# Γράφω επιστολή

> Προσφώνηση, κυρίως θέμα, αποχαιρετισμός — και σε ποιον μιλάς.

Γλώσσα, Δ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-4/language/letter-writing

## Τι θα μάθεις

- Να γνωρίζεις τα μέρη μιας επιστολής: τόπο και ημερομηνία, προσφώνηση, εισαγωγή, κυρίως θέμα, αποχαιρετισμό και υπογραφή.
- Να χωρίζεις το κυρίως θέμα σε παραγράφους, με μία ιδέα στην καθεμία.
- Να ξεχωρίζεις τη φιλική από την επίσημη επιστολή και να διαλέγεις τις σωστές λέξεις για την καθεμία.
- Να χρησιμοποιείς σωστά τον πληθυντικό ευγενείας («σας γράφω», «μπορείτε») σε επίσημη επιστολή.

## Ένα γράμμα από τη Φλώρινα

Ο Ορέστης άλλαξε σχολείο και πόλη. Γράφει στη φίλη του, τη Δάφνη, που έμεινε
στην Αθήνα:

> Φλώρινα, 12 Νοεμβρίου 2026
>
> Αγαπητή Δάφνη,
>
> Πώς είσαι; Εμείς εδώ είμαστε όλοι καλά. Σου γράφω για να σου πω τα νέα μου
> από το καινούριο σχολείο.
>
> Το σχολείο μου είναι μικρό, με δύο ορόφους και μια αυλή γεμάτη πλατάνια. Στην
> τάξη μας είμαστε μόνο δεκατέσσερα παιδιά. Ο δάσκαλός μας, ο κύριος Παύλος,
> μας διαβάζει μια ιστορία κάθε Παρασκευή.
>
> Την περασμένη Κυριακή έπεσε το πρώτο χιόνι. Με τον αδερφό μου φτιάξαμε έναν
> χιονάνθρωπο με κασκόλ και σκούφο. Του βάλαμε και ένα καρότο για μύτη!
>
> Μου λείπεις πολύ. Γράψε μου σύντομα τι κάνεις εσύ.
>
> Με αγάπη,
>
> Ορέστης

Στη Β΄ τάξη έγραφες κάρτες: αρχή, μήνυμα, τέλος. Η επιστολή είναι μεγαλύτερη,
και γι' αυτό έχει περισσότερα κομμάτια.

## Τα έξι μέρη της επιστολής

| Μέρος                    | Τι γράφεις                               | Στο γράμμα του Ορέστη                            |
| ------------------------ | ---------------------------------------- | ------------------------------------------------ |
| **Τόπος και ημερομηνία** | πού και πότε γράφεις, πάνω δεξιά         | Φλώρινα, 12 Νοεμβρίου 2026                       |
| **Προσφώνηση**           | σε ποιον γράφεις                         | Αγαπητή Δάφνη,                                   |
| **Εισαγωγή**             | χαιρετάς και λες γιατί γράφεις           | Πώς είσαι; … Σου γράφω για να σου πω τα νέα μου… |
| **Κυρίως θέμα**          | όσα θέλεις να πεις, σε παραγράφους       | το σχολείο, το χιόνι                             |
| **Αποχαιρετισμός**       | μια τελευταία φράση και ένας χαιρετισμός | Μου λείπεις πολύ… Με αγάπη,                      |
| **Υπογραφή**             | το όνομά σου                             | Ορέστης                                          |

Στην ημερομηνία ο μήνας μπαίνει σε **γενική**: 12 Νοεμβρ**ίου**, 5 Μα**ΐου**, 1
Μαρτ**ίου**.

Στην προσφώνηση το όνομα μπαίνει σε **κλητική**, όπως όταν φωνάζεις κάποιον:
Αγαπητ**έ** Ορέστ**η**, Αγαπητ**ή** Δάφνη. Και στο τέλος της βάζεις **κόμμα**.

> **Κλειδί**
>
> Μια επιστολή έχει **έξι μέρη**, πάντα με την ίδια σειρά.
>
> Πάνω: **τόπος και ημερομηνία**, και μετά η **προσφώνηση**.
>
> Στη μέση: η **εισαγωγή** και το **κυρίως θέμα**.
>
> Κάτω: ο **αποχαιρετισμός** και η **υπογραφή**.

## Το κυρίως θέμα, σε παραγράφους

Ο Ορέστης είχε δύο πράγματα να πει: για το σχολείο και για το χιόνι. Έγραψε
**δύο παραγράφους**, μία για το καθένα.

Αυτό το ξέρεις από την ενότητα για την παράγραφο. Κάθε παράγραφος έχει **μία
ιδέα**. Όταν αλλάζεις ιδέα, αλλάζεις γραμμή και αφήνεις λίγο κενό.

Έτσι ο αναγνώστης βλέπει αμέσως πόσα νέα έχει το γράμμα. Και δεν χάνεται μέσα
σε ένα μεγάλο κομμάτι κειμένου.

### Παράδειγμα 1: Ο Πέτρος γράφει στον ξάδερφό του, τον Άρη, από τη Σύρο, στις 20 Απριλίου 2027. Θέλει να του πει για την εκδρομή στον φάρο και για το καινούριο του κουτάβι. Πώς στήνει την επιστολή;

1. **Πάνω δεξιά**, ο τόπος και η ημερομηνία: «Σύρος, 20 Απριλίου 2027».

   Ο μήνας είναι σε γενική: Απρ**ιλίου**.
2. **Η προσφώνηση.** Ο Άρης είναι συγγενής και φίλος. Το όνομα μπαίνει σε κλητική:
   «Αγαπητέ Άρη,».
3. **Η εισαγωγή.** Ο Πέτρος χαιρετάει και λέει γιατί γράφει: «Τι κάνεις; Σου
   γράφω γιατί έχω δύο μεγάλα νέα!»
4. **Το κυρίως θέμα.** Τα νέα είναι δύο, οπότε γράφει δύο παραγράφους. Η πρώτη
   λέει για την εκδρομή στον φάρο. Η δεύτερη λέει για το κουτάβι.
5. **Ο αποχαιρετισμός και η υπογραφή.** «Έλα να το γνωρίσεις το καλοκαίρι!» Από
   κάτω: «Φιλιά,» και το όνομά του, «Πέτρος».

## Φιλική και επίσημη επιστολή

Στη Δάφνη ο Ορέστης γράφει όπως της μιλάει. Αυτή είναι μια **φιλική**
επιστολή.

Κάποτε όμως γράφεις σε κάποιον που δεν ξέρεις καλά: στον δήμαρχο, στη
διευθύντρια, σε μια υπηρεσία. Τότε γράφεις **επίσημη** επιστολή.

Να μια επίσημη επιστολή:

> Λάρισα, 3 Μαρτίου 2027
>
> Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε,
>
> Είμαστε οι μαθητές της Δ΄ τάξης του 4ου Δημοτικού Σχολείου. Σας γράφουμε για
> την παιδική χαρά της γειτονιάς μας, δίπλα στο σχολείο.
>
> Η παιδική χαρά έχει δύο κούνιες, και η μία είναι σπασμένη από τον Δεκέμβριο.
> Η τσουλήθρα έχει σκουριάσει. Πολλά μικρά παιδιά δεν μπορούν πια να παίξουν
> εκεί.
>
> Σας παρακαλούμε να στείλετε συνεργείο για να επισκευάσει την κούνια και την
> τσουλήθρα. Αν θέλετε, μπορείτε να έρθετε να τις δείτε μαζί μας.
>
> Σας ευχαριστούμε για τον χρόνο σας και περιμένουμε την απάντησή σας.
>
> Με εκτίμηση,
>
> Οι μαθητές της Δ΄ τάξης

Τα έξι μέρη είναι ίδια. Αλλάζουν οι λέξεις.

|                    | Φιλική επιστολή                       | Επίσημη επιστολή                                      |
| ------------------ | ------------------------------------- | ----------------------------------------------------- |
| **Σε ποιον**       | φίλο, συγγενή                         | δήμαρχο, διευθυντή, υπηρεσία                          |
| **Προσφώνηση**     | Αγαπητή Δάφνη, / Γεια σου, Άρη!       | Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε, / Αξιότιμη κυρία Διευθύντρια, |
| **Πώς του μιλάς**  | στον ενικό: σου γράφω, είσαι          | στον πληθυντικό: σας γράφω, μπορείτε                  |
| **Λέξεις**         | καθημερινές, με θαυμαστικά και αστεία | ευγενικές και σοβαρές                                 |
| **Αποχαιρετισμός** | Με αγάπη, / Φιλιά,                    | Με εκτίμηση, / Με σεβασμό,                            |
| **Υπογραφή**       | το μικρό σου όνομα                    | ονοματεπώνυμο, ή ποιοι γράφουν                        |

Στην επίσημη επιστολή μιλάς σε **έναν** άνθρωπο στον **πληθυντικό**: «σας
παρακαλώ», «μπορείτε». Αυτό λέγεται **πληθυντικός ευγενείας**. Δείχνει σεβασμό.

Ο πληθυντικός ευγενείας αφορά αυτόν που **διαβάζει**. Αν γράφεις μόνος σου,
λες «σας **γράφω**». Το «σας **γράφουμε**» το λέει μια ολόκληρη τάξη.

> **Θυμήσου**
>
> Η επίσημη επιστολή μιλάει στον πληθυντικό **από την αρχή ως το τέλος**.
>
> Και το ρήμα και οι λέξεις γύρω του: «**σας** παρακαλώ να **στείλετε**», «**την
> απάντησή σας**».

> **Πρόσεχε**
>
> Μην αλλάζεις από πληθυντικό σε ενικό στη μέση της επιστολής.
>
> «Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε, σας γράφουμε για την παιδική χαρά. Ελπίζουμε να **τη
> φτιάξεις** γρήγορα.» Εδώ η πρώτη πρόταση μιλάει στον πληθυντικό και η δεύτερη
> στον ενικό.
>
> Το σωστό: «Ελπίζουμε να **τη φτιάξετε** γρήγορα.» Πριν στείλεις την επιστολή,
> ψάξε κάθε «σου», «σε» και κάθε ρήμα που μιλάει σε έναν.

### Παράδειγμα 2: Η Νεφέλη έγραψε στον δήμαρχο: «Γεια σου, Δήμαρχε! Σου γράφω γιατί ο δρόμος μας έχει λακκούβες. Φτιάξε τον δρόμο! Φιλιά, Νεφέλη». Πώς το κάνεις επίσημη επιστολή;

1. **Η προσφώνηση.** Το «Γεια σου» είναι για φίλους. Γράφουμε: «Αξιότιμε κύριε
   Δήμαρχε,».
2. **Η εισαγωγή**, στον πληθυντικό ευγενείας: «Σας γράφω γιατί ο δρόμος μας έχει
   λακκούβες.»
3. **Το αίτημα.** Το «Φτιάξε τον δρόμο!» είναι διαταγή, και στον ενικό. Το λέμε
   ευγενικά: «Σας παρακαλώ να στείλετε συνεργείο για να επισκευάσει τον δρόμο.»
4. **Ο αποχαιρετισμός και η υπογραφή.** Το «Φιλιά» είναι για φίλους. Γράφουμε
   «Με εκτίμηση,» και από κάτω το ονοματεπώνυμο: «Νεφέλη Αλεξίου».

## Δοκίμασε τις δύο επιστολές

*Διαδραστικό στη σελίδα: Φιλική ή επίσημη;*

*Διαδραστικό στη σελίδα: Στήσε την επιστολή*

## Και το email;

Το **email** (ηλεκτρονικό μήνυμα) έχει τα ίδια μέρη: προσφώνηση, εισαγωγή,
κυρίως θέμα, αποχαιρετισμό, υπογραφή. Την ημερομηνία τη βάζει μόνος του ο
υπολογιστής, και στο «Θέμα» γράφεις με λίγες λέξεις για τι γράφεις.

## Ερωτήσεις

1. Τι γράφεις στην πρώτη γραμμή μιας επιστολής, πάνω δεξιά;
   - Τον τόπο και την ημερομηνία
   - Την προσφώνηση, με κόμμα
   - Την υπογραφή με το όνομά σου
   - Τον αποχαιρετισμό
2. Ποια προσφώνηση ταιριάζει σε επιστολή προς τον δήμαρχο;
   - Γεια σου, Δήμαρχε!
   - Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε,
   - Αξιότιμος κύριος Δήμαρχος,
   - Αγαπητέ φίλε,
3. Ποια πρόταση ταιριάζει σε επίσημη επιστολή προς τη διευθύντρια του σχολείου;
   - Σε παρακαλούμε να μας φτιάξεις μια βιβλιοθήκη.
   - Σας παρακαλούμε να φτιάξεις μια βιβλιοθήκη.
   - Σας παρακαλούμε να φτιάξετε μια βιβλιοθήκη.
   - Φτιάξε μας μια βιβλιοθήκη, σε παρακαλώ!
4. Γράφεις στην ξαδέρφη σου για τις διακοπές σου. Ποιος αποχαιρετισμός ταιριάζει;
   - Με εκτίμηση,
   - Αγαπητή Ιφιγένεια,
   - Αξιότιμη κυρία,
   - Πολλά φιλιά,
5. Έχεις τρία νέα να πεις στον φίλο σου. Πώς γράφεις το κυρίως θέμα;
   - Σε τρεις παραγράφους, μία για κάθε νέο
   - Όλα μαζί σε μία μεγάλη παράγραφο
   - Κάθε πρόταση σε καινούρια παράγραφο
   - Μετά την υπογραφή, για να μη χαθούν
6. Ποια φράση είναι καλή εισαγωγή για φιλική επιστολή;
   - Με αγάπη και πολλά φιλιά, Ορέστης
   - Τι κάνεις; Σου γράφω για την εκδρομή μας.
   - Φλώρινα, 12 Νοεμβρίου 2026
   - Αγαπητή μου φίλη Δάφνη,
7. Γράφεις στον φίλο σου, τον Ορέστη. Ποια προσφώνηση είναι σωστά γραμμένη;
   - Αγαπητέ Ορέστης,
   - Αγαπητή Ορέστη,
   - αγαπητέ Ορέστη.
   - Αγαπητέ Ορέστη,
8. Γράφεις email αντί για επιστολή σε χαρτί. Ποιο μέρος το βάζει μόνος του ο υπολογιστής;
   - Την προσφώνηση
   - Το θέμα
   - Την ημερομηνία
   - Την υπογραφή
9. Βρες το λάθος: «Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε, σας γράφουμε για τη βρύση του πάρκου, που είναι χαλασμένη εδώ και δύο εβδομάδες. Σε παρακαλούμε να στείλετε κάποιον να τη φτιάξει. Με εκτίμηση, οι μαθητές της Δ΄ τάξης»
   - «Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε»: θέλει «Αξιότιμος κύριος Δήμαρχος»
   - «Σε παρακαλούμε»: θέλει «Σας παρακαλούμε»
   - «να στείλετε»: θέλει «να στείλεις»
   - «Με εκτίμηση»: θέλει «Φιλιά»
10. Η Ερατώ στέλνει email στη δημοτική βιβλιοθήκη για να ρωτήσει αν είναι ανοιχτή το Σάββατο. Τι γράφει στο «Θέμα»;
   - Ωράριο το Σάββατο
   - Αξιότιμη κυρία,
   - Γεια σας, είμαι η Ερατώ και θα ήθελα να ρωτήσω κάτι για το Σάββατο, αν γίνεται
   - Ερατώ Παππά

## Ασκήσεις

1. Γράψε την προσφώνηση μιας επιστολής προς τη θεία σου, την Κατερίνα.
2. Γράφεις από την Πάτρα, στις 5 του Μάη του 2027. Γράψε την πρώτη γραμμή της επιστολής.
3. Ξαναγράψε τη φράση για επίσημη επιστολή στον δήμαρχο: «Καθάρισε το πάρκο μας, σε παρακαλώ!»
4. Η τάξη σου ζητάει από τον διευθυντή ένα δεύτερο καλάθι μπάσκετ για την αυλή. Η επιστολή αρχίζει «Αξιότιμε κύριε Διευθυντή,». Γράψε την εισαγωγή.

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-4/language/letter-writing
