# Πολλαπλασιασμός με διψήφιο

> Σπας τον αριθμό σε δεκάδες και μονάδες και πολλαπλασιάζεις δύο φορές.

Μαθηματικά, Γ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-3/math/multiply-two-digit

## Τι θα μάθεις

- Να σπας έναν διψήφιο σε δεκάδες και μονάδες.
- Να πολλαπλασιάζεις κάθε κομμάτι ξεχωριστά και να προσθέτεις.
- Να κάνεις την ίδια δουλειά κάθετα, με κρατούμενο.
- Να ελέγχεις το μέγεθος της απάντησης με στρογγυλοποίηση.

## Το 24 είναι 20 και 4

Το $4 \times 24$ δεν είναι στην προπαίδεια. Δεν πειράζει: **σπας** το $24$ σε δύο κομμάτια που ξέρεις.

$$
24 = 20 + 4
$$

$$
4 \times 24 = 4 \times 20 + 4 \times 4
$$

$$
= 80 + 16 = 96
$$

*Διαδραστικό στη σελίδα: Το 24 σε δύο κομμάτια*

> **Κλειδί**
>
> Το $\times 20$ δεν είναι δύσκολο: είναι **$\times 2$ και μετά $\times 10$**.
>
> $4 \times 20$ → $4 \times 2 = 8$ → βάζω ένα μηδέν → $80$.
>
> Το ίδιο για κάθε δεκάδα: $\times 30$ είναι $\times 3$ και ένα μηδέν.

## Το ίδιο πράγμα, κάθετα

Η κάθετη μορφή κάνει τα ίδια δύο βήματα, χωρίς λέξεις.

$$
\begin{array}{r}
  24 \\
\times\ \ 4 \\
\hline
  96
\end{array}
$$

- Μονάδες: $4 \times 4 = 16$ → γράφω $6$, **κρατάω $1$**
- Δεκάδες: $4 \times 2 = 8$, συν το κρατούμενο $1$ → $9$

> **Πρόσεχε**
>
> Το κρατούμενο στον πολλαπλασιασμό **προστίθεται μετά**, δεν πολλαπλασιάζεται.
>
> $4 \times 2 = 8$, μετά $8 + 1 = 9$ ✓
>
> Όχι $4 \times (2+1) = 12$ ✗

## Έλεγχος μεγέθους

Ρώτα: **περίπου πόσο έπρεπε να βγει;**

$4 \times 24$ → το $24$ είναι κοντά στο $25$ → $4 \times 25 = 100$. Το $96$, λίγο κάτω από $100$, ταιριάζει ✓ Ένα $28$ ή ένα $960$ θα φαινόταν αμέσως.

> **Θυμήσου**
>
> Ο έλεγχος μεγέθους δεν σου λέει **ποια** είναι η απάντηση. Σου λέει αν αυτή που βρήκες είναι **δυνατή**.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Πόσο κάνει 3 × 42;

1. Σπάω: $42 = 40 + 2$.
2. $3 \times 40 = 120$ (γιατί $3 \times 4 = 12$, και ένα μηδέν)
3. $3 \times 2 = 6$
4. $120 + 6 = 126$

   **Έλεγχος:** περίπου $3 \times 40 = 120$ ✓

### Παράδειγμα 2: Πόσο κάνει 6 × 37;

1. $37 = 30 + 7$.
2. $6 \times 30 = 180$
3. $6 \times 7 = 42$
4. $180 + 42 = 222$

   **Έλεγχος:** $6 \times 40 = 240$, λίγο παραπάνω ✓

### Παράδειγμα 3: Ένα εισιτήριο κοστίζει 18 ευρώ. Πόσο κάνουν τα 5 εισιτήρια;

1. $5 \times 18$. Σπάω το $18$ σε $10 + 8$.
2. $5 \times 10 = 50$
3. $5 \times 8 = 40$
4. $50 + 40 = 90$ ευρώ.

   **Άλλος δρόμος:** $18 = 20 - 2$, άρα $5 \times 20 - 5 \times 2 = 100 - 10 = 90$ ✓ Ίδια απάντηση, καλό σημάδι.

## Ερωτήσεις

1. Πώς σπας σωστά το $4 \times 32$;
   - $4 \times 30 + 4 \times 2$
   - $4 \times 3 + 4 \times 2$
   - $4 \times 30 \times 4 \times 2$
   - $2 \times 30 + 2 \times 2$
2. Πόσο κάνει $7 \times 50$;
   - $350$
   - $35$
   - $57$
   - $3500$
3. Στο $26 \times 3$ κάθετα: μονάδες $3 \times 6 = 18$, γράφω $8$, κρατάω $1$. Τι κάνω στις δεκάδες;
   - $3 \times 2 = 6$, μετά $6 + 1 = 7$
   - $3 \times (2 + 1) = 9$
   - $3 \times 2 = 6$ και αγνοώ το κρατούμενο
   - $2 + 1 = 3$
4. Υπολόγισες $5 \times 39 = 95$. Ο έλεγχος μεγέθους τι λέει;
   - Λάθος — περίμενα κάτι κοντά στο $200$
   - Σωστό, το $95$ είναι λογικό
   - Δεν μπορώ να ξέρω χωρίς να το ξανακάνω
   - Λάθος — περίμενα κάτι κοντά στο $45$
5. Μια σακούλα έχει $24$ καραμέλες. Πόσες έχουν οι $4$ σακούλες;
   - $96$
   - $28$
   - $86$
   - $816$
6. Πώς σπας σωστά το $5 \times 43$;
   - $5 \times 40 + 5 \times 3$
   - $5 \times 4 + 5 \times 3$
   - $5 \times 40 + 3$
   - $5 + 43$
7. Πόσο κάνει $8 \times 30$;
   - $240$
   - $38$
   - $2400$
   - $24$
8. Υπολόγισες $4 \times 68 = 92$. Τι λέει ο έλεγχος μεγέθους;
   - Πολύ μικρό — περίμενα κοντά στο $280$
   - Είναι σωστό
   - Είναι πολύ μεγάλο
   - Δεν ελέγχεται με εκτίμηση

## Ασκήσεις

1. Πόσο κάνει $3 \times 21$;
2. Μια σειρά στο θέατρο έχει $28$ καθίσματα. Τα παιδιά του σχολείου γέμισαν $5$ σειρές και άλλα $9$ κάθισαν στην έκτη. Πόσα παιδιά ήταν;
3. Στην εκδρομή πάνε $238$ παιδιά και $19$ δάσκαλοι και γονείς. Κάθε λεωφορείο έχει $48$ θέσεις. Πόσα λεωφορεία πρέπει να κλείσει το σχολείο, το λιγότερο; Πόσες θέσεις θα μείνουν άδειες;
4. Έχεις τρεις κάρτες: $3$, $5$ και $8$. Με δύο από αυτές φτιάχνεις έναν διψήφιο αριθμό και τον πολλαπλασιάζεις με την τρίτη.
   α) Πώς βγαίνει το μεγαλύτερο γινόμενο;
   β) Πώς βγαίνει το μικρότερο γινόμενο;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-3/math/multiply-two-digit
