# Επικοινωνία και μεταφορές

> Πώς ταξιδεύει ένα μήνυμα και πώς ταξιδεύει ένα κιβώτιο.

Μελέτη Περιβάλλοντος, Δ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-4/environment/communication-and-transport

## Τι θα μάθεις

- Να ξεχωρίζεις τη μεταφορά αγαθών από τη μεταφορά πληροφορίας.
- Να περιγράφεις πώς άλλαξε η επικοινωνία μέσα στον χρόνο.
- Να διαλέγεις μέσο ανάλογα με το τι, πόσο και πόσο γρήγορα μεταφέρεται.
- Να αναγνωρίζεις βασικούς κανόνες ασφάλειας στο διαδίκτυο.

## Δύο πράγματα ταξιδεύουν: πράγματα και πληροφορίες

Ένα κιβώτιο με πορτοκάλια πρέπει να **μετακινηθεί** φυσικά: φορτηγό, πλοίο,
τρένο.

Ένα μήνυμα όμως δεν έχει βάρος. Ταξιδεύει ως ηλεκτρικό σήμα ή ως φως μέσα σε
καλώδιο, και φτάνει στην άλλη άκρη του πλανήτη σε **κλάσματα του δευτερολέπτου**.

Αυτή είναι η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις μεταφορές και στην επικοινωνία.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Πόσο κάνει να φτάσει ένα μήνυμα*

> **Κλειδί**
>
> Η επικοινωνία πέρασε από τέσσερα μεγάλα στάδια:
>
> 1. **Άνθρωπος** — αγγελιοφόροι, φωτιές σε κορυφές βουνών, περιστέρια.
> 2. **Γραπτό μήνυμα** — ταχυδρομείο, που ταξιδεύει όσο γρήγορα ταξιδεύουν τα
>    οχήματα της εποχής.
> 3. **Ηλεκτρικό σήμα** — τηλέγραφος, τηλέφωνο, ραδιόφωνο, τηλεόραση.
> 4. **Ψηφιακό δίκτυο** — διαδίκτυο, όπου το μήνυμα, η φωνή και η εικόνα
>    ταξιδεύουν μαζί.
>
> Σε κάθε στάδιο, ο χρόνος μικραίνει και η απόσταση **παύει να μετράει**.

## Ποιο μέσο για ποια δουλειά

| Τι μεταφέρεται               | Πώς       | Γιατί                    |
| ---------------------------- | --------- | ------------------------ |
| Χιλιάδες τόνοι εμπορεύματα   | πλοίο     | φθηνό, αν και αργό       |
| Φρέσκα προϊόντα σε άλλη πόλη | φορτηγό   | ευέλικτο, πόρτα με πόρτα |
| Επείγον δέμα σε άλλη ήπειρο  | αεροπλάνο | γρήγορο, αλλά ακριβό     |
| Μια είδηση                   | διαδίκτυο | ακαριαίο, σχεδόν δωρεάν  |

Πρόσεξε το μοτίβο: **γρηγορότερο σημαίνει συνήθως ακριβότερο**. Γι' αυτό τα
βαριά και μη επείγοντα ταξιδεύουν με πλοίο.

*Ένα πλοίο με κοντέινερ. Κάθε χρωματιστό κουτί είναι ένα κοντέινερ γεμάτο εμπορεύματα, και τέτοια πλοία κουβαλούν χιλιάδες σε κάθε ταξίδι. Το μικρό κόκκινο σκάφος είναι ρυμουλκό: βοηθάει το πλοίο να μπει στο λιμάνι.*

## Το διαδίκτυο δεν είναι μαγικό

Πίσω από κάθε μήνυμα υπάρχουν καλώδια — ακόμα και υποθαλάσσια, που διασχίζουν
ωκεανούς — κεραίες και μεγάλοι υπολογιστές που λέγονται εξυπηρετητές.

> **Πρόσεχε**
>
> Τρεις κανόνες όταν είσαι στο διαδίκτυο:
>
> - Δεν δίνεις **προσωπικά στοιχεία**: όνομα σχολείου, διεύθυνση, τηλέφωνο.
> - Δεν συναντάς ποτέ κάποιον που γνώρισες μόνο στο διαδίκτυο.
> - Αν κάτι σε ενοχλήσει ή σε φοβίσει, **το λες σε ενήλικα** αμέσως.
>
> Ό,τι ανεβαίνει στο διαδίκτυο μπορεί να αντιγραφεί και να μείνει εκεί για πάντα,
> ακόμα κι αν εσύ το διαγράψεις.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Μια εταιρεία στέλνει 2.000 τόνους σιτάρι από την Ελλάδα στην Αίγυπτο. Πώς;

1. Το βάρος είναι τεράστιο: κανένα αεροπλάνο δεν σηκώνει τέτοιο φορτίο σε λογικό κόστος.
2. Ανάμεσα στις δύο χώρες υπάρχει θάλασσα, άρα υπάρχει θαλάσσιος δρόμος.
3. Το σιτάρι δεν χαλάει σε λίγες μέρες, άρα η ταχύτητα δεν είναι κρίσιμη.
4. Επιλογή: **πλοίο**.

   Ο κανόνας είναι απλός: βαρύ και όχι επείγον, με πλοίο.

### Παράδειγμα 2: Ένας γιατρός στην Αθήνα πρέπει να δει σήμερα ακτινογραφία ασθενούς από τη Ρόδο. Πώς;

1. Αυτό που πρέπει να ταξιδέψει δεν είναι το χαρτί, είναι η **εικόνα**.
2. Μια εικόνα είναι πληροφορία, άρα μπορεί να σταλεί ψηφιακά.
3. Η αποστολή μέσω διαδικτύου παίρνει δευτερόλεπτα, ενώ το δέμα θα ήθελε μία μέρα.
4. Αν χρειαζόταν να ταξιδέψει ο ίδιος ο ασθενής, θα μιλούσαμε για μεταφορά.

   Το ερώτημα είναι πάντα το ίδιο: ταξιδεύει πράγμα ή πληροφορία;

## Ερωτήσεις

1. Ποια είναι η βασική διαφορά μεταφοράς και επικοινωνίας;
   - Η μεταφορά κινεί πράγματα, η επικοινωνία πληροφορίες
   - Η μεταφορά κοστίζει χρήματα, ενώ η επικοινωνία είναι δωρεάν
   - Η επικοινωνία γίνεται μόνο με υπολογιστή
   - Δεν υπάρχει διαφορά
2. Με τι στέλνεις χιλιάδες τόνους εμπόρευμα σε άλλη χώρα;
   - Με πλοίο
   - Με αεροπλάνο
   - Με ταχυδρομείο
   - Με διαδίκτυο
3. Ποιος τρόπος στέλνει μήνυμα πιο γρήγορα;
   - Το ηλεκτρονικό μήνυμα
   - Το γράμμα με ταχυδρομείο
   - Ο αγγελιοφόρος
   - Το περιστέρι
4. Ποιο μέσο επικοινωνίας ήρθε πρώτο ιστορικά;
   - Ο αγγελιοφόρος
   - Το τηλέφωνο
   - Το διαδίκτυο
   - Ο τηλέγραφος
5. Ποιο μοτίβο ισχύει στις μεταφορές;
   - Πιο γρήγορο σημαίνει συνήθως πιο ακριβό
   - Όσο πιο γρήγορο, τόσο πιο φθηνό
   - Η ταχύτητα δεν επηρεάζει καθόλου το κόστος
   - Όλα τα μέσα κοστίζουν το ίδιο
6. Πώς ταξιδεύουν τα δεδομένα του διαδικτύου ανάμεσα σε ηπείρους;
   - Κυρίως μέσα από υποθαλάσσια καλώδια
   - Μέσα από τον αέρα, χωρίς υποδομή
   - Με δορυφόρους αποκλειστικά
   - Δεν ταξιδεύουν πουθενά
7. Κάποιος άγνωστος στο διαδίκτυο σου ζητάει τη διεύθυνσή σου. Τι κάνεις;
   - Δεν τη δίνεις και το λες σε ενήλικα
   - Τη δίνεις αν φαίνεται συνομήλικος
   - Δίνεις μόνο τον δρόμο, χωρίς αριθμό
   - Του ζητάς πρώτα τη δική του

## Ασκήσεις

1. Πώς λέγονται οι μεγάλοι υπολογιστές που βρίσκονται πίσω από το διαδίκτυο;
2. Γιατί κάτι που ανέβασες στο διαδίκτυο μπορεί να μείνει εκεί, ακόμα κι αν το σβήσεις;
3. Η τάξη ρώτησε όλα τα παιδιά του τμήματος πώς ήρθαν σήμερα στο σχολείο.

   Τι απάντησαν τα παιδιά μιας τάξης.

   | Πώς ήρθα | Παιδιά |
   | --- | --- |
   | Με τα πόδια | $12$ |
   | Με αυτοκίνητο {{car}} | $8$ |
   | Με σχολικό λεωφορείο | $5$ |
   | Με ποδήλατο | $3$ |

   α) Πόσα παιδιά ρωτήθηκαν συνολικά;
   β) Πόσα παιδιά ήρθαν χωρίς αυτοκίνητο ή λεωφορείο;
4. Η γιαγιά σου μένει στην Κρήτη και έχει γενέθλια την Κυριακή. Θα της έστελνες κάρτα με το ταχυδρομείο, θα της έκανες βιντεοκλήση, ή και τα δύο; Εσύ τι λες;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-4/environment/communication-and-transport
