# Προβλήματα με δύο πράξεις

> Ποια πράξη πρώτη — και γιατί η σειρά αλλάζει την απάντηση.

Μαθηματικά, Γ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-3/math/two-step-problems

## Τι θα μάθεις

- Να ξεχωρίζεις τι ζητάει ένα πρόβλημα από τι σου δίνει.
- Να βρίσκεις ποια πράξη γίνεται πρώτη και γιατί.
- Να γράφεις την ενδιάμεση απάντηση πριν προχωρήσεις.
- Να ελέγχεις αν η τελική απάντηση βγάζει νόημα.

## Όταν μία πράξη δεν φτάνει

«Η Μαρία αγόρασε $2$ σακουλάκια με $7$ καραμέλες το καθένα. Έφαγε τις $3$. Πόσες της έμειναν;»

Καμία πράξη μόνη της δεν δίνει την απάντηση. Χρειάζονται **δύο**, και σε **συγκεκριμένη σειρά**: πρώτα πόσες είχε συνολικά, μετά αφαιρείς όσες έφαγε.

$$
2 \times 7 = 14 \qquad 14 - 3 = 11
$$

> **Κλειδί**
>
> Το δύσκολο σε ένα πρόβλημα δύο βημάτων δεν είναι οι πράξεις. Είναι να δεις ότι **υπάρχει κρυμμένη ερώτηση** πριν από την τελική.
>
> Εδώ η κρυμμένη ερώτηση είναι «πόσες καραμέλες είχε;». Κανείς δεν τη ρώτησε, αλλά χωρίς αυτήν δεν προχωράς.

## Η σειρά μετράει

*Διαδραστικό στη σελίδα: Ποια πράξη πρώτη;*

> **Πρόσεχε**
>
> Ο κανόνας: **πολλαπλασιασμός και διαίρεση πρώτα, πρόσθεση και αφαίρεση μετά.**
>
> Το «από αριστερά προς τα δεξιά» δεν είναι σίγουρο. Κάποτε βγάζει το ίδιο, κάποτε όχι, όπως είδες πιο πάνω.

## Τα τέσσερα βήματα

1. **Τι ζητάει;** Υπογράμμισέ το. Είναι η τελευταία ερώτηση.
2. **Τι μου δίνει;** Γράψε τους αριθμούς και τι σημαίνει ο καθένας.
3. **Τι λείπει;** Αυτή είναι η κρυμμένη ερώτηση, και λύνεται πρώτη.
4. **Βγάζει νόημα;** Έλεγξε την απάντηση.

> **Θυμήσου**
>
> Γράφε την **ενδιάμεση** απάντηση. Το «$14$ καραμέλες» απαντά σε μια ερώτηση που έκανες μόνος σου. Αν το κρατήσεις μόνο στο μυαλό, χάνεται.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Δύο σακουλάκια με 7 καραμέλες. Τρώει τις 3. Πόσες έμειναν;

1. **Τι ζητάει;** Πόσες καραμέλες έμειναν.

   **Τι μου δίνει;** $2$ σακουλάκια, $7$ καραμέλες το καθένα, $3$ που έφαγε.
2. **Τι λείπει;** Πόσες είχε συνολικά: $2 \times 7 = 14$ καραμέλες.
3. Τώρα αφαιρώ όσες έφαγε: $14 - 3 = 11$.
4. **Βγάζει νόημα;** Είχε $14$ και έφαγε λίγες, άρα έμειναν λίγο λιγότερες από $14$. Το $11$ ταιριάζει ✓

### Παράδειγμα 2: Ένα άδειο λεωφορείο έχει 50 θέσεις. Ανεβαίνουν 15 και μετά 8. Πόσες θέσεις έμειναν;

1. **Κρυμμένη ερώτηση:** πόσοι ανέβηκαν στο  συνολικά; $15 + 8 = 23$ επιβάτες.
2. **Τελική ερώτηση:** $50 - 23 = 27$. Έμειναν $27$ θέσεις.
3. **Άλλος δρόμος, ίδια απάντηση:** $50 - 15 = 35$, μετά $35 - 8 = 27$ ✓

   Και οι δύο δρόμοι δουλεύουν. Αυτό που **δεν** δουλεύει είναι να αφαιρέσεις μόνο τον έναν αριθμό.

### Παράδειγμα 3: Πόσο κάνει \$25 - 2 \times 5\$;

1. Υπάρχουν πολλαπλασιασμός και αφαίρεση. Ο **πολλαπλασιασμός πάει πρώτος**: $2 \times 5 = 10$.
2. $25 - 10 = 15$
3. **Γιατί όχι από αριστερά.** Το $25 - 2 = 23$ και μετά $23 \times 5 = 115$ δίνει $115$.

   Αλλά η πράξη ήταν **αφαίρεση** από το $25$: το αποτέλεσμα δεν γίνεται να είναι μεγαλύτερο από το $25$. Η λογική σε προειδοποιεί πριν καν θυμηθείς τον κανόνα ✓

## Ερωτήσεις

1. «$3$ πακέτα με $6$ μολύβια. Δίνει τα $4$. Πόσα έμειναν;» Ποια είναι η κρυμμένη ερώτηση;
   - Πόσα μολύβια είχε συνολικά
   - Πόσα πακέτα αγόρασε
   - Πόσα μολύβια έδωσε
   - Δεν υπάρχει κρυμμένη ερώτηση
2. Πόσο κάνει $20 - 3 \times 4$;
   - $8$
   - $68$
   - $12$
   - $17$
3. Άδειο λεωφορείο με $40$ θέσεις. Ανεβαίνουν $12$ και μετά $9$. Πόσες θέσεις έμειναν;
   - $19$
   - $28$
   - $21$
   - $31$
4. Σε πρόβλημα αφαίρεσης από το $18$, η απάντησή σου βγήκε $60$. Τι σκέφτεσαι;
   - Κάτι πήγε στραβά — η αφαίρεση δεν μεγαλώνει τον αριθμό
   - Τίποτα, οι πράξεις βγάζουν ό,τι βγάζουν
   - Ότι το πρόβλημα ήταν λάθος διατυπωμένο
   - Ότι χρειάζεται τρίτη πράξη
5. Γιατί γράφουμε την ενδιάμεση απάντηση;
   - Για να μη χαθεί και να ελέγχεται
   - Για να γεμίσει η σελίδα
   - Δεν χρειάζεται να γράφεται
   - Για να είναι πιο δύσκολο
6. Πόσο κάνει $6 + 3 \times 5$;
   - $21$
   - $45$
   - $30$
   - $14$
7. «Ο Νίκος έχει $5$ κουτιά με $8$ μπάλες και χαρίζει $10$ μπάλες. Πόσες του μένουν;» Ποια είναι η κρυμμένη ερώτηση;
   - Πόσες μπάλες έχει συνολικά πριν χαρίσει
   - Πόσα κουτιά του μένουν
   - Πόσες μπάλες χάρισε
   - Πόσες μπάλες έχει κάθε κουτί
8. Μοιράζεις $24$ καραμέλες σε $4$ παιδιά και σου βγαίνει ότι το καθένα παίρνει $96$. Τι σκέφτεσαι;
   - Κάτι πήγε στραβά
   - Είναι σωστό, αφού η πράξη βγήκε
   - Στρογγυλοποιώ στο $100$
   - Γράφω $96$ και συνεχίζω

## Ασκήσεις

1. Πόσο κάνει $5 \times 4 + 7$;
2. Πόσο κάνει $30 - 2 \times 8$;
3. Ένα πακέτο έχει $9$ αυτοκόλλητα και κοστίζει $2$ €. Θέλεις τουλάχιστον $40$ αυτοκόλλητα για το άλμπουμ. Πόσα πακέτα πρέπει να πάρεις, και πόσα ευρώ θα πληρώσεις;
4. Ο Λευτέρης είχε μερικά αυτοκόλλητα. Αγόρασε $3$ πακέτα με $6$ αυτοκόλλητα το καθένα και μετά χάρισε $10$ στη φίλη του. Τώρα έχει $25$. Πόσα είχε στην αρχή;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-3/math/two-step-problems
