Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γραμματική και είδη προτάσεων

Διαγώνισμα στις ενότητες: Λόγια ουσιαστικά και επίθετα · Το ρήμα: συζυγίες, φωνές και ποιόν ενέργειας · Τα είδη των προτάσεων · Η ονοματική φράση και ο επιθετικός προσδιορισμός.

Λύσε το στην οθόνη ή στο χαρτί. Τα ανοιχτά θέματα τα γράφεις στο τετράδιο. Με την «Παράδοση» η σελίδα βαθμολογεί τις κλειστές ερωτήσεις και σου δείχνει τις λύσεις για τις υπόλοιπες.

Νεοελληνική Γλώσσα · Α΄ Γυμνασίου

Γραμματική και είδη προτάσεων

Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες

Θέμα Α: Κατανόηση κειμένου30 μονάδες

Διάβασε προσεκτικά το κείμενο και απάντησε στις ερωτήσεις.

Μια επίσκεψη που δεν περιμέναμε

Την περασμένη Πέμπτη η τάξη μας επισκέφθηκε το λαογραφικό μουσείο της πόλης. Οι περισσότεροι περιμέναμε μια βαρετή βόλτα ανάμεσα σε σκονισμένες προθήκες. Κάναμε λάθος.

Στην είσοδο μάς υποδέχτηκε η κυρία Μαρία, η ξεναγός. Μας εξήγησε ότι το μουσείο είχε ανακαινιστεί πρόσφατα και ότι φιλοξενεί πια και διεθνείς εκθέσεις. «Σήμερα όμως θα δείτε κάτι πιο κοντινό σας», είπε. «Πώς ζούσαν τα παιδιά της πόλης πριν από εκατό χρόνια;»

Για δύο ώρες περπατούσαμε από αίθουσα σε αίθουσα. Είδαμε ξύλινα παιχνίδια, μια σχολική πλάκα με το κοντύλι της και ένα τετράδιο γεμάτο καλλιγραφικά γράμματα. Σε μια γωνιά υπήρχε ένα στενό θρανίο για τρία παιδιά. Η Ελένη κάθισε πρώτη και γέλασε: «Τι στενό που είναι!» Η ξεναγός μάς είπε ότι τότε οι μαθητές έγραφαν με συνεχή προσοχή, γιατί το χαρτί ήταν ακριβό και κάθε λάθος κόστιζε.

Το πιο ενδιαφέρον αντικείμενο ήταν ένα ημερολόγιο που είχε κρατήσει ένα κορίτσι της εποχής. Σε κάθε σελίδα σημείωνε τον καιρό, τα μαθήματα και τις μικρές χαρές της μέρας. «Ας κρατήσουμε κι εμείς ένα τέτοιο ημερολόγιο», σκέφτηκα.

Στην έξοδο ο Νίκος, που στην αρχή γκρίνιαζε περισσότερο απ' όλους, ρώτησε αν μπορούμε να ξαναπάμε. Κανείς δεν διαφώνησε.

  1. 1.
    Ποια είναι η κεντρική ιδέα του κειμένου;(5 μονάδες)
  2. 2.

    Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη, με βάση το κείμενο.(10 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Η ξεναγός ήταν η δασκάλα της τάξης.
    • Πρόταση ββ)Το μουσείο είχε ανακαινιστεί πριν από την επίσκεψη.
    • Πρόταση γγ)Στο θρανίο της γωνιάς κάθονταν δύο παιδιά.
    • Πρόταση δδ)Οι μαθητές της εποχής πρόσεχαν τα λάθη τους, γιατί το χαρτί ήταν ακριβό.
    • Πρόταση εε)Ο Νίκος έφυγε από το μουσείο γκρινιάζοντας.
  3. 3.

    Η πρώτη παράγραφος κλείνει με τη φράση «Κάναμε λάθος.» και το κείμενο τελειώνει με τη φράση «Κανείς δεν διαφώνησε.». Να εξηγήσεις πώς συνδέονται οι δύο φράσεις (40–60 λέξεις).(15 μονάδες)

Θέμα Β: Γλωσσικές ασκήσεις30 μονάδες

  1. 1.

    Να γράψεις τον σωστό τύπο του επιθέτου που βρίσκεται στην παρένθεση.

    1. α)

      Οι ________ (διεθνής) αγώνες στίβου ξεκινούν αύριο.(2 μονάδες)

    2. β)

      Το αποτέλεσμα της μέτρησης δεν ήταν ________ (ακριβής).(2 μονάδες)

    3. γ)

      Περπατήσαμε κατά μήκος της ________ (ευρύς) λεωφόρου.(2 μονάδες)

    4. δ)

      Η γραμματέας άφησε ένα ________ (επείγων) σημείωμα στο γραφείο.(2 μονάδες)

  2. 2.

    Για κάθε ρήμα του κειμένου να γράψεις σε ποιον χρόνο βρίσκεται και ποιο ποιόν ενέργειας εκφράζει.

    1. α)

      περπατούσαμε(2 μονάδες)

    2. β)

      είχε ανακαινιστεί(2 μονάδες)

    3. γ)

      κάθισε(2 μονάδες)

    4. δ)

      θα δείτε(2 μονάδες)

  3. 3.

    Να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση του κειμένου ως προς τη λειτουργία της (κρίσεως, επιθυμίας, ερωτηματική, επιφωνηματική).

    1. α)

      «Τι στενό που είναι!»(2 μονάδες)

    2. β)

      «Πώς ζούσαν τα παιδιά της πόλης πριν από εκατό χρόνια;»(2 μονάδες)

    3. γ)

      «Ας κρατήσουμε κι εμείς ένα τέτοιο ημερολόγιο.»(2 μονάδες)

  4. 4.

    Να απαντήσεις στις ερωτήσεις για τις ονοματικές φράσεις.

    1. α)

      Στη φράση «ένα στενό θρανίο για τρία παιδιά» ποια λέξη είναι η κεφαλή;(2 μονάδες)

    2. β)

      Στην ίδια φράση, τι προσδιορισμοί είναι το «στενό» και το «για τρία παιδιά»;(2 μονάδες)

    3. γ)

      Στη φράση «η κυρία Μαρία, η ξεναγός» τι προσδιορισμός είναι το «η ξεναγός»;(2 μονάδες)

    4. δ)

      Να μετατρέψεις την πρόταση «Το μουσείο ανακαινίστηκε.» σε ονοματική φράση.(2 μονάδες)

Θέμα Γ: Παραγωγή λόγου40 μονάδες

  1. Να γράψεις μια σελίδα ημερολογίου (150–200 λέξεις) για μια μέρα που περίμενες βαρετή και τελικά σε εξέπληξε. Χρησιμοποίησε παρατατικό για το σκηνικό και αόριστο για τα γεγονότα, και βάλε μέσα τουλάχιστον μία ερωτηματική και μία επιφωνηματική πρόταση.(40 μονάδες)

Καλή επιτυχία!

6 κλειστές απαντήσεις είναι ακόμα κενές.

Όλες οι ενότητες