# Γράφω κείμενο στον υπολογιστή

> Κεφαλαία, τόνοι, διορθώσεις — και η πρώτη μου σελίδα.

Πληροφορική, Γ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-3/informatics/typing-text

## Τι θα μάθεις

- Να αλλάζεις τη γλώσσα του πληκτρολογίου από τα αγγλικά στα ελληνικά και πίσω.
- Να γράφεις κεφαλαία με το Shift και να ξέρεις πότε βολεύει το Caps Lock.
- Να βάζεις τόνο και διαλυτικά, πατώντας πρώτα το πλήκτρο του τόνου και μετά το φωνήεν.
- Να διορθώνεις λάθη με το Backspace και το Delete, ανάλογα με το πού είναι ο δρομέας.
- Να γράφεις μια μικρή σελίδα με τίτλο και παραγράφους σε επεξεργαστή κειμένου.

## Το πληκτρολόγιο μιλάει δύο γλώσσες

&#x20;Στα πλήκτρα είναι γραμμένα συνήθως **δύο** γράμματα: το
**A** και το **Α**, το **S** και το **Σ**. Ποιο θα γραφτεί το αποφασίζει η
**γλώσσα του πληκτρολογίου**. Κάτω δεξιά στην οθόνη, δίπλα στο ρολόι, γράφει
**ΕΛ** ή **EN** (ή **ΕΛΛ** / **ENG**, το ίδιο σημαίνει).

- Πατάς μαζί `Alt` και `Shift`. Σε κάποιους υπολογιστές είναι το πλήκτρο των Windows μαζί με το `Space`.
- Ή πατάς πάνω στο **ΕΛ / EN** με το ποντίκι και διαλέγεις.

> **Πρόσεχε**
>
> Βγαίνει «ηελλο» αντί για «hello»; **Δεν χάλασε τίποτα**. Το πληκτρολόγιο είναι
> στην άλλη γλώσσα. Σβήσε, άλλαξε γλώσσα, ξαναγράψε.

## Κεφαλαία: ένα ή πολλά

&#x20;Για ένα **κεφαλαίο** κρατάς πατημένο το `Shift` και
πατάς το γράμμα. Αφήνεις το `Shift`, και τα επόμενα βγαίνουν πάλι μικρά.

Για **πολλά** κεφαλαία, π.χ. σε τίτλο, πατάς μία φορά το `Caps Lock`. Ανάβει
ένα φωτάκι, και όλα βγαίνουν κεφαλαία ώσπου να το ξαναπατήσεις.

| Θέλω                                            | Πατάω                                                                     |
| ----------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------- |
| ένα κεφαλαίο, στην αρχή της πρότασης ή σε όνομα | `Shift` + γράμμα                                                          |
| μια ολόκληρη λέξη με κεφαλαία                   | `Caps Lock`, γράφω, `Caps Lock` ξανά                                      |
| το τελικό **ς**                                 | το πλήκτρο με το **W**, στα ελληνικά                                      |
| ερωτηματικό **;**                               | το πλήκτρο με το **Q**, στα ελληνικά (όχι αυτό που γράφει πάνω του **;**) |

## Ο τόνος μπαίνει πρώτος

Ο τόνος έχει δικό του πλήκτρο, δίπλα στο **Λ**. Πάνω του γράφει **;** και **΄**,
αλλά στα ελληνικά δεν γράφει **;**. Βάζει τόνο, με **δύο πατήματα**:

1. πατάς το πλήκτρο του τόνου — στην οθόνη **δεν** φαίνεται τίποτα ακόμα,
2. πατάς το φωνήεν — και βγαίνει **τονισμένο**: ά, έ, ή, ί, ό, ύ, ώ.

Για τα **διαλυτικά** (ϊ, ϋ) κάνεις το ίδιο, αλλά στο πρώτο πάτημα κρατάς και
το `Shift`.

> **Κλειδί**
>
> Στον υπολογιστή **πρώτα** ο τόνος και **μετά** το γράμμα, ανάποδα από το
> τετράδιο. Ο υπολογιστής πρέπει να ξέρει **πριν** από το γράμμα ότι θα το
> τονίσει.

Τόνος και μετά **σύμφωνο**, π.χ. **τ**; Βγαίνει ο τόνος μόνος του και δίπλα
το τ. Ο τόνος μπαίνει μόνο σε φωνήεντα.

## Ο δρομέας και οι διορθώσεις

Η μικρή όρθια γραμμή που αναβοσβήνει μέσα στο κείμενο λέγεται **δρομέας** (ή
κέρσορας). Δείχνει **πού** θα μπει το επόμενο γράμμα. Τον μετακινείς με τα
**βελάκια**   ή με ένα κλικ του
ποντικιού μέσα στο κείμενο.

| Πλήκτρο                                                | Τι σβήνει                             |
| ------------------------------------------------------ | ------------------------------------- |
|  `Backspace` (το μεγάλο βελάκι ←, πάνω από το `Enter`) | το γράμμα **αριστερά** από τον δρομέα |
| `Delete`                                               | το γράμμα **δεξιά** από τον δρομέα    |

&#x20;Σβήσες κάτι κατά λάθος; `Ctrl` + `Z`. Λέγεται **αναίρεση**
και γυρίζει το κείμενο ένα βήμα πίσω.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Ποιο πλήκτρο χρειάζομαι;*

## Η πρώτη μου σελίδα

&#x20;Μια σελίδα τη γράφεις σε **επεξεργαστή κειμένου**, π.χ.
LibreOffice Writer ή Word. Μια απλή σελίδα έχει έναν **τίτλο** στην πρώτη γραμμή και
μία ή περισσότερες **παραγράφους** από κάτω.

- **Δεν** πατάς `Enter` στο τέλος κάθε γραμμής. Όταν η γραμμή γεμίσει, η λέξη κατεβαίνει μόνη της. `Enter` μόνο όταν τελειώνει η **παράγραφος**.
- **Ένα κενό** ανάμεσα στις λέξεις. Πριν από το κόμμα και την τελεία **όχι** κενό. Μετά από αυτά, ναι.

> **Θυμήσου**
>
> Ό,τι γράφεις υπάρχει μόνο όσο είναι ανοιχτό το πρόγραμμα. Για να το βρεις
> αύριο, πρέπει να το **αποθηκεύσεις**: η επόμενη ενότητα.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Η Ελένη θέλει να γράψει «Η γάτα μου». Πάτησε τα πλήκτρα και βγήκε «h gata moy». Τι έγινε, και τι πρέπει να κάνει;

1. Τα γράμματα βγήκαν **λατινικά**. Τα πλήκτρα ήταν σωστά, αλλά το πληκτρολόγιο
   ήταν στα **αγγλικά** (EN).
2. Σβήνει και αλλάζει γλώσσα με `Alt` + `Shift`. Κάτω δεξιά πρέπει να γράφει **ΕΛ**.
3. &#x20;Για το **Η** κρατάει το `Shift` και πατάει το η. Για το
   **ά** πατάει **πρώτα** τον τόνο και **μετά** το α. Βγαίνει: «Η γάτα μου».

### Παράδειγμα 2: Ο Νίκος έγραψε «σχολίο» αντί για «σχολείο». Ο δρομέας είναι στο τέλος της λέξης. Πώς το διορθώνει χωρίς να ξαναγράψει όλη τη λέξη;

1. Γράμμα γράμμα: σ-χ-ο-λ-ί-ο και σ-χ-ο-λ-**ε**-ί-ο. Λείπει **ένα** γράμμα, το
   **ε**, ανάμεσα στο λ και στο ί.
2. &#x20;Με το βελάκι ← πηγαίνει τον δρομέα **ανάμεσα στο λ και
   στο ί**.
3. Πατάει το **ε**. Μπαίνει εκεί που είναι ο δρομέας, και τα ί και ο σπρώχνονται
   δεξιά. Βγαίνει «σχολείο».
4. Ούτε `Backspace` ούτε `Delete`: το λάθος ήταν γράμμα που **έλειπε**, όχι
   γράμμα που περίσσευε.

## Ερωτήσεις

1. Γράφεις και στην οθόνη βγαίνει «kalhmera» αντί για «καλημέρα». Τι φταίει;
   - Το πληκτρολόγιο είναι στα αγγλικά
   - Χάλασαν τα πλήκτρα
   - Είναι πατημένο κατά λάθος το Caps Lock
   - Ξέχασες να βάλεις τόνο
2. Θέλεις να γράψεις «ό». Με ποια σειρά πατάς τα πλήκτρα;
   - Πρώτα τον τόνο, μετά το ο
   - Πρώτα το ο, μετά τον τόνο
   - Shift και ο μαζί
   - Το ο δύο φορές
3. Θέλεις να γράψεις το όνομα «Μαρία» με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα. Τι κάνεις για το Μ;
   - Κρατάς το Shift και πατάς το μ, μετά αφήνεις το Shift
   - Πατάς Caps Lock και γράφεις όλο το όνομα
   - Πατάς Enter πριν από το μ
   - Γράφεις το μ και ο υπολογιστής το κάνει μόνος του κεφαλαίο
4. Έγραψες «σκύλοςς» και ο δρομέας είναι στο τέλος της λέξης. Ποιο πλήκτρο σβήνει το ς που περισσεύει;
   - Το Backspace
   - Το Delete
   - Το Enter
   - Το πλήκτρο Space
5. Ο δρομέας είναι ακριβώς πριν από ένα γράμμα που θέλεις να σβήσεις. Ποιο πλήκτρο χρησιμοποιείς;
   - Το Delete
   - Το Backspace
   - Το Shift
   - Το πλήκτρο του τόνου
6. Τι δείχνει η μικρή όρθια γραμμή που αναβοσβήνει μέσα στο κείμενο;
   - Πού θα μπει το επόμενο γράμμα που θα πατήσεις
   - Πού τελειώνει η σελίδα
   - Ότι ο υπολογιστής κάνει κάτι και πρέπει να περιμένεις
   - Το λάθος γράμμα που πρέπει να διορθώσεις
7. Γράφεις μια μεγάλη παράγραφο. Πότε πατάς Enter;
   - Μόνο όταν τελειώσει η παράγραφος
   - Στο τέλος κάθε γραμμής της οθόνης
   - Μετά από κάθε λέξη
   - Μετά από κάθε κόμμα
8. Ποια πρόταση είναι γραμμένη σωστά στον υπολογιστή;
   - «Πήγα στο πάρκο, και έπαιξα.»
   - «Πήγα στο πάρκο , και έπαιξα .»
   - «Πήγα στο πάρκο,και έπαιξα.»
   - «Πήγα στο πάρκο, και έπαιξα.»
9. Γράφεις «ήλιοσ» και θέλεις να γίνει «ήλιος». Τι κάνεις;
   - Σβήνεις το σ και πατάς το πλήκτρο του τελικού ς
   - Πατάς Shift και σ
   - Αφήνεις ένα κενό μετά το σ και γίνεται μόνο του ς
   - Πατάς τον τόνο και μετά το σ
10. Έσβησες κατά λάθος μια ολόκληρη λέξη. Ποιος είναι ο πιο γρήγορος τρόπος να την πάρεις πίσω;
   - Ctrl και Z, η αναίρεση
   - Να πατήσεις Delete
   - Να κλείσεις το πρόγραμμα χωρίς αποθήκευση
   - Να πατήσεις Enter

## Ασκήσεις

1. Κάτω δεξιά στην οθόνη γράφει EN. Θέλεις να γράψεις ελληνικά. Ποια δύο πλήκτρα πατάς μαζί;
2. Θέλεις να γράψεις «ΤΑΞΗ Γ» στον τίτλο, όλα κεφαλαία. Ποιο πλήκτρο πατάς μία φορά πριν αρχίσεις;
3. Θέλεις να γράψεις «ϊ». Γράψε με τη σειρά τι πατάς.
4. Στη λέξη «μαθηττής» ο δρομέας είναι ανάμεσα στα δύο τ. Γράψε τα δύο πλήκτρα που μπορούν, το καθένα μόνο του, να σβήσουν το τ που περισσεύει.

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-3/informatics/typing-text
