# Ψάχνω με λέξεις-κλειδιά

> Ποιες λέξεις γράφεις για να βρεις αυτό που πραγματικά θέλεις.

Πληροφορική, Δ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-4/informatics/keywords-search

## Τι θα μάθεις

- Να εξηγείς ότι η μηχανή αναζήτησης ψάχνει σελίδες με τις λέξεις που γράφεις.
- Να διαλέγεις από μια ερώτηση τις λίγες λέξεις-κλειδιά που κουβαλάνε το νόημα.
- Να προσθέτεις μια λέξη όταν τα αποτελέσματα είναι άσχετα, και να βγάζεις μια όταν είναι πολύ λίγα.
- Να ελέγχεις την ορθογραφία και τις λέξεις με δύο σημασίες πριν ψάξεις.

## Μια βιβλιοθήκη χωρίς βιβλιοθηκάριο

Φαντάσου μια βιβλιοθήκη με δισεκατομμύρια σελίδες. Δεν υπάρχει βιβλιοθηκάριος
να ρωτήσεις. Υπάρχει μόνο ένα κουτάκι, όπου γράφεις μερικές λέξεις, και ένα
μηχάνημα που σου φέρνει τις σελίδες όπου υπάρχουν αυτές οι λέξεις.

Αυτό είναι μια **μηχανή αναζήτησης**. Γράφεις λέξεις στο κουτάκι της, πατάς
Enter ή τον μεγεθυντικό φακό, και βλέπεις μια λίστα με **αποτελέσματα**: τίτλους
σελίδων με λίγες γραμμές από την καθεμία.

Η μηχανή είναι πολύ γρήγορη, αλλά δεν διαβάζει το μυαλό σου. Ψάχνει κυρίως τις
**λέξεις που της έδωσες**. Αν της δώσεις τις σωστές, φτάνεις γρήγορα εκεί που
θέλεις. Αν της δώσεις άλλες, σε πάει αλλού.

> **Κλειδί**
>
> Οι **λέξεις-κλειδιά** είναι οι λίγες λέξεις που κουβαλάνε το νόημα αυτού που
> ψάχνεις.
>
> Αντί για ολόκληρη ερώτηση, γράφεις **2 ή 3** σημαντικές λέξεις: συνήθως τα
> ονόματα των πραγμάτων (ουσιαστικά) και ό,τι τα ξεχωρίζει.

## Από την ερώτηση στις λέξεις

Θέλεις να μάθεις πόσο ψηλός είναι ο Όλυμπος. Στο μυαλό σου η ερώτηση είναι:
«Θα ήθελα να μάθω πόσο ψηλό είναι το βουνό Όλυμπος».

Ποιες λέξεις κάνουν τη δουλειά;

| Λέξη                | Βοηθάει;                          |
| ------------------- | --------------------------------- |
| θα, ήθελα, να, μάθω | όχι, τα γράφει κάθε ερώτηση       |
| πόσο                | λίγο                              |
| ψηλό                | ναι, λέει **τι** θέλεις να μάθεις |
| βουνό               | λίγο, ο Όλυμπος είναι γνωστός     |
| Όλυμπος             | ναι, **το πιο σημαντικό**         |

Γράφεις: **Όλυμπος ύψος**. Δύο λέξεις, και η απάντηση είναι στα πρώτα
αποτελέσματα.

Πολλές μηχανές σήμερα καταλαβαίνουν και ολόκληρες ερωτήσεις. Οι λίγες σωστές
λέξεις όμως δουλεύουν **παντού**, και τις αλλάζεις πιο εύκολα αν δεν βρεις
αυτό που θέλεις.

## Πολλά άσχετα ή πολύ λίγα;

Σπάνια βρίσκεις αυτό που θέλεις με την πρώτη. Κοιτάζεις τα αποτελέσματα και
αλλάζεις **μία** λέξη τη φορά:

| Τι βλέπεις             | Τι κάνεις                                      | Παράδειγμα                                        |
| ---------------------- | ---------------------------------------------- | ------------------------------------------------- |
| πάρα πολλά, και άσχετα | **προσθέτεις** μια λέξη που το ξεχωρίζει       | «ελέφαντας» → «ελέφαντας μωρό»                    |
| πολύ λίγα ή κανένα     | **βγάζεις** μια λέξη, ή γράφεις μια πιο γενική | «μπλε πεταλούδα Κρήτη Μάιος» → «πεταλούδες Κρήτη» |
| κάτι εντελώς άλλο      | **αλλάζεις** μια λέξη με άλλη                  | «αράχνη δίχτυ» → «αράχνη ιστός»                   |

Η πρώτη αναζήτηση είναι σαν πρώτη δοκιμή. Κοιτάς τι έφερε και διορθώνεις.

> **Πρόσεχε**
>
> Μερικές λέξεις έχουν **δύο σημασίες**. «Ποντίκι» είναι και το ζώο και η
> συσκευή του υπολογιστή. «Γλώσσα» είναι και μέρος του σώματος και μάθημα και
> ψάρι.
>
> Αν ψάξεις μόνο «ποντίκι», μπορεί να δεις σελίδες που πουλάνε ποντίκια
> υπολογιστή. Πρόσθεσε μια λέξη που λέει ποια σημασία θέλεις: «ποντίκι ζώο
> τροφή».

## Η ορθογραφία μετράει

Η μηχανή ψάχνει γράμματα. Αν γράψεις «χελόνα» αντί για «χελώνα», πολλές μηχανές
θα καταλάβουν και θα σου προτείνουν τη σωστή λέξη («Μήπως εννοείτε…»). Δεν το
κάνουν όμως πάντα, ειδικά με ονόματα τόπων και ανθρώπων.

- Έλεγξε τη λέξη πριν πατήσεις Enter.
- Αν η μηχανή προτείνει διόρθωση, διάβασέ τη: είναι αυτό που εννοούσες;
- Οι τόνοι συνήθως δεν πειράζουν, τα λάθος γράμματα πειράζουν περισσότερο.

> **Θυμήσου**
>
> Αν ψάχνεις κάτι για μια εργασία, κάνε την αναζήτηση μαζί με έναν μεγάλο, στο
> σχολείο ή στο σπίτι. Αν δεις κάτι που σε ενοχλεί, κλείσε τη σελίδα και πες το.

## Τι κάνω τώρα;

*Διαδραστικό στη σελίδα: Η αναζήτηση δεν πέτυχε. Τι κάνω;*

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Η Μαρία θέλει να μάθει τι τρώνε οι σκαντζόχοιροι τον χειμώνα. Ποιες λέξεις-κλειδιά θα γράψει;

1. Γράφουμε την ερώτηση ολόκληρη: «Τι τρώνε οι σκαντζόχοιροι τον χειμώνα;»
2. Βρίσκουμε το **πιο σημαντικό**: για ποιο ζώο ρωτάει; **σκαντζόχοιρος**.
3. Τι θέλει να μάθει γι' αυτό; Την **τροφή** του. Και πότε; Τον **χειμώνα**.
4. Γράφει: **σκαντζόχοιρος τροφή χειμώνας**. Αν δει ότι τον χειμώνα οι
   σκαντζόχοιροι κοιμούνται, τότε έμαθε κάτι που δεν ήξερε, και μπορεί να ψάξει
   ξανά: «σκαντζόχοιρος χειμερία νάρκη».

### Παράδειγμα 2: Ο Νίκος έψαξε «Άρης» για μια εργασία για τους πλανήτες. Τα πρώτα αποτελέσματα ήταν για μια ποδοσφαιρική ομάδα και για τον θεό του πολέμου. Τι να κάνει;

1. Η λέξη «Άρης» έχει **πολλές σημασίες**: πλανήτης, θεός της μυθολογίας, όνομα
   ομάδας, όνομα ανθρώπου.
2. Ο Νίκος δεν χρειάζεται να σβήσει τη λέξη. Χρειάζεται να **προσθέσει** μία που
   λέει ποιον Άρη θέλει.
3. Γράφει: **Άρης πλανήτης**.
4. Τώρα τα αποτελέσματα είναι για τον κόκκινο πλανήτη. Αν θέλει κάτι πιο
   συγκεκριμένο, προσθέτει ακόμα μία: «Άρης πλανήτης θερμοκρασία».

## Ερωτήσεις

1. Τι κάνει μια μηχανή αναζήτησης;
   - Βρίσκει σελίδες στο διαδίκτυο με τις λέξεις που γράφεις
   - Γράφει μόνη της την εργασία σου
   - Καταλαβαίνει μόνη της τι σκέφτεσαι, χωρίς να γράψεις τίποτα
   - Φυλάει τα αρχεία του υπολογιστή σου
2. Θέλεις να μάθεις πόσο ζει μια χελώνα. Ποιες λέξεις-κλειδιά είναι οι καλύτερες;
   - χελώνα ηλικία ζωής
   - θα ήθελα να το μάθω
   - ζώα
   - πόσο
3. Έψαξες «δεινόσαυροι» και βρήκες εκατομμύρια σελίδες, οι περισσότερες άσχετες με αυτό που θέλεις. Τι κάνεις;
   - Προσθέτω μια λέξη, π.χ. «δεινόσαυροι Ελλάδα»
   - Βγάζω τη λέξη «δεινόσαυροι»
   - Διαβάζω όλες τις σελίδες μία μία
   - Τα παρατάω, αφού δεν υπάρχει πουθενά αυτό που θέλω
4. Έψαξες έξι λέξεις μαζί και δεν βρήκες σχεδόν τίποτα. Τι δοκιμάζεις πρώτα;
   - Βγάζω λέξεις και κρατάω τις πιο σημαντικές
   - Προσθέτω κι άλλες λέξεις
   - Γράφω τις ίδιες έξι λέξεις, αλλά με άλλη σειρά
   - Τις γράφω όλες με κεφαλαία
5. Γιατί η αναζήτηση «ποντίκι» μπορεί να φέρει σελίδες για υπολογιστές;
   - Γιατί η λέξη έχει δύο σημασίες: ζώο και συσκευή
   - Γιατί η μηχανή κάνει πάντα λάθος
   - Γιατί τα ποντίκια ζώα δεν υπάρχουν στο διαδίκτυο
   - Γιατί έγραψα τη λέξη λάθος
6. Έγραψες «ελεφαντας Αφρικι». Τι είναι το πρώτο που ελέγχεις;
   - Την ορθογραφία: «Αφρική» θέλει η στο τέλος
   - Αν χρειάζεται μια τρίτη λέξη
   - Αν ο υπολογιστής είναι ανοιχτός
   - Τίποτα, η μηχανή διορθώνει πάντα μόνη της τα λάθη
7. Η πρώτη αναζήτηση δεν έφερε αυτό που ήθελες. Ποιος είναι ο καλός τρόπος να συνεχίσεις;
   - Κοιτάζω τι έφερε και αλλάζω μία λέξη
   - Αλλάζω όλες τις λέξεις με άλλες
   - Γράφω ακριβώς τα ίδια ξανά
   - Πατάω το πρώτο αποτέλεσμα, όποιο κι αν είναι
8. Ποιες λέξεις μιας ερώτησης είναι συνήθως οι πιο χρήσιμες λέξεις-κλειδιά;
   - Τα ονόματα των πραγμάτων και ό,τι τα ξεχωρίζει
   - Λέξεις όπως «θα», «να», «ήθελα»
   - Οι πιο μεγάλες λέξεις
   - Το ερωτηματικό
9. Τι είναι τα «αποτελέσματα» μιας αναζήτησης;
   - Μια λίστα με σελίδες που έχουν τις λέξεις σου
   - Η μία σωστή απάντηση, πάντα στην πρώτη γραμμή
   - Ο βαθμός σου στην αναζήτηση
   - Οι λέξεις που έγραψες
10. Κάνεις εργασία για τον πλανήτη Άρη. Ποια αναζήτηση θα σε φέρει πιο γρήγορα εκεί που θέλεις;
   - Άρης πλανήτης
   - Άρης
   - πλανήτης
   - εργασία

## Ασκήσεις

1. Βρες τη λέξη με το ορθογραφικό λάθος στην αναζήτηση «δελφίνη Αιγαίο».
2. Γράψε 2 ή 3 λέξεις-κλειδιά για την ερώτηση: «Πόσα αυγά γεννάει η κότα κάθε μέρα;»
3. Ψάχνεις για το ψάρι «γλώσσα», αλλά βλέπεις σελίδες για το μάθημα της Γλώσσας. Ποια λέξη προσθέτεις;
4. Η αναζήτηση «κόκκινη αλεπού Πάρνηθα χειμώνας φωλιά χιόνι» δεν έφερε σχεδόν τίποτα. Ποιες δύο λέξεις θα κρατούσες;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-4/informatics/keywords-search
