# Μετράω την επιφάνεια

> Πόσα ίδια τετραγωνάκια σκεπάζουν ένα σχήμα, και γιατί συμφωνήσαμε στο τετραγωνικό μέτρο.

Μαθηματικά, Γ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-3/math/area-in-squares

## Τι θα μάθεις

- Να μετράς πόση επιφάνεια πιάνει ένα σχήμα μετρώντας τετραγωνάκια.
- Να εξηγείς γιατί η μέτρηση χρειάζεται ίδια τετραγωνάκια, και τι είναι το τετραγωνικό μέτρο.
- Να ενώνεις δύο μισά τετραγωνάκια σε ένα ολόκληρο.
- Να μετράς γρήγορα ένα ορθογώνιο σε σειρές, με πολλαπλασιασμό.

## Πόσο χώρο πιάνει;

Δύο παιδιά έχουν από ένα χαλάκι. Ποιο είναι **μεγαλύτερο**; Δεν ρωτάμε ποιο είναι πιο μακρύ, αλλά ποιο **σκεπάζει** περισσότερο πάτωμα.

Αυτό που σκεπάζει ένα σχήμα λέγεται **επιφάνεια**. Για να τη μετρήσεις, τη γεμίζεις με ίδια τετραγωνάκια, σαν μωσαϊκό, και **μετράς** πόσα χωράνε. Ο αριθμός που βρίσκεις λέγεται **εμβαδόν**.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Πόσα τετραγωνάκια χωράνε;*

Το $4 \times 3$ και το $6 \times 2$ σκεπάζουν και τα δύο $12$ τετραγωνάκια: έχουν **ίδιο εμβαδόν**, αν και δεν μοιάζουν.

> **Κλειδί**
>
> Το εμβαδόν λέει **πόσα ίδια τετραγωνάκια** χρειάζονται για να σκεπαστεί ένα σχήμα, χωρίς κενά και χωρίς πατήματα.
>
> Δύο σχήματα με διαφορετική μορφή μπορεί να έχουν το ίδιο εμβαδόν.

## Ίδια τετραγωνάκια, αλλιώς δεν μετράει

Η Μαρία μέτρησε το θρανίο της με μικρά χαρτάκια και βρήκε $48$. Ο Γιάννης μέτρησε το ίδιο θρανίο με μεγάλα χαρτάκια και βρήκε $12$. Ποιος έχει δίκιο;

Και οι δύο. Με μεγαλύτερα τετράγωνα χρειάζεσαι **λιγότερα**. Αλλά τότε οι δύο αριθμοί δεν συγκρίνονται.

Γι' αυτό οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο συμφώνησαν σε ένα τετράγωνο που είναι παντού ίδιο:

- **Τετραγωνικό μέτρο** είναι ένα τετράγωνο με πλευρά $1$ μέτρο. Με αυτό μετράμε δωμάτια, αυλές, οικόπεδα.
- **Τετραγωνικό εκατοστό** είναι ένα τετράγωνο με πλευρά $1$ εκατοστό. Με αυτό μετράμε τη σελίδα του τετραδίου ή ένα γραμματόσημο.

> **Πρόσεχε**
>
> Μη συγκρίνεις εμβαδά που μετρήθηκαν με **διαφορετικά** τετράγωνα.
>
> Το «$48$ μικρά» δεν είναι μεγαλύτερο από το «$12$ μεγάλα». Μπορεί να είναι ακριβώς η ίδια επιφάνεια.

## Δύο μισά κάνουν ένα

Κάποιες φορές το σχήμα κόβει τα τετραγωνάκια στη μέση, πλάγια. Τότε **ενώνεις** δύο μισά σε ένα ολόκληρο.

Ένα σχήμα με $6$ ολόκληρα τετραγωνάκια και $4$ μισά έχει $6 + 2 = 8$ τετραγωνάκια, γιατί τα $4$ μισά κάνουν $2$ ολόκληρα.

## Γρήγορο μέτρημα σε σειρές

Σε ένα ορθογώνιο τα τετραγωνάκια μπαίνουν σε **σειρές**, όλες ίδιες. Δεν χρειάζεται να τα μετράς ένα ένα.

Ένα πάτωμα με $4$ σειρές πλακάκια, $6$ σε κάθε σειρά, έχει $4 \times 6 = 24$ πλακάκια.

> **Θυμήσου**
>
> Το εμβαδόν μετράει τι είναι **μέσα** στο σχήμα. Η περίμετρος μετράει τον **γύρο** του. Είναι διαφορετικά πράγματα, και γράφονται με διαφορετική μονάδα: εμβαδόν σε τετραγωνικά εκατοστά ή μέτρα, περίμετρος σε εκατοστά ή μέτρα.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Δύο οικόπεδα είναι σχεδιασμένα σε τετραγωνισμένο χαρτί. Το πρώτο σκεπάζει \$5\$ σειρές των \$4\$ τετραγώνων. Το δεύτερο σκεπάζει \$3\$ σειρές των \$7\$. Ποιο είναι μεγαλύτερο;

1. Πρώτο: $5 \times 4 = 20$ τετραγωνάκια.
2. Δεύτερο: $3 \times 7 = 21$ τετραγωνάκια.
3. **Το δεύτερο είναι μεγαλύτερο, κατά ένα τετραγωνάκι.** Και τα δύο μετρήθηκαν με τα ίδια τετραγωνάκια, οπότε η σύγκριση μετράει.

### Παράδειγμα 2: Ένα σχήμα έχει \$9\$ ολόκληρα τετραγωνάκια και \$6\$ μισά. Πόσο είναι το εμβαδόν του;

1. Τα $6$ μισά ενώνονται δύο δύο: $6 : 2 = 3$ ολόκληρα.
2. $9 + 3 = 12$.

   **Το εμβαδόν είναι $12$ τετραγωνάκια.**

### Παράδειγμα 3: Ένα δωμάτιο είναι ορθογώνιο \$4\$ μέτρα επί \$3\$ μέτρα. Πόσα τετραγωνικά μέτρα είναι;

*Ορθογώνιο ΑΒΓΔ με πλευρές 4 μ. και 3 μ.*

1. Κάθε τετραγωνικό μέτρο είναι ένα τετράγωνο $1$ μέτρο επί $1$ μέτρο. Κατά μήκος χωράνε $4$, κατά πλάτος $3$ σειρές.
2. $3 \times 4 = 12$.

   **Το δωμάτιο είναι $12$ τετραγωνικά μέτρα.**

## Ερωτήσεις

1. Τι μετράει το εμβαδόν ενός σχήματος;
   - Πόση επιφάνεια σκεπάζει
   - Πόσο μακρύς είναι ο γύρος του
   - Πόσες γωνίες έχει
   - Πόσο ψηλό είναι
2. Ένα ορθογώνιο σκεπάζεται από $3$ σειρές με $5$ τετραγωνάκια η καθεμία. Πόσο είναι το εμβαδόν του;
   - $15$ τετραγωνάκια
   - $8$ τετραγωνάκια
   - $16$ τετραγωνάκια
   - $53$ τετραγωνάκια
3. Η Μαρία μέτρησε ένα χαλί με μικρά χαρτάκια και βρήκε $40$. Ο Νίκος το μέτρησε με μεγάλα και βρήκε $10$. Τι συμβαίνει;
   - Μέτρησαν σωστά με άλλα τετράγωνα
   - Η Μαρία έκανε λάθος, βρήκε πολλά
   - Το χαλί της Μαρίας είναι μεγαλύτερο
   - Ο Νίκος έκανε λάθος, βρήκε λίγα
4. Τι είναι ένα τετραγωνικό μέτρο;
   - Ένα τετράγωνο με πλευρά $1$ μέτρο
   - Μια γραμμή μήκους $1$ μέτρου
   - Ένα τετράγωνο με γύρο $1$ μέτρο
   - Ένας χάρακας με τετράγωνη άκρη
5. Ένα σχήμα έχει $4$ ολόκληρα τετραγωνάκια και $2$ μισά. Πόσο είναι το εμβαδόν του;
   - $5$ τετραγωνάκια
   - $6$ τετραγωνάκια
   - $4$ τετραγωνάκια
   - $8$ τετραγωνάκια
6. Ποιο ορθογώνιο έχει **το ίδιο** εμβαδόν με ένα ορθογώνιο $6 \times 2$;
   - $4 \times 3$
   - $5 \times 3$
   - $6 \times 3$
   - $4 \times 4$
7. Με ποια μονάδα είναι καλύτερο να μετρήσεις την αυλή του σχολείου;
   - Με τετραγωνικά μέτρα
   - Με τετραγωνικά εκατοστά
   - Με μέτρα
   - Με κιλά

## Ασκήσεις

1. Ένα πάτωμα έχει $6$ σειρές με $7$ πλακάκια η καθεμία. Πόσα πλακάκια έχει;
2. Ένα σχήμα έχει $10$ ολόκληρα τετραγωνάκια και $8$ μισά. Πόσο είναι το εμβαδόν του;
3. Ένα δωμάτιο έχει σχήμα Γ: είναι ένα ορθογώνιο $6$ μέτρα επί $5$ μέτρα, από το οποίο λείπει μια γωνία $2$ μέτρα επί $3$ μέτρα. Θα στρωθεί με πλακάκια του ενός τετραγωνικού μέτρου, που πουλιούνται σε κουτιά των $5$. Πόσα τετραγωνικά μέτρα είναι το δωμάτιο, και πόσα κουτιά χρειάζονται;
4. Στην αυλή θα στρωθεί ένα ορθογώνιο με $12$ τετράγωνες πλάκες. Κάθε πλάκα έχει πλευρά $1$ μέτρο. Θα μπουν όλες, χωρίς κενά.
   α) Πόσα διαφορετικά ορθογώνια μπορούν να γίνουν; Το $3$ επί $4$ είναι ίδιο με το $4$ επί $3$.
   β) Γύρω γύρω θα μπει ένα κορδόνι από τούβλα. Ποιο ορθογώνιο θέλει το πιο κοντό κορδόνι, και πόσα μέτρα;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-3/math/area-in-squares
