# Το ουροποιητικό σύστημα

> Νεφροί, ουρητήρες, κύστη και ουρήθρα, τα υγρά του σώματος και τα ούρα.

Ανατομία-Φυσιολογία ΙΙ, Γ΄ ΕΠΑΛ. https://www.akademio.gr/el/epal-c/anatomy-physiology/urinary-system

## Τι θα μάθεις

- Να αναφέρεις τα όργανα της εκκριτικής και της αποχετευτικής μοίρας του ουροποιητικού συστήματος.
- Να περιγράφεις τη θέση, τις σχέσεις και την κατασκευή του νεφρού, ως τα μέρη του ουροφόρου σωληναρίου και τον νεφρώνα.
- Να περιγράφεις τον ουρητήρα, την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα του άνδρα και της γυναίκας.
- Να εξηγείς τον ρόλο των νεφρών στο ισοζύγιο του νερού και να αναφέρεις το ποσό, το ειδικό βάρος και τη σύσταση των ούρων.

## Δύο μοίρες, ένα σύστημα

Το ουροποιητικό σύστημα χρησιμεύει για την **παραγωγή και την αποβολή των ούρων**. Με τα ούρα φεύγουν από τον οργανισμό άχρηστα προϊόντα. Το σύστημα έχει δύο μοίρες:

- την **εκκριτική**, που αποτελείται από τους **δύο νεφρούς**. Εδώ γίνεται η απέκκριση των ούρων.
- την **αποχετευτική**, που αποτελείται από τους **νεφρικούς κάλυκες**, τις **δύο νεφρικές πυέλους**, τους **δύο ουρητήρες**, την **ουροδόχο κύστη** και την **ουρήθρα**.

Σε επαφή με τους νεφρούς βρίσκονται τα **επινεφρίδια**, δύο σημαντικοί ενδοκρινείς αδένες. Τα επινεφρίδια **δεν** σχετίζονται με τη λειτουργία του ουροποιητικού συστήματος.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Ο δρόμος των ούρων*

## Οι νεφροί

Οι νεφροί είναι δύο, ο **δεξιός** και ο **αριστερός**. Βρίσκονται στο **πίσω μέρος της κοιλιάς**, δεξιά και αριστερά από τη σπονδυλική στήλη, στο ύψος του **12ου θωρακικού** με **3ου οσφυϊκού** σπονδύλου. Ο δεξιός βρίσκεται λίγο **χαμηλότερα** από τον αριστερό, γιατί πιέζεται από το **ήπαρ**. Κάθε νεφρός ζυγίζει περίπου **150 γρ.** και έχει **σχήμα φασολιού**.

Κάθε νεφρός έχει δύο επιφάνειες (μπροστινή και πίσω), δύο άκρα ή πόλους (άνω και κάτω) και δύο χείλη (έσω και έξω). Το **έσω χείλος** είναι κοίλο και στραμμένο προς τη σπονδυλική στήλη. Στη μέση του έχει μια εντομή, την **πύλη του νεφρού**:

- από την πύλη **μπαίνει** η **νεφρική αρτηρία**,
- και **βγαίνουν** η **νεφρική φλέβα** και η **νεφρική πύελος**.

Η πύλη οδηγεί σε μια κοιλότητα, τη **νεφρική κοιλία**, όπου βρίσκονται οι νεφρικοί κάλυκες, η νεφρική πύελος και νεφρικά αγγεία.

**Σε τι ακουμπά ο νεφρός.**

| Μέρος του νεφρού               | Έρχεται σε επαφή με                                                          |
| ------------------------------ | ---------------------------------------------------------------------------- |
| Πίσω επιφάνεια                 | Τη **12η πλευρά**, που τη χωρίζει σε μια μικρή άνω και μια μεγάλη κάτω μοίρα |
| Μπροστινή επιφάνεια, δεξιός    | Το **ήπαρ** και το **δωδεκαδάκτυλο**                                         |
| Μπροστινή επιφάνεια, αριστερός | Το **στομάχι**, τον **σπλήνα** και το **πάγκρεας**                           |
| Άνω άκρο                       | Το αντίστοιχο **επινεφρίδιο**                                                |
| Κάτω άκρο                      | Τη δεξιά ή την αριστερή **κολική καμπή**                                     |

## Η κατασκευή του νεφρού

Ο νεφρός αποτελείται από δύο ουσίες με διαφορετικό χρώμα, υφή, όψη και λειτουργία:

- τη **μυελώδη**, στο **κέντρο**,
- τη **φλοιώδη**, προς την **περιφέρεια**.

Η **μυελώδης ουσία** αποτελείται από **7 με 20** κωνικές περιοχές, τις **νεφρικές πυραμίδες**. Η βάση τους στρέφεται προς τη φλοιώδη ουσία και η κορυφή τους προς τη νεφρική κοιλία. Οι κορυφές μπαίνουν μέσα στους μικρούς κάλυκες και λέγονται **θηλές**. Κάθε θηλή έχει μικρά τρήματα, από όπου βγαίνουν τα ούρα στον μικρό κάλυκα.

Η **φλοιώδης ουσία** περιβάλλει τη μυελώδη και στέλνει προσεκβολές ανάμεσα στις πυραμίδες.

Μέσα στη φλοιώδη και στη μυελώδη ουσία βρίσκονται τα **ουροφόρα σωληνάρια**. Ξεκινούν τυφλά από τη φλοιώδη ουσία και καταλήγουν στη θηλή της πυραμίδας. Το καθένα έχει μήκος περίπου **5,5 εκατοστά** και πέντε μέρη:

1. **Το έλυτρο του Bowman.** Το πρώτο τμήμα, στη φλοιώδη ουσία. Εδώ μαζεύεται το **πρόουρο**. Έρχεται σε στενή επαφή με το **αγγειώδες σπείραμα**, που αποτελείται από το προσαγωγό αρτηρίδιο, το απαγωγό αρτηρίδιο και τριχοειδή αγγεία. Έλυτρο και σπείραμα μαζί αποτελούν το **νεφρικό σωμάτιο**.
2. **Το εγγύς εσπειραμένο σωληνάριο.** Συνέχεια του ελύτρου. Ξεκινά στη φλοιώδη και συνεχίζει στη μυελώδη ως αγκυλωτό.
3. **Το αγκυλωτό σωληνάριο (αγκύλη του Henle).** Μέσα στη μυελώδη ουσία.
4. **Το εμβόλιμο ή άπω εσπειραμένο σωληνάριο.**
5. **Το αθροιστικό σωληνάριο.** Το τελικό τμήμα, που καταλήγει στη θηλή της πυραμίδας.

> **Κλειδί**
>
> **Νεφρώνας** είναι η λειτουργική και ανατομική μονάδα του νεφρού: **νεφρικό σωμάτιο + εγγύς εσπειραμένο + αγκυλωτό + άπω εσπειραμένο σωληνάριο**. Αυτά χρησιμεύουν για την **απέκκριση** των ούρων.
>
> Το **αθροιστικό σωληνάριο δεν** ανήκει στον νεφρώνα: χρησιμεύει για την **παροχέτευση** των ούρων.

**Νεφρικοί κάλυκες και νεφρική πύελος.** Είναι η αρχή της αποχετευτικής μοίρας. Κάθε **μικρός κάλυκας** είναι ένας σωλήνας που περιβάλλει μία ή δύο θηλές. Οι μικροί κάλυκες είναι **7 με 14** και ενώνονται σε **2 με 3 μεγάλους**. Από την ένωση των μεγάλων καλύκων σχηματίζεται η **νεφρική πύελος**, που συνεχίζεται προς τα κάτω ως **ουρητήρας**.

## Ουρητήρας, ουροδόχος κύστη, ουρήθρα

**Ο ουρητήρας** είναι ελαστικός σωλήνας μήκους **30 εκατοστών**, στα πλάγια της σπονδυλικής στήλης. Αρχίζει από τη νεφρική πύελο και καταλήγει στην ουροδόχο κύστη. Έχει **3 μοίρες**: την **κοιλιακή**, την **πυελική** και την **κυστική**. Στην πορεία του εμφανίζει **2 με 3 στενώματα**. Αν ένας λίθος (πέτρα) από τους κάλυκες σφηνώσει σε στένωμα, προκαλεί ισχυρό πόνο, τον **κωλικό** του νεφρού ή του ουρητήρα, και τα ούρα δεν περνούν στην κύστη.

Στην κυστική του μοίρα ο ουρητήρας έχει **λοξή πορεία**. Όταν η κύστη γεμίσει, το τοίχωμά της τεντώνει και **πιέζει τον ουρητήρα**. Έτσι τα ούρα δεν γυρίζουν πίσω από την κύστη στον ουρητήρα.

**Η ουροδόχος κύστη** βρίσκεται μέσα στη **μικρή πύελο**, πίσω από την **ηβική σύμφυση**, και συγκεντρώνει τα ούρα των δύο ουρητήρων. Χωράει περίπου **1,5 – 2 κιλά** ούρα, αλλά συνήθως **250 – 300 γρ.** προκαλούν επιθυμία για ούρηση. Άδεια έχει σχήμα **κωνικό**, γεμάτη **σφαιρικό**.

- Στη **γυναίκα** βρίσκεται ανάμεσα στην ηβική σύμφυση και τη **μήτρα**.
- Στον **άνδρα** ανάμεσα στην ηβική σύμφυση και το **ορθό**. Κάτω από την κύστη βρίσκεται ο **προστάτης**.

Στην κύστη διακρίνεις τρία μέρη: τη **βάση ή πυθμένα**, προς τα κάτω, από όπου ξεκινά η ουρήθρα· το **σώμα**, που χωρίζεται από τη βάση με τις εκβολές των ουρητήρων· και την **κορυφή**, προς τα πάνω και μπροστά.

**Η ουρήθρα** μεταφέρει τα ούρα από την κύστη προς τα έξω κατά την ούρηση.

| Χαρακτηριστικό | Γυναικεία ουρήθρα                                                | Ανδρική ουρήθρα                 |
| -------------- | ---------------------------------------------------------------- | ------------------------------- |
| Μήκος          | Περίπου **4 εκατοστά**                                           | Περίπου **20 εκατοστά**         |
| Τι μεταφέρει   | Μόνο **ούρα**                                                    | **Ούρα και σπέρμα**             |
| Αρχή           | Έσω στόμιο, στην ουροδόχο κύστη                                  | Έσω στόμιο, στην ουροδόχο κύστη |
| Τέλος          | Έξω στόμιο, ανάμεσα στα μικρά χείλη, κοντά στο στόμιο του κόλπου | Έξω στόμιο, στη **βάλανο**      |

Το έξω στόμιο της γυναικείας ουρήθρας περιβάλλεται από μυϊκές ίνες που ρυθμίζουν την έξοδο των ούρων. Η ανδρική ουρήθρα έχει **τρεις μοίρες**:

1. την **προστατική**, μέσα στον προστάτη, όπου εκβάλλουν οι **εκσπερματικοί πόροι**,
2. την **υμενώδη**, που περνά από το **ουρογεννητικό τρίγωνο** στο έδαφος της μικρής πυέλου,
3. τη **σηραγγώδη**, στο σηραγγώδες σώμα της ουρήθρας, στο κάτω μέρος του πέους, ως τη βάλανο.

> **Πρόσεχε**
>
> «Ο νεφρώνας τελειώνει στο αθροιστικό σωληνάριο.» **Όχι.**
>
> Το ουροφόρο σωληνάριο έχει **πέντε** μέρη, ο νεφρώνας **τέσσερα**: σωμάτιο, εγγύς, αγκυλωτό, άπω. Το αθροιστικό είναι μέρος του ουροφόρου σωληναρίου, όχι του νεφρώνα.

## Οι νεφροί και τα υγρά του σώματος

Για να ζουν και να δουλεύουν σωστά τα κύτταρα, το **ισοζύγιο του νερού και των ηλεκτρολυτών** πρέπει να μένει σε σταθερά επίπεδα.

- **Νερό παίρνεις** αυτούσιο, με τις τροφές, και από την καύση των συστατικών της τροφής, ιδιαίτερα των υδατανθράκων.
- **Νερό χάνεις** με την άδηλη αναπνοή από το δέρμα, με τον ιδρώτα, με τα κόπρανα και με τα ούρα.

Την πρόσληψη τη ρυθμίζει η **δίψα**, που εμφανίζεται όταν το ισοζύγιο του νερού είναι αρνητικό. Οφείλεται σε ένα αντανακλαστικό που ενεργοποιείται από το **κέντρο της δίψας**, στον **υποθάλαμο**.

Οι απώλειες με την άδηλη αναπνοή και με τα κόπρανα είναι λίγο πολύ σταθερές. Μεγαλύτερες διακυμάνσεις έχουν ο **ιδρώτας** σε θερμό περιβάλλον και οι απώλειες από τον γαστρεντερικό σωλήνα σε εμετούς ή διάρροια. Τον **κύριο ρόλο** όμως τον έχουν οι **νεφροί**: μπορούν να **συμπυκνώνουν ή να αραιώνουν** σε μεγάλο βαθμό τα ούρα, άρα είναι ο κύριος ρυθμιστικός παράγοντας της ισορροπίας των υγρών.

**Πώς παράγονται τα ούρα.** Με την παραγωγή τους ρυθμίζεται το ισοζύγιο των υγρών και γίνεται η **κάθαρση του πλάσματος**: αποβάλλονται ιόντα και άχρηστα προϊόντα του μεταβολισμού, όπως η ουρία, η κρεατινίνη, το ουρικό οξύ και τα ουρικά άλατα. Η παραγωγή γίνεται με δύο μηχανισμούς:

1. με τη **διήθηση** μεγάλης ποσότητας πλάσματος από τη σπειραματική μεμβράνη στα ουροφόρα σωληνάρια, και
2. με την **επαναρρόφηση** νερού και ηλεκτρολυτών από τα ουροφόρα σωληνάρια προς το αίμα.

Τις λεπτομέρειες των δύο μηχανισμών το βιβλίο τις δίνει στη συνέχεια, αλλά **δεν** είναι στην εξεταστέα ύλη.

## Τα ούρα

Τα ούρα αποτελούνται κυρίως από **νερό**, με διαλυμένες οργανικές ουσίες και ανόργανα άλατα.

- **Ποσό:** περίπου **1500 ml** στον άνδρα και **1200 ml** στη γυναίκα ανά 24ωρο. Αυξάνεται όταν πίνεις περισσότερα υγρά, κυρίως με μεταβολή της ποσότητας της **αντιδιουρητικής ορμόνης**. Μπορεί να αυξηθεί πολύ ή να περιοριστεί μέχρι και τα **400 ml** το 24ωρο.
- **Ειδικό βάρος:** συνήθως **1.015 – 1.020**, βαρύτερα δηλαδή από το νερό. Ελαττώνεται στην **πολυουρία** και αυξάνεται στην **ολιγουρία**.
- Τα ούρα της **νύχτας** είναι πυκνότερα και πιο σκούρα: τη νύχτα παράγονται λιγότερα ούρα, άρα πιο συμπυκνωμένα.

**Σύσταση.** Τα **οργανικά** συστατικά που ζητά η ύλη είναι τέσσερα: **ουρία, κρεατινίνη, ουρικό οξύ, ιππουρικό οξύ**. Τα κυριότερα **ανόργανα** είναι το **νάτριο**, το **χλώριο**, το **κάλιο**, το **μαγνήσιο**, το **αμμώνιο**, τα **ανθρακικά**, τα **φωσφορικά** και τα **θειικά** ιόντα.

> **Θυμήσου**
>
> - **Εκκριτική μοίρα:** οι νεφροί. **Αποχετευτική:** κάλυκες, πύελοι, ουρητήρες, κύστη, ουρήθρα.
> - Νεφρός: 12ος θωρακικός – 3ος οσφυϊκός, 150 γρ., ο δεξιός χαμηλότερα. Πύλη: μπαίνει αρτηρία, βγαίνουν φλέβα και πύελος.
> - **Ουροφόρο σωληνάριο** (5,5 εκ.): Bowman, εγγύς, Henle, άπω, αθροιστικό. **Νεφρώνας:** τα τέσσερα πρώτα.
> - Μικροί κάλυκες 7–14 → μεγάλοι 2–3 → πύελος → ουρητήρας (30 εκ., 3 μοίρες, 2–3 στενώματα).
> - Ουρήθρα: γυναίκα 4 εκ., μόνο ούρα· άνδρας 20 εκ., ούρα και σπέρμα, τρεις μοίρες.
> - Ούρα: 1500 ml (άνδρας), 1200 ml (γυναίκα), ειδικό βάρος 1.015–1.020.

## Λυμένα θέματα

### Παράδειγμα 1: Θέμα Α. Χαρακτήρισε Σωστό ή Λάθος: (α) Η πίσω επιφάνεια κάθε νεφρού έρχεται σε επαφή με τη 10η πλευρά. (β) Το αθροιστικό σωληνάριο αποτελεί μέρος του νεφρώνα. (γ) Τα επινεφρίδια ανήκουν στην εκκριτική μοίρα του ουροποιητικού συστήματος.

1. **(α) Λάθος.** Η πίσω επιφάνεια έρχεται σε επαφή με τη **12η** πλευρά, που τη χωρίζει σε μια μικρή άνω και μια μεγάλη κάτω μοίρα.
2. **(β) Λάθος.** Ο νεφρώνας είναι το νεφρικό σωμάτιο, το εγγύς, το αγκυλωτό και το άπω εσπειραμένο σωληνάριο. Το αθροιστικό χρησιμεύει για την **παροχέτευση** των ούρων.
3. **(γ) Λάθος.** Τα επινεφρίδια ακουμπούν στο άνω άκρο των νεφρών, αλλά είναι ενδοκρινείς αδένες και **δεν** σχετίζονται με τη λειτουργία του ουροποιητικού. Η εκκριτική μοίρα είναι μόνο οι νεφροί.

### Παράδειγμα 2: Θέμα Β. Να αναφέρετε ονομαστικά τα μέρη του ουροφόρου σωληναρίου και να εξηγήσετε ποια από αυτά αποτελούν τον νεφρώνα.

1. Το ουροφόρο σωληνάριο έχει πέντε μέρη, με τη σειρά: **έλυτρο του Bowman**, **εγγύς εσπειραμένο**, **αγκυλωτό σωληνάριο (αγκύλη του Henle)**, **εμβόλιμο ή άπω εσπειραμένο**, **αθροιστικό σωληνάριο**.
2. Το έλυτρο του Bowman μαζί με το αγγειώδες σπείραμα αποτελούν το **νεφρικό σωμάτιο**.
3. Νεφρώνας είναι το νεφρικό σωμάτιο, το εγγύς, το αγκυλωτό και το άπω εσπειραμένο σωληνάριο: η λειτουργική και ανατομική μονάδα του νεφρού, για την απέκκριση των ούρων. Το αθροιστικό μένει έξω, γιατί χρησιμεύει για την παροχέτευση.

### Παράδειγμα 3: Θέμα Β. Με ποιους μηχανισμούς πραγματοποιείται η παραγωγή των ούρων, και γιατί οι νεφροί είναι ο κύριος ρυθμιστικός παράγοντας του ισοζυγίου των υγρών;

1. **Μηχανισμοί:** (1) η **διήθηση** μεγάλης ποσότητας πλάσματος από τη σπειραματική μεμβράνη στα ουροφόρα σωληνάρια· (2) η **επαναρρόφηση** νερού και ηλεκτρολυτών από τα ουροφόρα σωληνάρια προς το αίμα.
2. **Ρυθμιστικός ρόλος:** οι απώλειες νερού από την άδηλη αναπνοή και τα κόπρανα είναι λίγο πολύ σταθερές. Οι νεφροί όμως μπορούν να **συμπυκνώνουν ή να αραιώνουν** σε μεγάλο βαθμό τα ούρα. Γι' αυτό ρυθμίζουν πόσο νερό κρατά ή αποβάλλει ο οργανισμός.

### Παράδειγμα 4: Θέμα Γ. Να περιγράψετε τον ουρητήρα και να εξηγήσετε πώς εμποδίζεται η επιστροφή των ούρων από την ουροδόχο κύστη προς τον ουρητήρα.

1. **Περιγραφή:** ελαστικός σωλήνας μήκους 30 εκατοστών, στα πλάγια της σπονδυλικής στήλης. Αρχίζει από τη νεφρική πύελο και καταλήγει στην ουροδόχο κύστη. Έχει τρεις μοίρες, κοιλιακή, πυελική και κυστική, και 2 με 3 στενώματα.
2. **Ο μηχανισμός:** στην κυστική του μοίρα ο ουρητήρας έχει λοξή πορεία. Όταν η κύστη γεμίσει, το τοίχωμά της τεντώνει και πιέζει τον ουρητήρα, κλείνοντάς τον.
3. Έτσι **δεν** γίνεται αντίστροφη πορεία των ούρων από την κύστη προς τον ουρητήρα, ενώ η κάθοδος από τον ουρητήρα στην κύστη συνεχίζεται.

### Παράδειγμα 5: Θέμα Δ. Αντιστοίχισε κάθε όργανο της στήλης Α με το σωστό στοιχείο της στήλης Β (ένα περισσεύει). Α: 1. Δεξιός νεφρός, 2. Ουροδόχος κύστη, 3. Γυναικεία ουρήθρα, 4. Ανδρική ουρήθρα. Β: α. περίπου 20 εκατοστά, β. 250 – 300 γρ. ούρα προκαλούν επιθυμία για ούρηση, γ. περίπου 4 εκατοστά, δ. 30 εκατοστά, ε. πιέζεται από το ήπαρ.

1. **1 – ε.** Ο δεξιός νεφρός βρίσκεται λίγο χαμηλότερα από τον αριστερό, γιατί πιέζεται από το ήπαρ.
2. **2 – β.** Η κύστη χωράει 1,5 – 2 κιλά, αλλά συνήθως 250 – 300 γρ. προκαλούν επιθυμία για ούρηση.
3. **3 – γ** και **4 – α.** Η γυναικεία ουρήθρα έχει μήκος περίπου 4, η ανδρική περίπου 20 εκατοστά.
4. Περισσεύει το **δ**: τα 30 εκατοστά είναι το μήκος του **ουρητήρα**.

## Ερωτήσεις

1. Από ποια όργανα αποτελείται η εκκριτική μοίρα του ουροποιητικού συστήματος;
   - Από τους νεφρικούς κάλυκες και τις δύο νεφρικές πυέλους
   - Από τους δύο νεφρούς
   - Από τους δύο νεφρούς και τα δύο επινεφρίδια
   - Από την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα
2. Τι μπαίνει και τι βγαίνει από την πύλη του νεφρού;
   - Μπαίνουν η νεφρική αρτηρία και η φλέβα, βγαίνει η πύελος
   - Μπαίνει η νεφρική φλέβα, βγαίνουν η αρτηρία και η πύελος
   - Μπαίνει η νεφρική αρτηρία, βγαίνουν η νεφρική φλέβα και η πύελος
   - Μπαίνει ο ουρητήρας, βγαίνουν η αρτηρία και η φλέβα
3. Γιατί ο δεξιός νεφρός βρίσκεται λίγο χαμηλότερα από τον αριστερό;
   - Επειδή πιέζεται από το ήπαρ
   - Επειδή είναι βαρύτερος από τον αριστερό
   - Επειδή πιέζεται από τον σπλήνα
   - Επειδή πάνω του ακουμπά το επινεφρίδιο
4. Με ποια όργανα έρχεται σε επαφή η μπροστινή επιφάνεια του αριστερού νεφρού;
   - Με το ήπαρ και το δωδεκαδάκτυλο
   - Με τη 12η πλευρά
   - Με το στομάχι, τον σπλήνα και το πάγκρεας
   - Με την αριστερή κολική καμπή
5. Πού βρίσκονται οι νεφρικές πυραμίδες;
   - Στη φλοιώδη ουσία, στην περιφέρεια του νεφρού
   - Στη μυελώδη ουσία, στο κέντρο του νεφρού
   - Μέσα στη νεφρική πύελο
   - Μέσα στο έλυτρο του Bowman
6. Ποια δύο μέρη μαζί αποτελούν το νεφρικό σωμάτιο;
   - Το εγγύς και το άπω εσπειραμένο σωληνάριο
   - Η αγκύλη του Henle και το αθροιστικό σωληνάριο
   - Το έλυτρο του Bowman και το αγγειώδες σπείραμα
   - Η νεφρική πυραμίδα και η θηλή της
7. Πώς σχηματίζεται η νεφρική πύελος;
   - Από την ένωση των αθροιστικών σωληναρίων
   - Από την ένωση των 7 με 14 μικρών καλύκων
   - Από τη συνέχεια του ουρητήρα προς τα πάνω
   - Από την ένωση των 2 με 3 μεγάλων καλύκων
8. Ποιες είναι οι μοίρες του ουρητήρα;
   - Κοιλιακή, πυελική και κυστική
   - Προστατική, υμενώδης και σηραγγώδης
   - Βάση, σώμα και κορυφή
   - Θωρακική, οσφυϊκή και ιερή
9. Το ειδικό βάρος των ούρων είναι συνήθως 1.015 – 1.020. Πότε ελαττώνεται;
   - Στην ολιγουρία
   - Στην πολυουρία
   - Στα ούρα της νύχτας
   - Όταν το ισοζύγιο του νερού είναι αρνητικό
10. Ποιο από τα παρακάτω είναι ανόργανο συστατικό των ούρων;
   - Η κρεατινίνη
   - Το ιππουρικό οξύ
   - Τα θειικά ιόντα
   - Το ουρικό οξύ

## Ασκήσεις

1. Ανάμεσα σε ποιους σπονδύλους βρίσκονται οι νεφροί;
2. Πόσα ούρα αποβάλλει περίπου στο 24ωρο ένας άνδρας και πόσα μια γυναίκα;
3. Ποιο όργανο ακουμπά το άνω άκρο κάθε νεφρού, και σε ποιο σύστημα ανήκει;
4. Μια σταγόνα ούρων μόλις βγήκε από τα τρήματα μιας θηλής.
   α) Σε ποιο μέρος της αποχετευτικής μοίρας μπαίνει πρώτα;
   β) Από ποιον σχηματισμό βγαίνει από την πύλη του νεφρού;
   γ) Ποια μοίρα του ουρητήρα διασχίζει τελευταία πριν μπει στην κύστη;
   δ) Από ποιο μέρος της κύστης ξεκινά η ουρήθρα;
5. Ένα σπερματοζωάριο φτάνει στην ανδρική ουρήθρα και τη διασχίζει ως το έξω στόμιο.
   α) Σε ποια μοίρα της ουρήθρας εκβάλλουν οι εκσπερματικοί πόροι;
   β) Ποια μοίρα περνά από το ουρογεννητικό τρίγωνο;
   γ) Σε ποιο σημείο του πέους βρίσκεται το έξω στόμιο;
6. Μια καλοκαιρινή μέρα ένας εργάτης ιδρώνει πολύ και πίνει λίγο νερό. Το βράδυ τα ούρα του είναι λίγα και σκούρα.
   α) Πώς χαρακτηρίζεται το ισοζύγιο του νερού του;
   β) Πού βρίσκεται το κέντρο που του προκαλεί δίψα;
   γ) Το ειδικό βάρος των ούρων του αυξάνεται ή ελαττώνεται;
   δ) Ποιο είναι το κατώτερο όριο που μπορεί να φτάσει το ποσό των ούρων στο 24ωρο;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/epal-c/anatomy-physiology/urinary-system
