# Διάλογος: παύλα και εισαγωγικά

> Πώς γράφεις τι είπε κάποιος.

Γλώσσα, Γ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-3/language/dialogue-punctuation

## Τι θα μάθεις

- Να γράφεις διάλογο με παύλα στην αρχή κάθε γραμμής και καινούρια γραμμή για κάθε ομιλητή.
- Να χωρίζεις τα λόγια από το «είπε», «ρώτησε», «φώναξε» με κόμμα, ερωτηματικό ή θαυμαστικό.
- Να βάζεις άνω και κάτω τελεία και εισαγωγικά όταν γράφεις τα λόγια κάποιου μέσα σε πρόταση.
- Να μη βάζεις παύλα και εισαγωγικά μαζί στα ίδια λόγια.

## Όταν στην ιστορία μιλάνε

Όταν γράφεις τι είπε κάποιος, πρέπει να φαίνεται **τι** ακριβώς είπε και
**ποιος** το είπε.

> — Γιαγιά, πού είναι το κουβάρι σου; ρώτησε η Κατερίνα.
>
> — Στο καλάθι, δίπλα στο τζάκι, απάντησε η γιαγιά.
>
> — Δεν είναι εκεί!
>
> — Τότε κοίτα κάτω από τον καναπέ. Εκεί κοιμάται η γάτα.
>
> — Το βρήκα! φώναξε η Κατερίνα.

- η Κατερίνα
- η γιαγιά

Μιλάνε δύο πρόσωπα. Κάθε φορά που μιλάει το άλλο, αρχίζει **καινούρια γραμμή**,
και η γραμμή αρχίζει με μια μακριά γραμμούλα: **—**, την **παύλα**.

Η τρίτη και η τέταρτη γραμμή δεν λένε ποιος μιλάει. Το καταλαβαίνεις, γιατί
μιλάνε με τη σειρά.

## Τρία σημάδια για τα λόγια

| Σημάδι  | Όνομα               | Πού μπαίνει                                            |
| ------- | ------------------- | ------------------------------------------------------ |
| **—**   | παύλα               | Στην αρχή της γραμμής, όταν αρχίζει να μιλάει κάποιος. |
| **:**   | άνω και κάτω τελεία | Πριν από τα λόγια κάποιου, μέσα σε πρόταση.            |
| **« »** | εισαγωγικά          | Γύρω από τα λόγια κάποιου, μέσα σε πρόταση.            |

Η παύλα είναι **μακριά**. Μην την μπερδεύεις με το μικρό ενωτικό (-), που ενώνει
λέξεις.

## Ποιος το είπε;

Μετά τα λόγια γράφουμε συχνά ποιος μίλησε: **είπε**, **ρώτησε**, **φώναξε**.
Ανάμεσα μπαίνει ένα σημάδι, ανάλογα με τα λόγια.

| Τα λόγια…            | Σημάδι            | Παράδειγμα                                    |
| -------------------- | ----------------- | --------------------------------------------- |
| λένε κάτι            | κόμμα **,**       | — Διψάω\*\*,\*\* είπε ο Πέτρος.               |
| ρωτάνε               | ερωτηματικό **;** | — Πού είναι το κλειδί\*\*;\*\* ρώτησε η μαμά. |
| φωνάζουν ή θαυμάζουν | θαυμαστικό **!**  | — Τι μεγάλο ψάρι\*\*!\*\* φώναξε η Άννα.      |

Στο τέλος της γραμμής, μετά το «είπε η μαμά», μπαίνει **τελεία**.

> **Κλειδί**
>
> Στον διάλογο, **κάθε πρόσωπο παίρνει τη δική του γραμμή**, και κάθε γραμμή
> αρχίζει με **παύλα**.
>
> Το «είπε η μαμά» ανήκει στην ίδια πρόταση με τα λόγια. Δεν είναι καινούρια
> πρόταση.

> **Πρόσεχε**
>
> Μετά το ερωτηματικό ή το θαυμαστικό, το «ρώτησε» και το «φώναξε» γράφονται με
> **μικρό** γράμμα, γιατί η πρόταση συνεχίζει.
>
> Λάθος: — Τι ώρα είναι; **Ρ**ώτησε ο Νίκος.
>
> Σωστό: **— Τι ώρα είναι; ρώτησε ο Νίκος.**

## Τα λόγια μέσα σε πρόταση

Χωρίς διάλογο, μέσα σε μια πρόταση, βάζεις **άνω και κάτω τελεία** πριν από τα
λόγια και τα κλείνεις σε **εισαγωγικά**.

Η μαμά είπε\*\*: «**Φόρεσε το μπουφάν σου.**»\*\*

Ο Νίκος ρώτησε\*\*: «**Πού είναι η μπάλα;**»\*\*

Τα λόγια μέσα στα εισαγωγικά αρχίζουν με **κεφαλαίο** γράμμα. Το σημάδι στο τέλος
τους μπαίνει **μέσα** στα εισαγωγικά.

> **Θυμήσου**
>
> Για τα ίδια λόγια διαλέγεις **ή** το ένα **ή** το άλλο:
>
> - **παύλα**, σε διάλογο: — Φόρεσε το μπουφάν σου, είπε η μαμά.
> - **άνω και κάτω τελεία και εισαγωγικά**, μέσα σε πρόταση: Η μαμά είπε:
>   «Φόρεσε το μπουφάν σου.»
>
> Παύλα και εισαγωγικά μαζί δεν μπαίνουν ποτέ στα ίδια λόγια.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Ποιο σημάδι λείπει;*

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Γράψε σωστά τον διάλογο: «πάμε για μπάνιο ρώτησε ο παππούς ναι φώναξαν τα παιδιά»

1. Βρίσκουμε ποιος μιλάει. Πρώτα μιλάει ο παππούς: «πάμε για μπάνιο». Μετά
   απαντάνε τα παιδιά: «ναι».

   Δύο πρόσωπα, άρα δύο γραμμές, και η καθεμιά αρχίζει με παύλα.
2. Ο παππούς **ρωτάει**. Μετά τα λόγια του πάει ερωτηματικό, και το «ρώτησε» μένει
   με μικρό γράμμα:

   **— Πάμε για μπάνιο; ρώτησε ο παππούς.**
3. Τα παιδιά **φωνάζουν** από χαρά. Μετά το «Ναι» πάει θαυμαστικό:

   **— Ναι! φώναξαν τα παιδιά.**

### Παράδειγμα 2: Η Ελένη διάβασε σε μια πινακίδα τις λέξεις «Μην ταΐζετε τα ζώα». Γράψε μια πρόταση που λέει τι έγραφε η πινακίδα.

1. Δεν γράφουμε διάλογο. Γράφουμε μία πρόταση, και μέσα της τα λόγια της
   πινακίδας.
2. Αρχίζουμε με το ποιος «μιλάει»: **Η πινακίδα έγραφε**. Πριν από τα λόγια βάζουμε
   άνω και κάτω τελεία.
3. Τα λόγια τα κλείνουμε σε εισαγωγικά. Αρχίζουν με κεφαλαίο, και η τελεία μπαίνει
   μέσα:

   **Η πινακίδα έγραφε: «Μην ταΐζετε τα ζώα.»**

*Διαδραστικό στη σελίδα: Φτιάξε τη γραμμή*

## Ερωτήσεις

1. Ποιο σημάδι μπαίνει στην αρχή κάθε γραμμής ενός διαλόγου;
   - Η παύλα (—)
   - Τα εισαγωγικά (« »)
   - Η άνω και κάτω τελεία (:)
   - Το ενωτικό (-)
2. Ποια γραμμή διαλόγου είναι γραμμένη σωστά;
   - — Πού είναι ο σκύλος; ρώτησε ο Γιάννης.
   - — Πού είναι ο σκύλος; Ρώτησε ο Γιάννης.
   - — Πού είναι ο σκύλος, ρώτησε ο Γιάννης;
   - Πού είναι ο σκύλος; — ρώτησε ο Γιάννης.
3. Ποιο σημάδι λείπει εδώ: «— Πάμε σινεμά ___ είπε η Ελένη.»;
   - κόμμα
   - τελεία
   - άνω και κάτω τελεία
   - εισαγωγικά
4. Ποιο σημάδι μπαίνει στο κενό, μετά το «είπε»; Ο Νίκος είπε ___ «Έρχομαι!»
   - άνω και κάτω τελεία
   - παύλα, όπως στον διάλογο
   - τελεία
   - ερωτηματικό
5. Σε ποια πρόταση τα λόγια της μαμάς είναι γραμμένα σωστά;
   - Η μαμά ρώτησε: «Έφαγες;»
   - Η μαμά ρώτησε: έφαγες;
   - Η μαμά ρώτησε «: Έφαγες;»
   - Η μαμά «ρώτησε»: Έφαγες;
6. Σε έναν διάλογο η θεία ρωτάει τον Άρη αν θέλει πορτοκαλάδα. Στην επόμενη γραμμή, μετά την παύλα, γράφει μόνο «Ναι, ευχαριστώ» και όχι ποιος το είπε. Ποιος μιλάει;
   - Ο Άρης
   - Πάλι η θεία
   - Δεν μπορούμε να το ξέρουμε
   - Αυτός που γράφει την ιστορία
7. Ποια γραμμή έχει λάθος;
   - — «Έλα εδώ!» φώναξε η Άννα.
   - — Έλα εδώ! φώναξε η Άννα.
   - Η Άννα φώναξε: «Έλα εδώ!»
   - — Έλα εδώ, είπε η Άννα.
8. Πώς λέγεται το σημάδι «:»;
   - άνω και κάτω τελεία
   - άνω τελεία
   - αποσιωπητικά
   - παύλα
9. Βρες το λάθος στον διάλογο: «— Θέλεις κεράσια; ρώτησε η γιαγιά. — Όχι, ευχαριστώ, απάντησε η Φωτεινή. — Τότε πάρε ένα μήλο! Είπε η γιαγιά.»
   - Στην τρίτη γραμμή: το «Είπε» θέλει μικρό
   - Στην πρώτη γραμμή: μετά το «κεράσια» θέλει τελεία
   - Στη δεύτερη γραμμή: πριν από το «απάντησε» δεν θέλει κόμμα
   - Πουθενά: μετά το θαυμαστικό αρχίζει νέα πρόταση
10. Η Φωτεινή ρώτησε: «Βρέχει έξω;» Ποια γραμμή διαλόγου λέει το ίδιο, γραμμένη σωστά;
   - — Βρέχει έξω; ρώτησε η Φωτεινή.
   - — «Βρέχει έξω;» ρώτησε η Φωτεινή.
   - Η Φωτεινή ρώτησε: — Βρέχει έξω;
   - — Βρέχει έξω. ρώτησε η Φωτεινή.

## Ασκήσεις

1. Γράψε σωστά τη γραμμή του διαλόγου: «καλή όρεξη είπε ο μπαμπάς».
2. Βάλε τα σημάδια στην πρόταση: «Ο οδηγός φώναξε Κρατηθείτε».
3. Γράψε σε δύο γραμμές διαλόγου: «πεινάς ρώτησε η μαμά πολύ απάντησε ο Νίκος».
4. Γράψε έναν μικρό διάλογο τριών γραμμών ανάμεσα σε σένα και σε έναν φίλο σου. Σε μία γραμμή βάλε «ρώτησα» ή «είπε».

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-3/language/dialogue-punctuation
