# Πρόσθεση και αφαίρεση τριψήφιων

> Κάθετη πράξη με κρατούμενα και δανεικά, βήμα-βήμα.

Μαθηματικά, Γ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-3/math/add-subtract-3-digit

## Τι θα μάθεις

- Να προσθέτεις και να αφαιρείς τριψήφιους κάθετα.
- Να χειρίζεσαι κρατούμενο και δανεικό σε δύο στήλες.
- Να αφαιρείς όταν υπάρχει μηδέν στη μέση.
- Να ελέγχεις με στρογγυλοποίηση και με αντίστροφη πράξη.

## Ίδιοι κανόνες, μία στήλη παραπάνω

Ό,τι ξέρεις για διψήφιους ισχύει αυτούσιο:

1. Γράφε τους αριθμούς **στοιχισμένους**: μονάδες κάτω από μονάδες.
2. Ξεκίνα από **δεξιά**.
3. Στήλη $10$ ή παραπάνω; Κρατούμενο. Πάνω ψηφίο που δεν φτάνει; Δανεικό.

Απλώς υπάρχει και **τρίτη** στήλη.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Τριψήφια κάθετα*

> **Κλειδί**
>
> Το κρατούμενο μπορεί να συμβεί **δύο φορές** στην ίδια πράξη.
>
> $368 + 475$:
>
> - Μονάδες: $8 + 5 = 13$ → γράφω $3$, κρατάω $1$
> - Δεκάδες: $6 + 7 + 1 = 14$ → γράφω $4$, κρατάω $1$ **ξανά**
> - Εκατοντάδες: $3 + 4 + 1 = 8$
>
> Αποτέλεσμα $843$.

## Το δύσκολο: μηδέν στη μέση

$$
500 - 236
$$

Μονάδες: $0 - 6$, δεν φτάνουν. Αλλά και οι δεκάδες είναι $0$, δεν έχουν να δώσουν.

**Πας μία θέση παραπέρα**, στις εκατοντάδες:

- Μία εκατοντάδα σπάει σε **$10$ δεκάδες**. Εκατοντάδες $5 \to 4$.
- Μία δεκάδα σπάει σε **$10$ μονάδες**. Δεκάδες $10 \to 9$, μονάδες $0 \to 10$.

Τώρα: $10 - 6 = 4$, $9 - 3 = 6$, $4 - 2 = 2$. Αποτέλεσμα **$264$**.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Αφαίρεση με δανεικό*

> **Πρόσεχε**
>
> Στις εκατοντάδες **δεν** γράφεις $5 - 2 = 3$. Έδωσαν μία, άρα έμειναν $4$. Αλλιώς βγαίνει $364$ αντί για $264$.
>
> Σημείωσε τη μείωση πάνω από τη στήλη, μην την κρατάς στο μυαλό.

## Δύο έλεγχοι

**Με στρογγυλοποίηση:** $500 - 236 \approx 500 - 200 = 300$. Το $264$ είναι κοντά ✓

**Με αντίστροφη πράξη:** $264 + 236 = 500$ ✓

> **Θυμήσου**
>
> Η στρογγυλοποίηση πιάνει τα **μεγάλα** λάθη. Η αντίστροφη πράξη πιάνει **όλα**, αλλά θέλει λίγο χρόνο.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Πόσο κάνει 457 + 286;

1. Μονάδες: $7 + 6 = 13$. Γράφω $3$, κρατάω $1$.
2. Δεκάδες: $5 + 8 + 1 = 14$. Γράφω $4$, κρατάω $1$.
3. Εκατοντάδες: $4 + 2 + 1 = 7$.
4. $457 + 286 = 743$

   **Έλεγχος:** περίπου $460 + 290 = 750$ ✓

### Παράδειγμα 2: Πόσο κάνει 604 − 158;

1. Μονάδες: $4 - 8$ δεν φτάνουν, και οι δεκάδες είναι $0$.
2. Εκατοντάδες $6 \to 5$, δεκάδες $\to 10$. Οι δεκάδες δίνουν μία στις μονάδες: δεκάδες $\to 9$, μονάδες $\to 14$.
3. Μονάδες: $14 - 8 = 6$.
   Δεκάδες: $9 - 5 = 4$.
   Εκατοντάδες: $5 - 1 = 4$.
4. $604 - 158 = 446$

   **Έλεγχος:** $446 + 158 = 604$ ✓

### Παράδειγμα 3: Το σχολείο έχει 348 μαθητές. Έφυγαν 79. Πόσοι έμειναν;

1. Στοιχίζω: το $79$ έχει μόνο δεκάδες και μονάδες.

   $348 - 079$
2. Μονάδες: $8 - 9$ δεν φτάνουν. Δανείζομαι: $18 - 9 = 9$, δεκάδες $4 \to 3$.
3. Δεκάδες: $3 - 7$ δεν φτάνουν. Δανείζομαι από εκατοντάδες: $13 - 7 = 6$, εκατοντάδες $3 \to 2$.
4. Εκατοντάδες: $2 - 0 = 2$.

   $348 - 79 = 269$ μαθητές.

   **Έλεγχος:** $269 + 79 = 348$ ✓

## Ερωτήσεις

1. Πόσο κάνει $256 + 137$;
   - $393$
   - $383$
   - $3813$
   - $119$
2. Πόσο κάνει $400 - 156$;
   - $244$
   - $344$
   - $256$
   - $556$
3. Στην πράξη $475 + 268$, πόσες φορές χρειάζεται κρατούμενο;
   - Καμία
   - Μία
   - Δύο
   - Τρεις
4. Χωρίς πράξη: το $612 - 287$ είναι περίπου;
   - $900$
   - $300$
   - $30$
   - $600$
5. Βρήκες $523 - 189 = 334$. Πώς το ελέγχεις σίγουρα;
   - Κάνεις $523 + 189$
   - Κάνεις $334 + 189$
   - Ξαναδιαβάζεις την πράξη
   - Στρογγυλοποιείς
6. Πόσο κάνει $365 + 278$;
   - $643$
   - $633$
   - $533$
   - $51313$
7. Πόσο κάνει $700 - 243$;
   - $457$
   - $543$
   - $467$
   - $943$
8. Χωρίς να κάνεις την πράξη: το $398 + 205$ είναι περίπου;
   - $600$
   - $500$
   - $700$
   - $400$

## Ασκήσεις

1. Πόσο κάνει $342 + 215$;
2. Ένα βιβλιοπωλείο πούλησε $278$ τετράδια τον Σεπτέμβριο και $145$ περισσότερα τον Οκτώβριο. Πόσα τετράδια πούλησε και τους δύο μήνες μαζί;
3. Ένα θέατρο έχει $600$ θέσεις. Το Σάββατο ήρθαν $387$ θεατές, $45$ λιγότεροι από την Κυριακή. Πόσες θέσεις έμειναν άδειες την Κυριακή; Ποια μέρα έμειναν περισσότερες άδειες θέσεις, και πόσες περισσότερες;
4. Στην αφαίρεση $8\square 2 - \square 5 \square = 368$ σβήστηκαν τρία ψηφία. Μπορεί να είναι ίδια ή διαφορετικά. Ποια είναι;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-3/math/add-subtract-3-digit
