Μετάβαση στο περιεχόμενο

Χωριά, πόλεις και κάτοικοι

Γιατί οι άνθρωποι μαζεύτηκαν εκεί που μαζεύτηκαν.

20 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να ξεχωρίζεις χωριό, κωμόπολη και πόλη με βάση τον πληθυσμό και τις υπηρεσίες.
  2. Να εξηγείς γιατί οι οικισμοί χτίστηκαν σε συγκεκριμένα σημεία.
  3. Να διαβάζεις ένα διάγραμμα πληθυσμού.
  4. Να περιγράφεις τι κερδίζει και τι χάνει κανείς στην πόλη και στο χωριό.

Κανένας οικισμός δεν χτίστηκε τυχαία

Οι πρώτοι άνθρωποι που διάλεξαν ένα μέρος για να μείνουν κοίταξαν τέσσερα πράγματα:

  • Νερό — πηγή, ποτάμι ή πηγάδι. Χωρίς αυτό δεν υπάρχει οικισμός.
  • Τροφή — χώμα που καλλιεργείται ή θάλασσα που ψαρεύεται.
  • Ασφάλεια — ύψωμα με θέα, ή κόλπος προστατευμένος από τον άνεμο.
  • Δρόμος — πέρασμα, λιμάνι, σταυροδρόμι.

Γι' αυτό τόσες ελληνικές πόλεις είναι λιμάνια, και τόσα χωριά βρίσκονται στην πλαγιά ενός βουνού και όχι στην κορυφή.

Δες στον χάρτη τέσσερις μεγάλες πόλεις. Η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα και το Ηράκλειο είναι πάνω στη θάλασσα, με λιμάνι. Η Λάρισα είναι στη μέση ενός κάμπου, δίπλα στον Πηνειό.

Χάρτης της Ελλάδας με τη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα και το Ηράκλειο στη θάλασσα, και τη Λάρισα δίπλα στον ποταμό Πηνειό.ΘεσσαλονίκηΠάτραΗράκλειοΛάρισαΠηνειόςΠοτάμια: © OpenStreetMap contributors
Ένα χωριό με σπίτια με κεραμιδένιες στέγες χτισμένα σε απότομη πλαγιά, το ένα πάνω από το άλλο, κάτω από σύννεφα.
Η Αράχωβα, χτισμένη στην πλαγιά του Παρνασσού. Τα σπίτια ανεβαίνουν το ένα πάνω από το άλλο. Ο οικισμός έχει θέα και προστασία, χωρίς να είναι στην παγωμένη κορυφή.Φωτογραφία: G Da · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Κάτοικοι σε τέσσερις οικισμούς

Βρες τη ράβδο του χωριού: δίπλα στη μεγαλούπολη σχεδόν δεν φαίνεται. Πόσες φορές μεγαλύτερη είναι η πόλη από το χωριό;

Χωριό: 300Κωμόπολη: 4.000Πόλη: 60.000Μεγαλούπολη: 600.000
Ο μεγαλύτερος
Μεγαλούπολη
Ο μικρότερος
Χωριό
Σύνολο κατοίκων
664.300
Διαφορά
599.700

Γιατί άδειασαν τα χωριά

Τον περασμένο αιώνα εκατομμύρια άνθρωποι μετακινήθηκαν από τα χωριά προς τις πόλεις. Αυτό λέγεται αστυφιλία.

Οι λόγοι ήταν πρακτικοί: δουλειές στα εργοστάσια, σχολεία για τα παιδιά, γιατροί, ρεύμα και νερό στο σπίτι.

Το αποτέλεσμα ήταν διπλό: οι πόλεις γέμισαν — με κίνηση, ρύπανση και ακριβά σπίτια — και τα χωριά έμειναν με λίγους, κυρίως ηλικιωμένους κατοίκους.

Παραδείγματα

Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1

Γιατί τόσες αρχαίες πόλεις χτίστηκαν σε λόφο δίπλα σε πηγή;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Ένα χωριό 200 κατοίκων ζητάει νοσοκομείο. Τι θα του προτείνεις;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

ΔιάλεξεΆσκηση 1 από 7
Ποιο ήταν πάντα το πρώτο κριτήριο για να χτιστεί ένας οικισμός;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 7

Ασκήσεις

ΘυμάμαιΆσκηση 1 από 4

Πώς λέγεται ο οικισμός με λίγες χιλιάδες κατοίκους, που έχει γυμνάσιο και κέντρο υγείας;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι

Τα κατάφερες;

  • Να ξεχωρίζεις χωριό, κωμόπολη και πόλη με βάση τον πληθυσμό και τις υπηρεσίες.
  • Να εξηγείς γιατί οι οικισμοί χτίστηκαν σε συγκεκριμένα σημεία.
  • Να διαβάζεις ένα διάγραμμα πληθυσμού.
  • Να περιγράφεις τι κερδίζει και τι χάνει κανείς στην πόλη και στο χωριό.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;