Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πεζογραφία

Διαγώνισμα στις ενότητες: Το λαϊκό παραμύθι · Οι ήρωες μιας ιστορίας · Χρόνος και χώρος · Ποιος αφηγείται; · Χιούμορ και ειρωνεία · Το ταξιδιωτικό κείμενο.

Λύσε το στην οθόνη ή στο χαρτί. Τα ανοιχτά θέματα τα γράφεις στο τετράδιο. Με την «Παράδοση» η σελίδα βαθμολογεί τις κλειστές ερωτήσεις και σου δείχνει τις λύσεις για τις υπόλοιπες.

Νεοελληνική Λογοτεχνία · Α΄ Γυμνασίου

Πεζογραφία

Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες

Θέμα Α35 μονάδες

Διάβασε το απόσπασμα από το διήγημα του Αργύρη Εφταλιώτη και απάντησε στις ερωτήσεις. Είναι ένα μεσημέρι του Αυγούστου, στον τρύγο· ο γέρος και ο γάιδαρός του ανεβαίνουν φορτωμένοι σταφύλια, και ο Ψαρός έχει σωριαστεί στη μέση του δρόμου.

Έτρεξε ο μπαρμπα-Γιάννης κατατρομασμένος, πρώτη φορά που πάθαινε τέτοιο πράμ' ο Ψαρός. Άρχισε να ξελύνει του σαμαριού το λουρί, που του παράσφιγγε την κοιλιά του Ψαρού, και του 'κοβε την αναπνοή. Το 'σκισε το λουρί με το μαχαίρι του, παραμέρισε το σαμάρι όσο μπορούσε [...]. —Έλα γέρο μου, σήκω καημένε, σήκω κι έχουμε τρία ταξίδια ακόμα. Σήκω και θα 'χεις και κριθάρι απόψε. Σ' αξίζει, καημένε. Σήκω. Ψαρέ μου!

Αργύρης Εφταλιώτης, «Ο μπαρμπα-Γιάννης κι ο γάδαρός του» (κείμενο από τη Βικιθήκη)
  1. 1.
    Τι αφηγητή έχει το απόσπασμα;(5 μονάδες)
  2. 2.

    Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη, με βάση το απόσπασμα.(10 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Ο Ψαρός είχε πάθει κι άλλες φορές κάτι παρόμοιο.
    • Πρόταση ββ)Το λουρί του σαμαριού έσφιγγε την κοιλιά του Ψαρού και του έκοβε την ανάσα.
    • Πρόταση γγ)Ο μπαρμπα-Γιάννης έλυσε το λουρί με τα χέρια του.
    • Πρόταση δδ)Ο γέρος υπόσχεται στον Ψαρό κριθάρι για το βράδυ.
    • Πρόταση εε)Ο γέρος μιλά στον Ψαρό με θυμό, επειδή σταμάτησε τη δουλειά.
  3. 3.

    Η σκηνή γίνεται ένα μεσημέρι του Αυγούστου, στον τρύγο, σε ανηφορικό δρόμο του βουνού, στο τρίτο από τα έξι δρομολόγια της μέρας. Πώς βοηθούν ο χρόνος και ο χώρος να καταλάβουμε τι έπαθε ο Ψαρός;(10 μονάδες)

  4. 4.

    Ο αφηγητής δεν λέει πουθενά στο απόσπασμα ότι ο γέρος αγαπά τον Ψαρό. Πώς το καταλαβαίνουμε; Να αναφέρεις δύο σημεία και να πεις με ποιον τρόπο παρουσιάζεται εδώ ο χαρακτήρας.(10 μονάδες)

Θέμα Β30 μονάδες

Διάβασε το παρακάτω κείμενο, που είναι γραμμένο με τον τρόπο των λαϊκών παραμυθιών, και απάντησε στις ερωτήσεις.

Τα τρία ρόδια

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας φτωχός ψαράς που είχε τρεις γιους. Ένα χειμώνα αρρώστησε βαριά, κι ο γιατρός είπε πως μόνο ένα ρόδι από τον κήπο της Πεντάμορφης μπορούσε να τον γιατρέψει.

Ξεκίνησε πρώτα ο μεγάλος γιος. Στον δρόμο βρήκε μια γριούλα που του ζήτησε λίγο ψωμί. «Δεν έχω για μένα, θα έχω για σένα;» της είπε, και προσπέρασε. Χάθηκε στο δάσος και γύρισε με άδεια χέρια. Το ίδιο έπαθε κι ο μεσαίος.

Τελευταίος ξεκίνησε ο μικρός. Όταν η γριούλα τού ζήτησε ψωμί, της έδωσε όλο του το καρβέλι. Εκείνη τότε του χάρισε ένα κουβάρι κλωστή: «Όπου κυλήσει, ακολούθα το.» Το κουβάρι κύλησε τρεις μέρες και τρεις νύχτες, ώσπου σταμάτησε μπροστά σε έναν κήπο με ασημένια κάγκελα. Εκεί τον περίμεναν κι άλλες δοκιμασίες, μα το κουβάρι τού έδειξε τον δρόμο σε όλες.

Ο ψαράς γιατρεύτηκε, ο μικρός παντρεύτηκε την Πεντάμορφη, κι έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.

  1. 1.
    Γιατί αποτυγχάνουν οι δύο μεγαλύτεροι γιοι;(5 μονάδες)
  2. 2.

    Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.(10 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Ο χρόνος και ο τόπος της ιστορίας μένουν αόριστοι.
    • Πρόταση ββ)Οι ήρωες έχουν κύρια ονόματα, όπως στα διηγήματα.
    • Πρόταση γγ)Ο αριθμός τρία επαναλαμβάνεται στην ιστορία.
    • Πρόταση δδ)Ο μικρός γιος τα καταφέρνει επειδή είναι ο πιο δυνατός.
    • Πρόταση εε)Το κείμενο κλείνει με στερεότυπη φράση των παραμυθιών.
  3. 3.

    Να απαντήσεις για την πορεία του παραμυθιού.

    1. α)

      Ποια είναι η έλλειψη από την οποία ξεκινά η ιστορία και ποια είναι η λύση στο τέλος;(5 μονάδες)

    2. β)

      Ποιος είναι ο βοηθός του ήρωα και ποιο το μαγικό αντικείμενο;(5 μονάδες)

    3. γ)

      Γιατί τα λαϊκά παραμύθια υπάρχουν σε πολλές παραλλαγές;(5 μονάδες)

Θέμα Γ35 μονάδες

Διάβασε την αρχή της «Μαγειρικής» του Γεωργίου Σουρή. Ο ποιητής έχει επιστρατευτεί και στον στρατώνα τον βάζουν μάγειρα.

Μάγειρος θα γίνης,κρέατα να πλύνηςκαι φαγί να δίνης...Άλλο ξαφνικό!

Γεώργιος Σουρής, «Μαγειρική» (κείμενο από τη Βικιθήκη, σε μονοτονικό)
  1. 1.

    Να απαντήσεις στις ερωτήσεις για τη «Μαγειρική».

    1. α)

      Ποια κατάσταση περιγράφουν οι στίχοι και με ποιον τόνο τη λέει ο ποιητής: με θρήνο ή με κέφι;(8 μονάδες)

    2. β)

      Πώς λέγεται η τεχνική του κωμικού όταν κάποιος γελά με τον ίδιο του τον εαυτό, όπως εδώ ο Σουρής;(4 μονάδες)

    3. γ)

      Το γέλιο του Σουρή λέει και κάτι σοβαρό. Τι κριτικάρει, και γιατί αυτό τον κάνει σατιρικό;(8 μονάδες)

  2. 2.

    Να γράψεις ένα σύντομο ταξιδιωτικό κείμενο 100–130 λέξεων για έναν τόπο που επισκέφθηκες (μια πόλη, ένα χωριό, μια παραλία). Να πλέξεις την περιγραφή με την εντύπωση και να κάνεις τουλάχιστον μία σύγκριση με τον δικό σου τόπο.(15 μονάδες)

Καλή επιτυχία!

12 κλειστές απαντήσεις είναι ακόμα κενές.

Όλες οι ενότητες