Νεοελληνική Λογοτεχνία · Α΄ Γυμνασίου
Επαναληπτικό διαγώνισμα
Διάρκεια 90΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α25 μονάδες
Διάβασε την αρχή και μια φράση από το τέλος του διηγήματος «Οι φρεγάδες» του Ανδρέα Καρκαβίτσα και απάντησε στις ερωτήσεις. Οι φρεγάδες είναι βασιλικά πολεμικά πλοία, του βασιλιά που «όριζε στην Πόλη». Ο Καβομαλιάς είναι το ακρωτήριο Μαλέας, στη νοτιοανατολική άκρη της Πελοποννήσου.
Με το πρώτο ανάβλεμα του ηλιού φάνηκαν οι τέσσερες φρεγάδες αντίκρυ στον Καβομαλιά. Πούθ' ερχόντανε; για πού πήγαιναν; ούτε άκουσε ούτ' έμαθε κανείς.
[...]
Εγώ είδα τα κόκκαλα και γω άκουσα για τις φρεγάδες τις βασιλικές.
- 1.
- 2.
Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.(10 μονάδες)
- 3.
Ο αφηγητής κλείνει λέγοντας «Εγώ είδα τα κόκκαλα». Γιατί, κατά τη γνώμη σου, ένας θρύλος για βασιλικά πλοία κλείνει με τη μαρτυρία ενός «εγώ»; (40–60 λέξεις)(10 μονάδες)
Θέμα Β20 μονάδες
Ο Εμμανουήλ Ροΐδης, στην «Ιστορία ενός σκύλου», περιγράφει την «πυραμίδα» ενός ακροβάτη: καρέκλες, τραπέζια, βαρέλια και μπουκάλια το ένα πάνω στο άλλο, με τον ακροβάτη όρθιο στην κορυφή. Διάβασε το σχόλιό του (στην καθαρεύουσα της εποχής) και απάντησε.
Των πυραμίδων τούτων η στερεότης δεν είνε ακριβώς όση και η των αιγυπτιακών [...].
- 1.
- 2.
Να απαντήσεις για το κωμικό στη λογοτεχνία.
- α)
Ποια τεχνική του κωμικού χρησιμοποιεί εδώ ο Ροΐδης; Να εξηγήσεις.(5 μονάδες)
- β)
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο χιούμορ και στη σάτιρα;(5 μονάδες)
- γ)
Στο θέατρο σκιών, ποιος είναι ο Καραγκιόζης και ποιο είναι το μεγάλο του θέμα;(5 μονάδες)
- α)
Θέμα Γ25 μονάδες
Διάβασε την αρχή του νανουρίσματος και απάντησε στις ερωτήσεις. Η μάνα θέλει να κοιμηθεί το μωρό της· «βίγλες» είναι οι φρουροί, οι σκοποί.
Να μου το πάρης, Ύπνε μου, τρεις βίγλαις θα του βάλω,τρεις βίγλαις, τρεις βιγλάτοραις, κ' οι τρεις αντρειωμένοι.Βάλλω τον Ήλιο 'ς τα βουνά, τον αετό 'ς τους κάμπους,τον κυρ Βοριά το δροσερό ανάμεσα πελάγου.Ο Ήλιος εβασίλεψεν, ο αϊτός αποκοιμήθη,κι' ο κυρ Βοριάς ο δροσερός 'ς της μάννας του πηγαίνει.
- 1.
- 2.
Να απαντήσεις στις ερωτήσεις για το νανούρισμα.
- α)
Ποιους τρεις φρουρούς βάζει η μάνα και πού τον καθένα;(5 μονάδες)
- β)
Να βρεις δύο παραδείγματα προσωποποίησης στους στίχους.(5 μονάδες)
- γ)
Να βρεις ένα παράδειγμα επανάληψης και να πεις τι πετυχαίνει σε ένα νανούρισμα.(5 μονάδες)
- δ)
Τι γίνεται στους δύο τελευταίους στίχους με τους φρουρούς, και πώς ταιριάζει αυτό σε τραγούδι που θέλει να κοιμίσει ένα μωρό;(5 μονάδες)
- α)
Θέμα Δ30 μονάδες
Διάβασε την αρχή και το τέλος από ένα σονέτο του Αργύρη Εφταλιώτη και απάντησε στις ερωτήσεις. Το ποίημα έχει άλλα δύο τετράστιχα ανάμεσα σε αυτά που διαβάζεις.
Αγάπης λόγια
Σα μου μηνάς πως σε λυπούν τα βάσανά μουπως έρχετ' ως τα σπλάχνα σου ετούτ' η φλόγα,τα μάτια μου δακρύζουνε και η καρδιά μουπονεί σαν πρωτοβύζαχτης μανούλας ρώγα.
[...]
Αχ μη μου λες πως σε γελώ –γελώ τον πόνογια να μην έρθει και διπλό μας φέρει φόνο.
- 1.
Να απαντήσεις για τη μορφή και τις εικόνες του σονέτου.
- α)
Ποιο είναι το σχήμα της ομοιοκαταληξίας στο πρώτο τετράστιχο και πώς λέγεται;(5 μονάδες)
- β)
Το σονέτο έχει τρία τετράστιχα και κλείνει με ένα δίστιχο. Τι είδους σονέτο είναι και πώς λέγεται η ομοιοκαταληξία του δίστιχου;(5 μονάδες)
- γ)
Ποιο εκφραστικό μέσο υπάρχει στη φράση «η καρδιά μου / πονεί σαν πρωτοβύζαχτης μανούλας ρώγα» και τι εικόνα δίνει;(5 μονάδες)
- δ)
Στο σονέτο, η «στροφή του νοήματος» έρχεται συνήθως στο τελικό δίστιχο. Τι λέει ο ποιητής εκεί;(5 μονάδες)
- α)
- 2.
Να γράψεις μια δική σου τετράστιχη στροφή για τις πρώτες μέρες του χειμώνα, με ομοιοκαταληξία σχήματος της επιλογής σου (αα ββ, αβαβ, αββα ή αβγβ). Δίπλα να σημειώσεις το σχήμα και να υπογραμμίσεις μία ποιητική εικόνα.(10 μονάδες)
Καλή επιτυχία!