# Χρόνος και διάρκεια

> Πόση ώρα πέρασε: από ώρα σε ώρα, με δρομολόγια και προγράμματα.

Μαθηματικά, Δ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-4/math/time-and-duration

## Τι θα μάθεις

- Να υπολογίζεις πόση ώρα πέρασε ανάμεσα σε δύο ώρες.
- Να προσθέτεις διάρκεια σε μια ώρα και να βρίσκεις πότε τελειώνει.
- Να μετατρέπεις ώρες σε λεπτά και αντίστροφα.
- Να διαβάζεις ένα δρομολόγιο και να απαντάς ερωτήσεις διάρκειας.

## Ο χρόνος δεν μετράει στα δέκα

Τα μήκη, τα βάρη και τα λίτρα πάνε με το δέκα: δέκα μονάδες κάνουν μια δεκάδα, εκατό εκατοστά ένα μέτρο.

Ο χρόνος όχι:

$$
1 \ \text{h} = 60 \ \text{min} \qquad 1 \ \text{min} = 60 \ \text{s}
$$

Γι' αυτό η ώρα $2{:}45$ συν $20$ λεπτά **δεν** κάνει $2{:}65$. Όταν τα λεπτά φτάσουν τα $60$, γίνονται μία ώρα και ξαναρχίζουν από το μηδέν.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Πού δείχνουν οι δείκτες*

## Πόση ώρα πέρασε

Ο ασφαλέστερος τρόπος είναι να **μετράς προς τα μπρος** σε βήματα, όχι να κάνεις αφαίρεση.

Από τις $9{:}40$ ως τις $11{:}15$:

- από $9{:}40$ ως $10{:}00$ → **20 λεπτά**
- από $10{:}00$ ως $11{:}00$ → **1 ώρα**
- από $11{:}00$ ως $11{:}15$ → **15 λεπτά**

Σύνολο: $1$ ώρα και $35$ λεπτά.

> **Κλειδί**
>
> Η μέθοδος σε τρία βήματα: πηγαίνεις πρώτα στη **στρογγυλή ώρα**, μετά κάνεις τις ολόκληρες ώρες, και στο τέλος τα υπόλοιπα λεπτά.
>
> Έτσι δεν χρειάζεται ποτέ να «δανειστείς» μία ώρα — και εκεί ακριβώς γίνονται τα λάθη.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Μέτρα προς τα μπρος*

> **Πρόσεχε**
>
> Η αφαίρεση $11{:}15 - 9{:}40$ σαν να ήταν αριθμοί δίνει λάθος αποτέλεσμα.
>
> Τα λεπτά δεν φτάνουν ($15$ μείον $40$), και το «δανεικό» εδώ είναι μία ώρα, δηλαδή $60$ λεπτά — όχι $100$. Από συνήθεια παίρνεις $115 - 40 = 75$, γράφεις $1{:}75$, και η απάντηση δεν στέκει.

## Μετατροπές

$$
2 \ \text{h} = 120 \ \text{min} \qquad 90 \ \text{min} = 1 \ \text{h} \ 30 \ \text{min}
$$

Για να πας από ώρες σε λεπτά, πολλαπλασιάζεις με $60$. Ανάποδα, διαιρείς με $60$ — και το **υπόλοιπο** είναι τα λεπτά που περισσεύουν.

## Δρομολόγια

| Στάση             | Ώρα       |
| ----------------- | --------- |
| Αθήνα (αναχώρηση) | $8{:}15$  |
| Λάρισα            | $11{:}50$ |
| Θεσσαλονίκη       | $13{:}20$ |

Ένας πίνακας σαν κι αυτόν απαντάει σε τρεις ερωτήσεις: πότε φεύγει, πότε φτάνει, και **πόσο κρατάει** το κάθε κομμάτι.

Η τρίτη δεν γράφεται πουθενά — την υπολογίζεις.

> **Θυμήσου**
>
> Τρεις ερωτήσεις, τρεις πράξεις:
>
> - **Πότε τελειώνει;** Αρχή $+$ διάρκεια.
> - **Πότε ξεκίνησε;** Τέλος $-$ διάρκεια.
> - **Πόσο κράτησε;** Τέλος $-$ αρχή, μετρώντας προς τα μπρος.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Πόση ώρα από τις 9:40 ως τις 11:15;

1. **Πρώτα στη στρογγυλή ώρα.**

   Από $9{:}40$ ως $10{:}00$: $20$ λεπτά.
2. **Μετά οι ολόκληρες ώρες.**

   Από $10{:}00$ ως $11{:}00$: $1$ ώρα.
3. **Τέλος, τα λεπτά που μένουν.**

   Από $11{:}00$ ως $11{:}15$: $15$ λεπτά.
4. $1$ ώρα και $20 + 15 = 35$ λεπτά.

   **Συνολικά: $1$ ώρα και $35$ λεπτά** ✓ Καμία αφαίρεση, κανένα δανεικό.

### Παράδειγμα 2: Η ταινία ξεκινά στις 18:45 και κρατάει 95 λεπτά. Πότε τελειώνει;

1. **Χωρίζω τα $95$ λεπτά** σε ώρες και λεπτά:

   $95 = 60 + 35$, δηλαδή $1$ ώρα και $35$ λεπτά.
2. **Προσθέτω πρώτα την ώρα:**

   $18{:}45 + 1$ ώρα $= 19{:}45$
3. **Μετά τα λεπτά:**

   $45 + 35 = 80$ λεπτά — πάνω από $60$.

   $80 = 60 + 20$, άρα μία ώρα ακόμη και $20$ λεπτά.
4. $19{:}45 + 35$ λεπτά $= 20{:}20$

   Η ταινία τελειώνει στις **$20{:}20$** ✓

   Πρόσεξε πού κρύφτηκε το λάθος που δεν έγινε: τα $80$ λεπτά δεν γράφονται ποτέ ως $19{:}80$.

### Παράδειγμα 3: Από τον πίνακα: πόσο κρατάει η διαδρομή Λάρισα – Θεσσαλονίκη;

1. Άφιξη Λάρισα: $11{:}50$. Άφιξη Θεσσαλονίκη: $13{:}20$.
2. **Στρογγυλή ώρα πρώτα:** από $11{:}50$ ως $12{:}00$ είναι $10$ λεπτά.
3. Από $12{:}00$ ως $13{:}00$: $1$ ώρα.

   Από $13{:}00$ ως $13{:}20$: $20$ λεπτά.
4. $1$ ώρα και $10 + 20 = 30$ λεπτά.

   **Μιάμιση ώρα** ✓

   **Έλεγχος λογικής:** Αθήνα – Λάρισα κράτησε $3$ ώρες $35$ λεπτά για πολύ μεγαλύτερη απόσταση. Η μιάμιση ώρα για το δεύτερο κομμάτι βγάζει νόημα.

## Ερωτήσεις

1. Πόση ώρα πέρασε από τις $9{:}40$ ως τις $11{:}15$;
   - $1$ ώρα και $35$ λεπτά
   - $2$ ώρες και $25$ λεπτά
   - $1$ ώρα και $75$ λεπτά
   - $2$ ώρες
2. Ταινία ξεκινά στις $18{:}45$ και κρατάει $95$ λεπτά. Πότε τελειώνει;
   - $20{:}20$
   - $19{:}80$
   - $19{:}45$
   - $20{:}45$
3. Πόσες ώρες και λεπτά είναι $90$ λεπτά;
   - $1$ ώρα και $30$ λεπτά
   - $9$ ώρες
   - $1$ ώρα και $90$ λεπτά
   - $2$ ώρες
4. Γιατί είναι επικίνδυνο να αφαιρέσεις $11{:}15 - 9{:}40$ σαν να ήταν αριθμοί;
   - Γιατί το δανεικό εδώ είναι $60$ λεπτά, όχι $100$
   - Γιατί η αφαίρεση δεν ισχύει στον χρόνο
   - Γιατί χρειάζεται πάντα ρολόι
   - Γιατί οι ώρες είναι δύο διαφορετικές μέρες
5. Το τρένο φτάνει Λάρισα $11{:}50$ και Θεσσαλονίκη $13{:}20$. Πόσο κρατάει αυτό το κομμάτι;
   - $1$ ώρα και $30$ λεπτά
   - $2$ ώρες και $30$ λεπτά
   - $1$ ώρα και $70$ λεπτά
   - $2$ ώρες
6. Πόσα λεπτά είναι $2$ ώρες και $40$ λεπτά;
   - $160$
   - $240$
   - $140$
   - $60$
7. Τι ώρα είναι $20$ λεπτά μετά τις $2{:}45$;
   - $3{:}05$
   - $2{:}65$
   - $3{:}65$
   - $2{:}25$
8. Ένα δρομολόγιο φεύγει $23{:}40$ και κρατάει $50$ λεπτά. Τι ώρα φτάνει;
   - $00{:}30$
   - $23{:}90$
   - $24{:}30$
   - $00{:}50$

## Ασκήσεις

1. Πόση ώρα πέρασε από τις $8{:}20$ ως τις $10{:}05$;
2. Ο Νίκος διαβάζει $45$ λεπτά κάθε μέρα. Πόσες ώρες και λεπτά διαβάζει σε $3$ μέρες;
3. Μια ταινία κρατάει $1$ ώρα και $50$ λεπτά. Παίζεται στις $18{:}40$, στις $19{:}15$, στις $19{:}50$ και στις $20{:}20$. Από τον κινηματογράφο ως το σπίτι θέλεις $25$ λεπτά, και πρέπει να είσαι σπίτι ως τις $22{:}00$. Ποια είναι η πιο αργή προβολή που προλαβαίνεις;
4. Ένα ρολόι πάει πίσω: σε κάθε ώρα χάνει $5$ λεπτά. Το ρυθμίζεις σωστά στις $8{:}00$ το πρωί.
   α) Τι ώρα δείχνει, όταν η σωστή ώρα είναι $14{:}00$;
   β) Την ίδια μέρα, κάποια στιγμή, το ρολόι δείχνει $12{:}35$. Τι ώρα είναι στ' αλήθεια;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-4/math/time-and-duration
