Μετάβαση στο περιεχόμενο

Η αναγνωστική ανταπόκριση

Η προσωπική σου απάντηση στο λογοτεχνικό κείμενο, σε 100-150 λέξεις, τεκμηριωμένη.

40 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να καταλαβαίνεις τι ζητά η δραστηριότητα αναγνωστικής ανταπόκρισης: κατανόηση, κρίση και σύνδεση με το σήμερα.
  2. Να κρίνεις ιδέες, αξίες, στάσεις και συμπεριφορές του κειμένου με τεκμήρια από τους στίχους ή τις φράσεις του.
  3. Να συνδέεις το θέμα του κειμένου με τη σύγχρονη πραγματικότητα και με δικές σου εμπειρίες.
  4. Να γράφεις ενιαίο κείμενο 100-150 λέξεων, οργανωμένο και μέσα στο όριο.

Η δική σου απάντηση στο κείμενο

Το τελευταίο ζητούμενο του λογοτεχνικού κειμένου είναι η αναγνωστική ανταπόκριση: ένα σύντομο κείμενο 100-150 λέξεων, για 20 μονάδες. Το 2026 η εκφώνηση ρωτούσε ποιο είναι το όνειρο του ποιητικού υποκειμένου και αν θα μπορούσε να εμπνεύσει σημερινούς νέους. Η μορφή είναι σχεδόν πάντα αυτή: ένα σκέλος κατανόησης και ένα σκέλος κρίσης.

Η ύλη λέει τι περιμένουν: να εκφράσεις την κρίση σου για ιδέες, αξίες, στάσεις και συμπεριφορές του κειμένου, να εντάξεις τον προβληματισμό του στη σύγχρονη πραγματικότητα, να τον συνδέσεις με εμπειρίες, βιώματα, συναισθήματα, και όλα αυτά τεκμηριωμένα, με σημεία του κειμένου.

Πώς βαθμολογείται

Ο πίνακας κριτηρίων της αναγνωστικής ανταπόκρισης ζητά, στο περιεχόμενο:

ΚριτήριοΤι σημαίνει για σένα
Αξιολόγηση ιδεών, αξιών, στάσεωνδεν περιγράφεις μόνο τι κάνει ο ήρωας· λες τι σκέφτεσαι γι' αυτό
Συσχέτιση με τα συμφραζόμεναλαμβάνεις υπόψη το κείμενο και, αν δίνεται, το εισαγωγικό σημείωμα για την εποχή
Κειμενικές αναφορέςστίχοι ή φράσεις σε εισαγωγικά, όχι γενικά «όπως λέει το ποίημα»
Όριο λέξεων100-150· η υπέρβαση κοστίζει

Και φυσικά: σαφήνεια, ορθογραφία, στίξη, και λογική σύνδεση των προτάσεων με διαρθρωτικές λέξεις.

Τα «Τείχη» του Καβάφη

Από τον Κωνσταντίνο Καβάφη (1863–1933), όπως δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Αλεξανδρινή Τέχνη» το 1926 (Βικιθήκη):

ΤΕΙΧΗ

Χωρὶς περίσκεψιν, χωρὶς λύπην, χωρὶς αἰδὼ
μεγάλα κ’ ὑψηλὰ τριγύρω μου ἔκτισαν τείχη.
Καὶ κάθομαι καὶ ἀπελπίζομαι τώρα ἐδῶ.
Ἄλλο δὲν σκέπτομαι: τὸν νοῦν μου τρώγει αὐτὴ ἡ τύχη.

διότι πράγματα πολλὰ ἔξω νὰ κάμω εἶχον.
Ἂ ὅταν ἔκτιζαν τὰ τείχη πῶς νὰ μὴν προσέξω.
Ἀλλὰ δὲν ἄκουσα ποτὲ κρότον κτιστῶν ἢ ἦχον.
Ἀνεπαισθήτως μ’ ἔκλεισαν ἀπὸ τὸν κόσμον ἔξω.

Πριν γράψεις, κάνε τρεις ερωτήσεις στο κείμενο.

  • Τι συμβαίνει; Κάποιοι («ἔκτισαν», γ΄ πληθυντικό, χωρίς όνομα) έκλεισαν το ποιητικό υποκείμενο πίσω από τείχη. Η τριπλή επανάληψη «χωρὶς… χωρὶς… χωρὶς» δείχνει την αναλγησία τους.
  • Πώς νιώθει και πώς στέκεται; Απελπισμένος, παθητικός: «κάθομαι καὶ ἀπελπίζομαι». Τον τρώει η σκέψη για όσα δεν έκανε, και κατηγορεί και τον εαυτό του: «πῶς νὰ μὴν προσέξω».
  • Τι σημαίνουν τα τείχη; Το ποίημα δεν το λέει. Μπορεί να είναι οι κοινωνικές συμβάσεις, η γνώμη των άλλων, οι συνήθειες, ή η ίδια η μοναξιά. Αυτό το κενό είναι η δική σου ευκαιρία.

Ανταπόκριση ή όχι;

Προτάσεις από απαντήσεις μαθητών για τα «Τείχη». Ποιες κάνουν τη δουλειά της αναγνωστικής ανταπόκρισης, και ποιες όχι;

Κάνει τη δουλειά ή δεν φτάνει;

«Το ποίημα είναι πολύ ωραίο και μου άρεσε.»

0 από 6

Ένα σχέδιο που δουλεύει

Σε 100-150 λέξεις δεν χωράνε πρόλογοι. Ένα ενιαίο κείμενο, μία ή δύο παράγραφοι:

  1. Απαντάς στο πρώτο σκέλος με 1-2 προτάσεις και έναν στίχο σε εισαγωγικά.
  2. Δηλώνεις την κρίση σου καθαρά («Συμφωνώ», «Κρίνω τη στάση του…», «Θεωρώ ότι…») και την αιτιολογείς με δεύτερο στίχο.
  3. Συνδέεις με το σήμερα ή με δική σου εμπειρία, συγκεκριμένα.
  4. Κλείνεις με μία πρόταση που γυρίζει στο κείμενο.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Πώς νιώθει το ποιητικό υποκείμενο στα «Τείχη» και πώς κρίνεις τη στάση του; Θα μπορούσε το ποίημα να αφορά έναν σημερινό νέο; Να αναπτύξεις την απάντησή σου σε ένα ενιαίο κείμενο (100-150 λέξεις), με αναφορές στο ποίημα.

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Στο ποίημα «Οι δύο φτωχοί» του Δροσίνη (Βικιθήκη) ένας γέρος ζητιάνος παίρνει ελεημοσύνη από τους περαστικούς, ενώ έναν νέο τυφλό ζητιάνο δίπλα του κανείς δεν τον προσέχει. Στο τέλος ο γέρος δίνει στον τυφλό λίγα από τα χρήματά του, κι εκείνος, που δεν βλέπει, ευχαριστεί: «–Σοῦ εὔχετ’ ἡ φτωχὴ καρδιά μου / τιμὲς καὶ δόξες, ἄρχοντά μου!». Πώς κρίνεις τη στάση του γέρου και των περαστικών; Να απαντήσεις σε 100-150 λέξεις.

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Πόσες λέξεις ορίζει η ύλη για το κείμενο αναγνωστικής ανταπόκρισης στις εξετάσεις του ΕΠΑΛ;

Ασκήσεις

ΘυμάμαιΆσκηση 1 από 4

Ποιες είναι οι τρεις κινήσεις μιας αναγνωστικής ανταπόκρισης, με τη σειρά;

Τα κατάφερες;

  • Να καταλαβαίνεις τι ζητά η δραστηριότητα αναγνωστικής ανταπόκρισης: κατανόηση, κρίση και σύνδεση με το σήμερα.
  • Να κρίνεις ιδέες, αξίες, στάσεις και συμπεριφορές του κειμένου με τεκμήρια από τους στίχους ή τις φράσεις του.
  • Να συνδέεις το θέμα του κειμένου με τη σύγχρονη πραγματικότητα και με δικές σου εμπειρίες.
  • Να γράφεις ενιαίο κείμενο 100-150 λέξεων, οργανωμένο και μέσα στο όριο.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;