Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σύνταξη της πρότασης

Διαγώνισμα στις ενότητες: Συνδετικά ρήματα και κατηγορούμενο · Οι πτώσεις και τι δουλειά κάνουν · Παράταξη και ασύνδετο · Υπόταξη: κύριες και δευτερεύουσες.

Λύσε το στην οθόνη ή στο χαρτί. Τα ανοιχτά θέματα τα γράφεις στο τετράδιο. Με την «Παράδοση» η σελίδα βαθμολογεί τις κλειστές ερωτήσεις και σου δείχνει τις λύσεις για τις υπόλοιπες.

Νεοελληνική Γλώσσα · Α΄ Γυμνασίου

Σύνταξη της πρότασης

Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες

Θέμα Α: Κατανόηση κειμένου30 μονάδες

Διάβασε προσεκτικά το κείμενο και απάντησε στις ερωτήσεις.

Η βιβλιοθήκη του σταθμού

Πριν από δύο χρόνια το παλιό σταθμαρχείο της γειτονιάς μας ήταν άδειο. Τα παράθυρά του ήταν σπασμένα και η αυλή του είχε γεμίσει αγριόχορτα. Όλοι περνούσαν από μπροστά, αλλά κανείς δεν σταματούσε.

Ένα φθινόπωρο η κυρία Θεοδώρα, μια συνταξιούχος δασκάλα, είχε μια ιδέα. Πρότεινε στον δήμο να γίνει το κτίριο δανειστική βιβλιοθήκη. Οι υπάλληλοι την άκουσαν με ευγένεια, όμως δεν της υποσχέθηκαν τίποτα. Η κυρία Θεοδώρα δεν το έβαλε κάτω. Χτύπησε πόρτες, μάζεψε υπογραφές, έγραψε στις εφημερίδες.

Όταν ο δήμος ενέκρινε τελικά την πρόταση, η γειτονιά κινητοποιήθηκε. Κάθε Σάββατο μαζευόμασταν στην αυλή για να βοηθήσουμε. Οι μεγάλοι έβαφαν τους τοίχους και επισκεύαζαν τα ράφια· εμείς τα παιδιά καθαρίζαμε τα βιβλία που χάριζαν οι γείτονες. Ένα μέρος των βιβλίων ήταν πολύ φθαρμένο, άρα το στείλαμε για ανακύκλωση. Η ανακαίνιση του κτιρίου κράτησε έναν ολόκληρο χρόνο.

Σήμερα το σταθμαρχείο φαίνεται καινούργιο. Η βιβλιοθήκη ανοίγει τρεις μέρες την εβδομάδα και η κυρία Θεοδώρα έγινε η πρώτη υπεύθυνή της. Η προσφορά των κατοίκων αποδείχτηκε πολύτιμη, επειδή ο δήμος δεν είχε αρκετά χρήματα για το έργο. Αν με ρωτήσει κάποιος τι έμαθα από αυτή την ιστορία, θα του πω ότι ένας άνθρωπος αρκεί για να ξεκινήσει κάτι μεγάλο.

  1. 1.
    Πώς βοήθησαν τα παιδιά της γειτονιάς στη δημιουργία της βιβλιοθήκης;(5 μονάδες)
  2. 2.
    Γιατί, σύμφωνα με το κείμενο, η προσφορά των κατοίκων ήταν πολύτιμη;(5 μονάδες)
  3. 3.

    Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη, με βάση το κείμενο.(10 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Πριν από την ανακαίνιση οι περαστικοί σταματούσαν συχνά στο σταθμαρχείο.
    • Πρόταση ββ)Οι υπάλληλοι του δήμου υποσχέθηκαν αμέσως να βοηθήσουν.
    • Πρόταση γγ)Τα πολύ φθαρμένα βιβλία στάλθηκαν για ανακύκλωση.
    • Πρόταση δδ)Η βιβλιοθήκη είναι ανοιχτή κάθε μέρα.
    • Πρόταση εε)Η κυρία Θεοδώρα έγινε η πρώτη υπεύθυνη της βιβλιοθήκης.
  4. 4.

    Ο αφηγητής καταλήγει ότι «ένας άνθρωπος αρκεί για να ξεκινήσει κάτι μεγάλο». Να εξηγήσεις τι εννοεί, με δύο στοιχεία από το κείμενο (40–60 λέξεις).(10 μονάδες)

Θέμα Β: Γλωσσικές ασκήσεις30 μονάδες

  1. 1.

    Σε κάθε πρόταση να γράψεις αν το ρήμα είναι συνδετικό. Αν είναι, να γράψεις και το κατηγορούμενο.

    1. α)

      Σήμερα το σταθμαρχείο φαίνεται καινούργιο.(2 μονάδες)

    2. β)

      Η κυρία Θεοδώρα έγινε η πρώτη υπεύθυνη της βιβλιοθήκης.(2 μονάδες)

    3. γ)

      Από τη γέφυρα φαίνεται το σταθμαρχείο.(2 μονάδες)

    4. δ)

      Το κτίριο έμεινε κλειστό δέκα χρόνια.(2 μονάδες)

  2. 2.

    Να γράψεις τι δουλειά κάνει κάθε φράση στο κείμενο.

    1. α)

      «των κατοίκων» στη φράση «η προσφορά των κατοίκων»(2 μονάδες)

    2. β)

      «του κτιρίου» στη φράση «η ανακαίνιση του κτιρίου»(2 μονάδες)

    3. γ)

      «των βιβλίων» στη φράση «ένα μέρος των βιβλίων»(2 μονάδες)

    4. δ)

      «Κάθε Σάββατο» στην πρόταση «Κάθε Σάββατο μαζευόμασταν στην αυλή»(2 μονάδες)

  3. 3.

    Να απαντήσεις για τη σύνδεση των προτάσεων.

    1. α)

      Πώς συνδέονται οι προτάσεις στην περίοδο «Χτύπησε πόρτες, μάζεψε υπογραφές, έγραψε στις εφημερίδες.» και τι πετυχαίνει αυτή η σύνδεση;(2 μονάδες)

    2. β)

      Τι είδους σύνδεση έχουμε στην περίοδο «Οι υπάλληλοι την άκουσαν με ευγένεια, όμως δεν της υποσχέθηκαν τίποτα.»;(2 μονάδες)

    3. γ)

      Τι είδους σύνδεση έχουμε στην περίοδο «Ένα μέρος των βιβλίων ήταν πολύ φθαρμένο, άρα το στείλαμε για ανακύκλωση.»;(2 μονάδες)

  4. 4.

    Για κάθε δευτερεύουσα πρόταση του κειμένου να γράψεις τι είδους είναι και τι δουλειά κάνει (κάνε την ερώτηση στο ρήμα από το οποίο εξαρτάται).

    1. α)

      «Όταν ο δήμος ενέκρινε τελικά την πρόταση»(2 μονάδες)

    2. β)

      «για να βοηθήσουμε»(2 μονάδες)

    3. γ)

      «επειδή ο δήμος δεν είχε αρκετά χρήματα για το έργο»(2 μονάδες)

    4. δ)

      «ότι ένας άνθρωπος αρκεί»(2 μονάδες)

Θέμα Γ: Παραγωγή λόγου40 μονάδες

  1. Η τάξη σου θέλει να προτείνει στον δήμο μια αλλαγή για τη γειτονιά σας (για παράδειγμα, ένα πάρκο, έναν ποδηλατόδρομο ή ένα γήπεδο). Να γράψεις ένα κείμενο 150–200 λέξεων προς τον δήμαρχο, όπου θα λες τι προτείνετε, γιατί χρειάζεται και πώς μπορούν να βοηθήσουν οι κάτοικοι. Χρησιμοποίησε τουλάχιστον δύο διαφορετικές δευτερεύουσες προτάσεις (π.χ. αιτιολογική, τελική) και έναν αντιθετικό ή συμπερασματικό σύνδεσμο.(40 μονάδες)

Καλή επιτυχία!

7 κλειστές απαντήσεις είναι ακόμα κενές.

Όλες οι ενότητες