.
Επίπλευση
Ένα σώμα επιπλέει σε ένα υγρό όταν έχει μικρότερη πυκνότητα από αυτό.
- Φελλός () σε νερό () → επιπλέει
- Σίδηρος () σε νερό () → βυθίζεται
- Λάδι () σε νερό → μένει από πάνω
Πώς μετράς όγκο ακανόνιστου σώματος
Ένα κυβάκι μετριέται με χάρακα. Μια πέτρα δεν μετριέται.
Τη βυθίζεις σε ογκομετρικό κύλινδρο με νερό. Η στάθμη ανεβαίνει ακριβώς όσο ο όγκος της πέτρας: τελική στάθμη μείον αρχική.
Ας το κάνουμε μαζί
Παράδειγμα 1
Ένα κομμάτι μέταλλο έχει μάζα 270 g και όγκο 100 cm³. Τι μέταλλο είναι;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Ογκομετρικός κύλινδρος έχει 50 mL νερό. Ρίχνεις μια πέτρα και η στάθμη πάει στα 78 mL. Η πέτρα ζυγίζει 70 g. Πυκνότητα;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Πόσο ζυγίζει ένα κουτί 20 cm × 20 cm × 20 cm γεμάτο νερό;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.
Ένα σώμα έχει μάζα g και όγκο cm³. Ποια είναι η πυκνότητά του;
Τεστ
Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.
Ερώτηση 1 από 8
Τα κατάφερες;
- Να ξεχωρίζεις τη μάζα από το βάρος και από τον όγκο.
- Να υπολογίζεις πυκνότητα και να τη χρησιμοποιείς για να αναγνωρίσεις ένα υλικό.
- Να προβλέπεις αν κάτι θα επιπλεύσει, συγκρίνοντας πυκνότητες.
Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.