# Όλη η προπαίδεια

> Πώς να τη θυμάσαι χωρίς να την αποστηθίζεις γραμμή-γραμμή.

Μαθηματικά, Γ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-3/math/times-tables-all

## Τι θα μάθεις

- Να καταλάβεις γιατί η προπαίδεια είναι μισή απ' όσο φαίνεται.
- Να βρίσκεις γρήγορα το ×2, ×4, ×5, ×9 και ×10.
- Να στηρίζεσαι σε ένα γινόμενο που ξέρεις για να βρεις το διπλανό.
- Να ξεχωρίζεις τα λίγα γινόμενα που θέλουν πραγματικά αποστήθιση.

## 100 γινόμενα; Όχι, πολύ λιγότερα

Η προπαίδεια ως το $10$ έχει $100$ κουτάκια. Ας τα σβήσουμε ένα-ένα.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Γιατί 3 × 4 = 4 × 3*

> **Κλειδί**
>
> **Η σειρά δεν αλλάζει το γινόμενο.** $7 \times 8$ και $8 \times 7$ είναι το ίδιο.
>
> Άρα δεν μαθαίνεις $100$ γινόμενα, μόνο τα μισά, γύρω στα $55$.

## Οι εύκολες σειρές

Αυτές δεν τις αποστηθίζεις. Τις **υπολογίζεις** σε ένα δευτερόλεπτο.

| Σειρά       | Τι κάνεις                  | Παράδειγμα         |
| ----------- | -------------------------- | ------------------ |
| $\times 1$  | Τίποτα, ίδιος μένει        | $9 \times 1 = 9$   |
| $\times 10$ | Βάζεις ένα $0$             | $9 \times 10 = 90$ |
| $\times 2$  | Διπλασιάζεις               | $9 \times 2 = 18$  |
| $\times 5$  | Μισό του $\times 10$       | $9 \times 5 = 45$  |
| $\times 4$  | Διπλασιάζεις **δύο φορές** | $9 \to 18 \to 36$  |

Έφυγαν ήδη οι μισές σειρές.

## Το κόλπο του ×9

1. **Ένα λιγότερο:** το $\times 9$ είναι το $\times 10$ μείον έναν. $4 \times 9 = 40 - 4 = 36$.
2. **Τα ψηφία κάνουν 9:** $18$, $27$, $36$, $45$, $54$, $63$, $72$, $81$. Πρόσθεσε τα ψηφία: πάντα $9$.

> **Θυμήσου**
>
> Από το $2 \times 9$ και πάνω, το πρώτο ψηφίο είναι **ένα λιγότερο** από τον αριθμό.
>
> $4 \times 9$ → αρχίζει από $3$, και το $6$ συμπληρώνει στο $9$. Άρα $36$.

## Το δύσκολο κομμάτι: μόνο δέκα γινόμενα

Χωρίς τις εύκολες σειρές και τα διπλά, μένουν:

$$
3 \times 3 \quad 3 \times 6 \quad 3 \times 7 \quad 3 \times 8
$$

$$
6 \times 6 \quad 6 \times 7 \quad 6 \times 8
$$

$$
7 \times 7 \quad 7 \times 8 \quad 8 \times 8
$$

Δέκα γινόμενα, όχι εκατό. Και το χειρότερο, το $7 \times 8 = 56$, έχει δικό του κόλπο: **5, 6, 7, 8**.

## Πατάς σε ό,τι ήδη ξέρεις

Δεν θυμάσαι το $3 \times 7$; Ξεκίνα από κάτι σίγουρο.

- $3 \times 7 = 3 \times 5 + 3 \times 2 = 15 + 6 = 21$
- ή: $3 \times 7 = 2 \times 7 + 7 = 14 + 7 = 21$

> **Πρόσεχε**
>
> Όταν «σπας» τη σειρά, σπας **μόνο τον έναν** αριθμό.
>
> $3 \times 7 = 3 \times 5 + 3 \times 2$ ✓ (έσπασα το $7$ σε $5 + 2$)
>
> $3 \times 7 = 2 \times 5 + 1 \times 2$ ✗ (άλλαξα και τους δύο)

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Πόσο κάνει 8 × 4;

1. Το $\times 4$ είναι διπλασιασμός δύο φορές.
2. $8 \to 16 \to 32$. Άρα $8 \times 4 = 32$.

### Παράδειγμα 2: Πόσο κάνει 6 × 9;

1. Με το πρώτο κόλπο: $6 \times 10 = 60$.
2. Μία εξάδα λιγότερη: $60 - 6 = 54$.
3. **Έλεγχος:** πρώτο ψηφίο $5$, ένα λιγότερο από το $6$ ✓ και $5 + 4 = 9$ ✓

### Παράδειγμα 3: Ένα κουτί έχει 7 σοκολάτες. Πόσες έχουν τα 8 κουτιά;

1. Ένα κουτί. Θέλω $8 \times 7$: ξεκινάω από κάτι εύκολο.
2. $8 \times 5 = 40$ (μισό του $80$)
3. $8 \times 2 = 16$
4. $40 + 16 = 56$ σοκολάτες. Θυμάσαι: **5, 6, 7, 8**.

## Ερωτήσεις

1. Ξέρεις ότι $9 \times 6 = 54$. Πόσο κάνει $6 \times 9$;
   - $54$
   - $45$
   - $15$
   - Πρέπει να το υπολογίσω από την αρχή
2. Με το κόλπο του $\times 4$, πόσο κάνει $7 \times 4$;
   - $28$
   - $14$
   - $56$
   - $11$
3. Πόσο κάνει $8 \times 9$;
   - $72$
   - $81$
   - $63$
   - $17$
4. Δεν θυμάσαι το $6 \times 8$. Ποιος είναι σωστός τρόπος να το βρεις;
   - $6 \times 5 + 6 \times 3$
   - $3 \times 5 + 3 \times 3$
   - $6 \times 5 + 3$
   - $6 + 8$
5. Μια ομάδα έχει $7$ παιδιά. Πόσα παιδιά έχουν οι $6$ ομάδες;
   - $42$
   - $13$
   - $36$
   - $49$
6. Πόσο κάνει $6 \times 5$;
   - $30$
   - $11$
   - $35$
   - $60$
7. Ποιο από τα παρακάτω **δεν** ανήκει στις εύκολες σειρές και θέλει αποστήθιση;
   - $7 \times 8$
   - $7 \times 10$
   - $6 \times 2$
   - $9 \times 4$
8. Ξέρεις ότι $6 \times 6 = 36$. Πόσο κάνει $6 \times 7$;
   - $42$
   - $36$
   - $43$
   - $49$

## Ασκήσεις

1. Πόσο κάνει $8 \times 5$;
2. Τι είναι μεγαλύτερο, το $6 \times 9$ ή το $7 \times 8$;
3. Τα κουλουράκια πουλιούνται σε σακουλάκια: με $6$ κουλουράκια στα $4$ €, ή με $9$ κουλουράκια στα $5$ €. Για τη γιορτή θέλεις ακριβώς $54$ κουλουράκια, όλα σε ίδια σακουλάκια. Ποια σακουλάκια σε συμφέρουν, και πόσα € θα πληρώσεις;
4. Τα αυγά πουλιούνται σε θήκες των $6$ και σε θήκες των $9$. Αγοράζεις μόνο γεμάτες θήκες.
   α) Θέλεις ακριβώς $33$ αυγά. Ποιες θήκες παίρνεις; Βρες όλους τους τρόπους.
   β) Γίνεται να πάρεις ακριβώς $40$ αυγά;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-3/math/times-tables-all
