# Περίμετρος

> Ο γύρος ενός σχήματος — και πότε δεν χρειάζεται να τα μετρήσεις όλα.

Μαθηματικά, Γ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-3/math/perimeter

## Τι θα μάθεις

- Να υπολογίζεις την περίμετρο προσθέτοντας όλες τις πλευρές.
- Να χρησιμοποιείς συντομεύσεις σε ορθογώνιο και τετράγωνο.
- Να ξεχωρίζεις την περίμετρο από το εμβαδόν.
- Να βρίσκεις μια πλευρά όταν σου δίνεται η περίμετρος.

## Ο γύρος του σχήματος

**Περίμετρος** είναι το μήκος της διαδρομής αν περπατήσεις γύρω-γύρω από το σχήμα και γυρίσεις εκεί που ξεκίνησες.

Ο πιο σίγουρος τρόπος: πρόσθεσε **όλες** τις πλευρές.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Περίμετρος και εμβαδόν μαζί*

## Συντομεύσεις

- **Ορθογώνιο**: οι απέναντι πλευρές είναι ίσες. **Περίμετρος = 2 × (πλάτος + ύψος)**
- **Τετράγωνο**: όλες οι πλευρές είναι ίσες. **Περίμετρος = 4 × πλευρά**

> **Κλειδί**
>
> Η συντόμευση δεν είναι καινούργιος κανόνας. Είναι η **ίδια** πρόσθεση, γραμμένη πιο γρήγορα.
>
> Ορθογώνιο $5 \times 3$: $5 + 3 + 5 + 3 = 16$, ή $2 \times 8 = 16$.

## Περίμετρος ≠ εμβαδόν

Είναι το πιο συχνό μπέρδεμα της χρονιάς.

|                | Τι μετράει          | Μονάδα          |
| -------------- | ------------------- | --------------- |
| **Περίμετρος** | τη γραμμή γύρω-γύρω | εκ., μ.         |
| **Εμβαδόν**    | την επιφάνεια μέσα  | τετραγωνικά εκ. |

> **Πρόσεχε**
>
> Ίδια περίμετρος δεν σημαίνει ίδιο εμβαδόν.
>
> - Ορθογώνιο $1 \times 7$: περίμετρος $16$, εμβαδόν $7$
> - Ορθογώνιο $4 \times 4$: περίμετρος $16$, εμβαδόν $16$

## Ανάποδα: ξέρεις την περίμετρο, ψάχνεις πλευρά

Τετράγωνο με περίμετρο $20$ εκ.: είναι $4$ ίδιες πλευρές, άρα $20 : 4 = 5$ εκ.

Σε ορθογώνιο χρειάζεσαι και το πλάτος. Περίμετρος $18$ εκ., πλάτος $6$ εκ.:

- Οι δύο οριζόντιες πλευρές: $6 + 6 = 12$
- Μένουν $18 - 12 = 6$ για τις δύο κάθετες
- Κάθε κάθετη: $6 : 2 = 3$

> **Θυμήσου**
>
> Γράψε πάντα τη **μονάδα**: όχι «$16$», αλλά «$16$ εκ.». Και μην προσθέτεις εκατοστά με μέτρα.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Ορθογώνιο με πλευρές 8 εκ. και 5 εκ. — πόση περίμετρος;

*Ορθογώνιο ΑΒΓΔ με πλευρές 8 εκ. και 5 εκ.*

1. Οι απέναντι πλευρές είναι ίσες: $8$, $5$, $8$, $5$.
2. $2 \times (8 + 5) = 2 \times 13 = 26$
3. Περίμετρος $= 26$ εκ.

   **Έλεγχος:** $8 + 5 + 8 + 5 = 26$ ✓

### Παράδειγμα 2: Ένα τρίγωνο έχει πλευρές 7, 9 και 12 εκ. Πόση περίμετρος;

*Τρίγωνο ΑΒΓ με πλευρές 7 εκ., 9 εκ. και 12 εκ.*

1. Οι πλευρές  είναι διαφορετικές, άρα τις προσθέτεις όλες.
2. $7 + 9 + 12 = 28$, άρα περίμετρος $= 28$ εκ.

### Παράδειγμα 3: Ένας κήπος είναι τετράγωνος με περίμετρο 36 μ. Πόσο είναι κάθε πλευρά;

*Τετράγωνο ΑΒΓΔ με σημαδάκια στις ίσες πλευρές και την πλευρά σημειωμένη x.*

1. Τετράγωνο, άρα η περίμετρος είναι $4$ φορές η πλευρά.
2. $36 : 4 = 9$. Κάθε πλευρά είναι $9$ μέτρα.
3. **Έλεγχος:** $9 + 9 + 9 + 9 = 36$ ✓

   Το εμβαδόν θα ήταν $9 \times 9 = 81$ τετραγωνικά μέτρα: εντελώς άλλος αριθμός.

## Ερωτήσεις

1. Ορθογώνιο $9$ εκ. επί $4$ εκ. Πόση είναι η περίμετρός του;
   - $26$ εκ.
   - $36$ εκ.
   - $13$ εκ.
   - $18$ εκ.
2. Τετράγωνο με πλευρά $7$ εκ. Πόση περίμετρος;
   - $28$ εκ.
   - $49$ εκ.
   - $14$ εκ.
   - $21$ εκ.
3. Η περίμετρος ενός τετραγώνου είναι $24$ εκ. Πόσο είναι η πλευρά;
   - $6$ εκ.
   - $12$ εκ.
   - $96$ εκ.
   - $20$ εκ.
4. Θέλεις να βάλεις φράχτη γύρω από ένα οικόπεδο. Τι πρέπει να υπολογίσεις;
   - Την περίμετρο
   - Το εμβαδόν
   - Και τα δύο, πάντα
   - Μόνο τη μεγαλύτερη πλευρά
5. Ορθογώνιο με περίμετρο $20$ εκ. και πλάτος $7$ εκ. Πόσο είναι το ύψος;
   - $3$ εκ.
   - $13$ εκ.
   - $6$ εκ.
   - $5$ εκ.
6. Τρίγωνο με πλευρές $5$, $8$ και $11$ εκ. Πόση είναι η περίμετρός του;
   - $24$ εκ.
   - $13$ εκ.
   - $440$ εκ.
   - $19$ εκ.
7. Ορθογώνιο με μήκος $12$ εκ. και πλάτος $5$ εκ. Ποια συντόμευση δίνει την περίμετρο;
   - $2 \times (12 + 5)$
   - $12 \times 5$
   - $12 + 5$
   - $4 \times 12$
8. Δύο σχήματα έχουν την ίδια περίμετρο. Έχουν σίγουρα και το ίδιο εμβαδόν;
   - Όχι
   - Ναι, πάντα
   - Ναι, αν είναι και τα δύο ορθογώνια
   - Ναι, αν έχουν και τα δύο $4$ πλευρές

## Ασκήσεις

1. Ορθογώνιο με πλευρές $6$ εκ. και $4$ εκ. Πόση είναι η περίμετρός του;
2. Ένα ορθογώνιο έχει μήκος $9$ εκ. και πλάτος $3$ εκ. μικρότερο από το μήκος. Πόση είναι η περίμετρός του;
3. Ένα τετράγωνο έχει πλευρά $7$ εκ. Ένα ορθογώνιο έχει την ίδια περίμετρο με το τετράγωνο και μήκος $10$ εκ. Πόσο είναι το πλάτος του ορθογωνίου;
   *Τετράγωνο ΑΒΓΔ με σημαδάκια στις ίσες πλευρές και πλευρά 7 εκ.*
4. Η τάξη έχει $24$ μέτρα φράχτη για έναν κήπο. Ο κήπος θα είναι ορθογώνιος ή τετράγωνος, με πλευρές ολόκληρα μέτρα, και θα μπει όλος ο φράχτης γύρω του.
   α) Πόσα μέτρα κάνουν μαζί ένα μήκος και ένα πλάτος του κήπου;
   β) Πόσους διαφορετικούς κήπους μπορεί να φτιάξει; Ο κήπος $2$ επί $10$ είναι ίδιος με τον $10$ επί $2$.
   γ) Ποιος από αυτούς είναι τετράγωνος;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-3/math/perimeter
