Βουνά και πεδιάδες της Ελλάδας
Γιατί τα τρία τέταρτα της χώρας ανεβοκατεβαίνουν.
20 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Γεωγραφία Ε΄ Δημοτικού, 3 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να ονομάζεις τις κύριες οροσειρές και πεδιάδες της Ελλάδας.
- Να εξηγείς πώς το ανάγλυφο επηρεάζει τις καλλιέργειες και τους δρόμους.
- Να ξεχωρίζεις πεδιάδα, οροπέδιο, λόφο και βουνό.
- Να διαβάζεις το υψόμετρο σε φυσικό χάρτη.
Μια χώρα που ανεβοκατεβαίνει
Περίπου τα τρία τέταρτα της Ελλάδας είναι ορεινά ή ημιορεινά. Οι πεδιάδες είναι λίγες, και γι' αυτό πολύτιμες.
Οι λέξεις που περιγράφουν το ανάγλυφο δεν είναι συνώνυμες:
| Μορφή | Τι σημαίνει |
|---|---|
| Πεδιάδα | επίπεδη έκταση, συνήθως κάτω από m |
| Οροπέδιο | επίπεδη έκταση, αλλά σε μεγάλο υψόμετρο |
| Λόφος | ύψωμα ως λίγες εκατοντάδες μέτρα, με ήπιες πλαγιές |
| Βουνό | ύψωμα πάνω από περίπου m, με απότομες πλαγιές |
Εκτός από την Πίνδο, ξεχωρίζουν και άλλα βουνά. Ο Όλυμπος, το ψηλότερο βουνό της χώρας (κορυφή Μύτικας, m), υψώνεται ανάμεσα στη Μακεδονία και τη Θεσσαλία, σχεδόν πάνω από τη θάλασσα. Στα βορειοανατολικά, η Ροδόπη απλώνεται κατά μήκος των συνόρων με τη Βουλγαρία. Και στο νότο, ο Ταΰγετος στην Πελοπόννησο και ο Ψηλορείτης στην Κρήτη ξεπερνούν τα m.

Οι πεδιάδες και η σημασία τους
| Πεδιάδα | Πού | Τι δίνει |
|---|---|---|
| Θεσσαλίας | κέντρο | σιτάρι, βαμβάκι |
| Μακεδονίας | Σέρρες, Θεσσαλονίκη | ρύζι, ζαχαρότευτλα |
| Θράκης | βορειοανατολικά | σιτηρά |
| Μεσσηνίας, Αργολίδας | Πελοπόννησος | ελιές, εσπεριδοειδή |
Όλες βρίσκονται δίπλα σε ποτάμια. Δεν είναι σύμπτωση: τα ποτάμια τις έφτιαξαν, κατεβάζοντας για χιλιετίες φερτά υλικά από τα βουνά.
Τι σημαίνει το ανάγλυφο για τη ζωή
- Καλλιέργειες: το τρακτέρ θέλει επίπεδο χώμα. Στα βουνά καλλιεργείς σε πεζούλες, με το χέρι.
- Δρόμοι: κάθε δρόμος στα βουνά θέλει στροφές, γέφυρες και σήραγγες — άρα χρόνο και χρήμα.
- Πληθυσμός: οι περισσότεροι άνθρωποι ζουν στις πεδιάδες και στα παράλια.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Γιατί η Θεσσαλία έγινε ο σιτοβολώνας της Ελλάδας;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Είναι η μεγαλύτερη επίπεδη έκταση της χώρας: το τρακτέρ δουλεύει χωρίς εμπόδια.
Τη διασχίζει ο Πηνειός, που δίνει νερό για άρδευση.
Το χώμα της είναι φερτό από τα γύρω βουνά, δηλαδή γόνιμο.
Τα τρία μαζί — έκταση, νερό, γόνιμο χώμα — είναι ακριβώς ό,τι χρειάζεται η μεγάλη καλλιέργεια.
Παράδειγμα 2
Σε φυσικό χάρτη, μια περιοχή είναι σκούρο καφέ με λευκές κηλίδες. Τι είναι;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Το σκούρο καφέ σημαίνει μεγάλο υψόμετρο.
Το λευκό δείχνει κορυφές που καλύπτονται από χιόνι για μεγάλο μέρος του χρόνου.
Άρα πρόκειται για ψηλό ορεινό όγκο, πάνω από μέτρα.
Θα περιμένεις εκεί: λίγους κατοίκους, κτηνοτροφία, δύσκολη πρόσβαση τον χειμώνα.
Ο χάρτης δεν το γράφει, αλλά το λέει.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 7
Ασκήσεις
Στον χάρτη σημειώνονται τρία βουνά. Ποιο από αυτά είναι η οροσειρά που διατρέχει την Ελλάδα από τα βόρεια σύνορα ως την Πελοπόννησο, και πώς λέγεται;
Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι
Τα κατάφερες;
- Να ονομάζεις τις κύριες οροσειρές και πεδιάδες της Ελλάδας.
- Να εξηγείς πώς το ανάγλυφο επηρεάζει τις καλλιέργειες και τους δρόμους.
- Να ξεχωρίζεις πεδιάδα, οροπέδιο, λόφο και βουνό.
- Να διαβάζεις το υψόμετρο σε φυσικό χάρτη.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.
Παιχνίδια
Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.