# Η Βουλή

> Πώς βγαίνουν οι βουλευτές, πόσοι είναι και πώς ψηφίζεται ένας νόμος.

Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή, Ε΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-5/civics/parliament

## Τι θα μάθεις

- Να περιγράφεις πώς σχηματίζεται η Βουλή: πόσοι βουλευτές, για πόσα χρόνια, ποιος μπορεί να εκλεγεί.
- Να εξηγείς τι είναι η Ολομέλεια, οι επιτροπές και το Προεδρείο.
- Να βάζεις σε σειρά τα βήματα από την πρόταση ενός νόμου ως τη δημοσίευσή του.
- Να διαβάζεις ένα άρθρο του Συντάγματος για το πώς αποφασίζει η Βουλή.

## Πώς σχηματίζεται η Βουλή

Η **Βουλή των Ελλήνων** συνεδριάζει στην Αθήνα, στα **Παλαιά Ανάκτορα**,
απέναντι από την πλατεία Συντάγματος. Εκεί βρίσκεται από το **1935**.

*Τα Παλαιά Ανάκτορα, όπου συνεδριάζει η Βουλή. Χτίστηκαν τον 19ο αιώνα για να μένει ο βασιλιάς, γι' αυτό λέγονται «ανάκτορα». Μπροστά, στον μαρμάρινο τοίχο, είναι το Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη, που το φυλάνε οι εύζωνες.*

**Πόσοι είναι οι βουλευτές;** Το Σύνταγμα λέει ότι δεν μπορεί να είναι
λιγότεροι από 200 ούτε περισσότεροι από 300 (άρθρο 51). Τον ακριβή αριθμό τον
ορίζει νόμος, και σήμερα είναι **300**.

**Για πόσο εκλέγονται;** Για **τέσσερα χρόνια** (άρθρο 53). Αυτό λέγεται
**βουλευτική περίοδος**.

**Από πού;** Η χώρα χωρίζεται σε **εκλογικές περιφέρειες**. Συνήθως μία
περιφέρεια είναι ένας νομός, ενώ οι πολύ μεγάλες περιοχές χωρίζονται σε
περισσότερες. Κάθε περιφέρεια βγάζει τόσους βουλευτές όσο είναι ο πληθυσμός
της. Υπάρχουν και λίγοι **βουλευτές Επικρατείας**, που εκλέγονται από όλη τη
χώρα μαζί. Το Σύνταγμα λέει ότι δεν μπορεί να είναι περισσότεροι από το ένα
εικοστό της Βουλής (άρθρο 54), δηλαδή ως 15.

**Ποιος μπορεί να γίνει βουλευτής;** Όποιος είναι **Έλληνας πολίτης**, έχει
δικαίωμα ψήφου και έχει κλείσει τα **25** την ημέρα των εκλογών (άρθρο 55).

Κάτι σημαντικό: ένας βουλευτής εκλέγεται σε μια περιφέρεια, αλλά το Σύνταγμα
λέει ότι οι βουλευτές «αντιπροσωπεύουν το Έθνος» (άρθρο 51). Ψηφίζει δηλαδή για
το καλό όλης της χώρας, όχι μόνο του νομού του.

## Οι πρώτες μέρες μιας νέας Βουλής

Μετά τις εκλογές οι βουλευτές **ορκίζονται**. Ύστερα εκλέγουν από τους ίδιους:

- τον **Πρόεδρο της Βουλής**, που διευθύνει τις συνεδριάσεις και δίνει τον λόγο·
- τους **Αντιπροέδρους** και τα άλλα μέλη του **Προεδρείου** (άρθρο 65).

Οι βουλευτές κάθε κόμματος φτιάχνουν μια **κοινοβουλευτική ομάδα**. Η νέα
κυβέρνηση πρέπει να πάρει **ψήφο εμπιστοσύνης** από τη Βουλή (άρθρο 84).

## Πώς δουλεύει

Η Βουλή δουλεύει με δύο τρόπους:

- στην **Ολομέλεια**: μαζεύονται όλοι οι βουλευτές στη μεγάλη αίθουσα, και
  εκεί γίνεται η τελική συζήτηση και ψήφιση των νόμων·
- στις **επιτροπές**: μικρότερες ομάδες βουλευτών, η καθεμία για ένα θέμα
  (παιδεία, υγεία, οικονομία…). Εκεί εξετάζονται πρώτα οι νόμοι, άρθρο-άρθρο
  (άρθρο 68). Κάθε κόμμα έχει μέλη στις επιτροπές ανάλογα με τη δύναμή του.

Οι συνεδριάσεις είναι **δημόσιες** (άρθρο 66). Μπορεί να τις
παρακολουθήσει όποιος θέλει, και μεταδίδονται και από το κανάλι της Βουλής.

*Η αίθουσα της Ολομέλειας, άδεια. Στο ψηλότερο έδρανο κάθεται ο Πρόεδρος της Βουλής και διευθύνει τη συζήτηση· από το βήμα, λίγο πιο κάτω, μιλούν οι βουλευτές. Δες και τις κάμερες στον τοίχο: μεταδίδουν τη συνεδρίαση.*

**Πώς αποφασίζει;** Με **πλειοψηφία των παρόντων**. Για να είναι έγκυρη η
απόφαση, πρέπει να είναι παρόντες αρκετοί βουλευτές (άρθρο 67). Αν οι ψήφοι
βγουν ίσοι, η ψηφοφορία γίνεται ξανά. Αν βγουν πάλι ίσοι, η πρόταση
απορρίπτεται.

Η Βουλή κάνει και κάτι ακόμα: **ελέγχει την κυβέρνηση**. Οι βουλευτές
κάνουν ερωτήσεις στους υπουργούς, και εκείνοι πρέπει να απαντούν.

## Από την ιδέα στον νόμο

Ένας νόμος δεν γράφεται σε μία μέρα. Περνά από βήματα που ορίζει το Σύνταγμα:

1. **Πρόταση.** Νόμους προτείνουν η **κυβέρνηση** (τότε λέγεται
   **νομοσχέδιο**) και οι **βουλευτές** (τότε λέγεται **πρόταση νόμου**)
   (άρθρο 73).
2. **Επιτροπή.** Το κείμενο πηγαίνει στην αρμόδια επιτροπή, που το εξετάζει
   και γράφει την έκθεσή της (άρθρο 74).
3. **Ολομέλεια.** Συζητείται και ψηφίζεται **στην αρχή του**, **άρθρο-άρθρο**
   και **στο σύνολο** (άρθρο 76).
4. **Πρόεδρος της Δημοκρατίας.** Μέσα σε έναν μήνα **εκδίδει** και
   **δημοσιεύει** τον νόμο (άρθρο 42).
5. **ΦΕΚ.** Ο νόμος δημοσιεύεται στην **Εφημερίδα της Κυβερνήσεως** και
   ισχύει για όλους.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Η διαδρομή ενός νόμου*

> **Πρόσεχε**
>
> Μη μπερδεύεις τη **Βουλή** με την **κυβέρνηση**. Η Βουλή είναι οι 300
> βουλευτές όλων των κομμάτων, και ψηφίζει τους νόμους. Η κυβέρνηση είναι ο
> Πρωθυπουργός και οι υπουργοί, που εφαρμόζουν τους νόμους. Η κυβέρνηση
> χρειάζεται την εμπιστοσύνη της Βουλής, και όχι το ανάποδο.

> **Κλειδί**
>
> **Σχηματισμός:** 300 βουλευτές, που εκλέγονται για τέσσερα χρόνια από τις
> εκλογικές περιφέρειες. Μπορεί να εκλεγεί κάθε Έλληνας πολίτης από 25 χρονών.
> Η νέα Βουλή εκλέγει τον Πρόεδρό της και το Προεδρείο.
>
> **Λειτουργία:** οι νόμοι εξετάζονται στις **επιτροπές** και ψηφίζονται στην
> **Ολομέλεια**, με πλειοψηφία, σε δημόσιες συνεδριάσεις. Μετά τους εκδίδει ο
> Πρόεδρος της Δημοκρατίας και δημοσιεύονται στο ΦΕΚ.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Σε μια ψηφοφορία της Ολομέλειας είναι παρόντες 240 βουλευτές. Ψηφίζουν 125 υπέρ και 115 κατά. Περνάει ο νόμος;

1. Η Βουλή αποφασίζει με **απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων** (άρθρο 67).
2. Παρόντες είναι 240. Τα μισά τους είναι 120, άρα χρειάζονται **τουλάχιστον
   121** ψήφοι υπέρ.
3. Ο νόμος πήρε 125, δηλαδή περισσότερους από 121. **Ναι, περνάει.**
4. Το Σύνταγμα βάζει και ένα κατώτατο όριο: η πλειοψηφία αυτή δεν μπορεί ποτέ να
   είναι μικρότερη από το **ένα τέταρτο** όλων των βουλευτών, δηλαδή 75. Εδώ το
   125 είναι πολύ πάνω από αυτό, άρα η απόφαση είναι έγκυρη.

## Ερωτήσεις

1. Πόσους βουλευτές έχει σήμερα η Βουλή των Ελλήνων;
   - 300
   - 200
   - 151
   - 332
2. Για πόσα χρόνια εκλέγονται οι βουλευτές;
   - Για τέσσερα
   - Για πέντε
   - Για δύο
   - Για όλη τους τη ζωή
3. Ποια ηλικία πρέπει να έχει κλείσει κάποιος για να εκλεγεί βουλευτής;
   - Τα 25
   - Τα 17
   - Τα 18
   - Τα 40
4. Ποιον αντιπροσωπεύει ένας βουλευτής, σύμφωνα με το Σύνταγμα;
   - Όλο το Έθνος
   - Μόνο τον νομό του
   - Μόνο όσους τον ψήφισαν
   - Μόνο το κόμμα του
5. Πώς λέγεται η συνεδρίαση όπου μαζεύονται όλοι οι βουλευτές για την τελική ψήφιση;
   - Ολομέλεια
   - Επιτροπή
   - Προεδρείο
   - Υπουργικό Συμβούλιο
6. Ποιοι έχουν δικαίωμα να προτείνουν νόμους στη Βουλή, κατά το άρθρο 73;
   - Η κυβέρνηση και οι βουλευτές
   - Μόνο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας
   - Μόνο τα δικαστήρια
   - Μόνο ο Πρόεδρος της Βουλής
7. Τι γίνεται με έναν νόμο αφού τον ψηφίσει η Ολομέλεια;
   - Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τον εκδίδει
   - Ξαναπάει από την αρχή στην επιτροπή
   - Οι πολίτες τον ψηφίζουν ξανά
   - Ισχύει χωρίς να δημοσιευτεί πουθενά
8. Τι γίνεται αν σε μια ψηφοφορία της Βουλής οι ψήφοι βγουν ίσοι δύο φορές;
   - Η πρόταση απορρίπτεται
   - Αποφασίζει ο Πρόεδρος της Βουλής
   - Γίνεται κλήρωση
   - Η πρόταση γίνεται δεκτή

## Ασκήσεις

1. Σε ποιο κτίριο της Αθήνας συνεδριάζει η Βουλή από το 1935;
2. Γιατί ένα νομοσχέδιο περνά πρώτα από μια επιτροπή και μετά από την Ολομέλεια;
3. Σύνταγμα, άρθρο 73. Παρ. 1: «Το δικαίωμα πρότασης νόμων ανήκει στη Βουλή και στην Κυβέρνηση.» Παρ. 6 (από το 2019): «Με υπογραφή πεντακοσίων χιλιάδων πολιτών που έχουν δικαίωμα ψήφου, μπορούν να κατατίθενται έως δύο ανά κοινοβουλευτική περίοδο προτάσεις νόμων στη Βουλή […]». Τι πρόσθεσε η παράγραφος 6, και γιατί έχει όρια;
4. Οι συνεδριάσεις της Βουλής είναι δημόσιες και μεταδίδονται από την τηλεόραση και το διαδίκτυο. Εσύ τι λες: είναι χρήσιμο να μπορεί ο καθένας να βλέπει τι λένε και τι ψηφίζουν οι βουλευτές;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-5/civics/parliament
