# Όταν γίνει κάτι…

> «Όταν πατηθεί η σημαία»: προγράμματα που περιμένουν ένα γεγονός.

Πληροφορική, Γ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-3/informatics/events

## Τι θα μάθεις

- Να εξηγείς τι είναι ένα γεγονός: κάτι που συμβαίνει, όπως ένα κλικ ή ένα πάτημα πλήκτρου.
- Να αναγνωρίζεις στο Scratch τα τουβλάκια που περιμένουν ένα γεγονός, όπως το «όταν γίνει κλικ στη σημαία».
- Να προβλέπεις ποιο σενάριο θα τρέξει όταν συμβεί ένα γεγονός.
- Να εξηγείς γιατί ένα σενάριο χωρίς τουβλάκι γεγονότος δεν ξεκινάει μόνο του.

## Πράγματα που περιμένουν

&#x20;Το κουδούνι της πόρτας δεν χτυπάει όλη μέρα. **Περιμένει**.
Μόλις κάποιος πατήσει το κουμπί, χτυπάει. Ο ανελκυστήρας στέκεται ακίνητος,
ώσπου κάποιος να πατήσει τον όροφο. Κάτι **συμβαίνει** (ένα πάτημα) και κάτι
**γίνεται μετά** (ο ήχος, η κίνηση).

Αυτό που συμβαίνει λέγεται **γεγονός**. Στον υπολογιστή, γεγονότα είναι:

- ένα **κλικ** με το ποντίκι
- το πάτημα ενός **πλήκτρου**
- ένα **άγγιγμα** στην οθόνη του κινητού ή του τάμπλετ

> **Κλειδί**
>
> Πολλά προγράμματα **δεν κάνουν τίποτα** μέχρι να συμβεί ένα γεγονός. Περιμένουν.
>
> Όταν γίνει το γεγονός, τρέχουν τις εντολές που ανήκουν σε αυτό. Γράφεται σαν
> πρόταση: **«Όταν** γίνει αυτό, **κάνε** εκείνο».

## Τα γεγονότα στο Scratch

Στο **Scratch** φτιάχνεις προγράμματα κουμπώνοντας **τουβλάκια**, χωρισμένα σε
ομάδες με χρώματα. Η κίτρινη ομάδα λέγεται **Συμβάντα**, άλλη λέξη για τα
γεγονότα.

Τα τουβλάκια των συμβάντων έχουν **στρογγυλή κορυφή**, σαν καπέλο. Δεν
κουμπώνουν κάτω από άλλο τουβλάκι. Μπαίνουν πάντα **πρώτα**, στην κορυφή μιας
στοίβας. Τα πιο συνηθισμένα:

| Τουβλάκι                                 | Πότε ξεκινάει                                      |
| ---------------------------------------- | -------------------------------------------------- |
| «όταν γίνει κλικ στη σημαία»             | όταν πατήσεις την πράσινη σημαία πάνω από τη σκηνή |
| «όταν πατηθεί το πλήκτρο διάστημα»       | όταν πατήσεις το μακρύ πλήκτρο του κενού           |
| «όταν γίνει κλικ σε αυτό το αντικείμενο» | όταν κάνεις κλικ πάνω στον ήρωα, π.χ. στον γάτο    |

Στη θέση του «διάστημα» διαλέγεις και άλλο πλήκτρο: ένα γράμμα ή ένα βελάκι.

Μια στοίβα τουβλάκια με καπέλο στην κορυφή λέγεται **σενάριο** (script):

```text
όταν γίνει κλικ στη σημαία
πες Γεια! για 2 δευτερόλεπτα
κινήσου 10 βήματα
```

&#x20;Τα τουβλάκια κάτω από το καπέλο τρέχουν με τη σειρά, από πάνω
προς τα κάτω.

> **Πρόσεχε**
>
> Μια στοίβα **χωρίς** καπέλο δεν ξεκινάει ποτέ μόνη της, σαν κουδούνι χωρίς
> κουμπί. Τα τουβλάκια δεν κάνουν τίποτα με τη σημαία; Κοίτα αν το «όταν γίνει
> κλικ στη σημαία» είναι στην κορυφή τους και **κουμπωμένο**.
>
> Κλικ πάνω στα ίδια τα τουβλάκια τα τρέχει μία φορά, για δοκιμή, με το χέρι.
> Όταν κάποιος παίζει το πρόγραμμα, τα σενάρια ξεκινάνε μόνο από τα καπέλα τους.

## Πολλά σενάρια, πολλά γεγονότα

Ένας ήρωας μπορεί να έχει **πολλά** σενάρια, το καθένα με το δικό του καπέλο
και το **δικό του** γεγονός.

```text
όταν γίνει κλικ στη σημαία
πες Γεια! για 2 δευτερόλεπτα
```

```text
όταν πατηθεί το πλήκτρο διάστημα
κινήσου 10 βήματα
```

```text
όταν γίνει κλικ σε αυτό το αντικείμενο
πες Άου! για 2 δευτερόλεπτα
```

Πατάς το διάστημα: τρέχει **μόνο** το δεύτερο σενάριο, τα άλλα περιμένουν.
Κάθε πάτημα το ξεκινάει ξανά.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Ποιο σενάριο ξυπνάει;*

## Γεγονότα γύρω σου

Σχεδόν κάθε πρόγραμμα περιμένει κάτι από σένα:

- κλικ στο κουμπί «Αποθήκευση» → το κείμενο αποθηκεύεται
- πάτημα του πλήκτρου Α → στην οθόνη γράφεται ένα α
- άγγιγμα σε ένα εικονίδιο στο κινητό → ανοίγει μια εφαρμογή

&#x20;Και έξω από τον υπολογιστή: πατάς το κουμπί στο φανάρι των πεζών, και σε λίγο
ανάβει το πράσινο. Κάθε φορά: **όταν** γίνει κάτι, **κάνε** κάτι.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Η Ελένη θέλει ο γάτος της να λέει «Καλημέρα!» όταν πατηθεί η σημαία, και να κάνει 10 βήματα κάθε φορά που πατάει το πλήκτρο δεξί βέλος. Πόσα σενάρια χρειάζεται, και ποια τουβλάκια;

1. Μετράμε τα **γεγονότα**: σημαία και δεξί βέλος. Δύο γεγονότα, **δύο σενάρια**.
2. Πρώτο σενάριο: καπέλο «όταν γίνει κλικ στη σημαία», και από κάτω «πες Καλημέρα!
   για 2 δευτερόλεπτα».
3. Δεύτερο σενάριο: καπέλο «όταν πατηθεί το πλήκτρο δεξί βέλος», και από κάτω
   «κινήσου 10 βήματα».
4. Ελέγχουμε. Σημαία: «Καλημέρα!». Δεξί βέλος: 10 βήματα, κάθε φορά. Κάθε
   γεγονός ξυπνάει μόνο το δικό του σενάριο.

### Παράδειγμα 2: Ο Νίκος έφτιαξε αυτή τη στοίβα: «κινήσου 10 βήματα» και από κάτω «όταν γίνει κλικ στη σημαία». Πατάει τη σημαία, και ο γάτος δεν κουνιέται. Γιατί;

1. Στην **κορυφή** της στοίβας είναι το «κινήσου 10 βήματα», όχι καπέλο. Το
   καπέλο, με τη στρογγυλή κορυφή του, δεν κουμπώνει **κάτω** από άλλο τουβλάκι.
   Κάθεται ξεχωριστά, ως σενάριο χωρίς τίποτα από κάτω.
2. Η σημαία ξυπνάει το καπέλο, αλλά από κάτω του δεν υπάρχει εντολή. Και το
   «κινήσου 10 βήματα», χωρίς καπέλο, δεν ξεκινάει ποτέ μόνο του.
3. Η διόρθωση: σέρνει το καπέλο **πάνω** από το «κινήσου 10 βήματα», ώσπου να
   κουμπώσει. Τώρα ο γάτος κινείται.

## Ερωτήσεις

1. Τι είναι ένα γεγονός για ένα πρόγραμμα;
   - Κάτι που συμβαίνει, όπως ένα κλικ ή ένα πλήκτρο
   - Μια γιορτή που γράφεται στο ημερολόγιο του υπολογιστή
   - Ένα λάθος στο πρόγραμμα
   - Το τελευταίο τουβλάκι μιας στοίβας
2. Πού μπαίνει το τουβλάκι «όταν γίνει κλικ στη σημαία» σε ένα σενάριο;
   - Στην κορυφή της στοίβας
   - Στη μέση της στοίβας
   - Στο τέλος της στοίβας
   - Οπουδήποτε, δεν έχει σημασία
3. Ένα σενάριο ξεκινάει με «όταν πατηθεί το πλήκτρο διάστημα». Πότε θα τρέξει;
   - Κάθε φορά που πατάς το πλήκτρο του κενού
   - Μόνο όταν πατάς την πράσινη σημαία
   - Μία φορά μόνο, την πρώτη φορά που πατάς το κενό
   - Συνέχεια, από τη στιγμή που ανοίγεις το Scratch
4. Ο Γιάννης έχει μια στοίβα με «κινήσου 10 βήματα» και «πες Γεια!», χωρίς κανένα καπέλο. Πατάει τη σημαία. Τι γίνεται;
   - Τίποτα, γιατί καμία εντολή δεν ξεκινάει
   - Ο γάτος κινείται και λέει «Γεια!»
   - Ο γάτος λέει μόνο «Γεια!» και δεν κινείται
   - Βγαίνει ένα μήνυμα λάθους στην οθόνη
5. Ο γάτος έχει δύο σενάρια: το ένα ξεκινάει με τη σημαία, το άλλο με το διάστημα. Πατάς μόνο το διάστημα. Ποιο τρέχει;
   - Μόνο το σενάριο του διαστήματος
   - Και τα δύο
   - Μόνο το σενάριο της σημαίας
   - Πρώτα της σημαίας και μετά του διαστήματος
6. Κάτω από το «όταν γίνει κλικ στη σημαία» υπάρχουν: «πες Γεια! για 2 δευτερόλεπτα» και μετά «κινήσου 10 βήματα». Τι γίνεται όταν πατηθεί η σημαία;
   - Ο γάτος λέει «Γεια!» και μετά κάνει 10 βήματα
   - Ο γάτος κάνει 10 βήματα και μετά λέει «Γεια!»
   - Ο γάτος μόνο λέει «Γεια!»
   - Ο γάτος περιμένει να πατηθεί κι άλλο γεγονός για να κινηθεί
7. Θέλεις ο γάτος να λέει «Νιάου!» μόνο όταν κάνεις κλικ πάνω του. Ποιο καπέλο διαλέγεις;
   - «όταν γίνει κλικ σε αυτό το αντικείμενο»
   - «όταν γίνει κλικ στη σημαία»
   - «όταν πατηθεί το πλήκτρο διάστημα»
   - Κανένα, αρκεί να βάλω μόνο το «πες Νιάου!»
8. Ένα σενάριο είναι: «όταν πατηθεί το πλήκτρο διάστημα» και από κάτω «κινήσου 10 βήματα». Πατάς το διάστημα 3 φορές. Πόσα βήματα κάνει συνολικά ο γάτος;
   - 30
   - 10
   - 3
   - 13
9. Ποιο από αυτά λειτουργεί με γεγονός, όπως τα σενάρια του Scratch;
   - Το κουδούνι της πόρτας
   - Ένα βιβλίο στο ράφι
   - Ένας πίνακας ζωγραφικής στον τοίχο
   - Ένα μολύβι στο θρανίο
10. Θέλεις ο γάτος να λέει «Γεια!» με τη σημαία, να κινείται με το διάστημα και να λέει «Άου!» όταν τον πατάς. Πόσα σενάρια χρειάζεσαι;
   - 3
   - 1
   - 2
   - 6

## Ασκήσεις

1. Σε ποια ομάδα τουβλακιών του Scratch, με κίτρινο χρώμα, βρίσκεις το «όταν γίνει κλικ στη σημαία»;
2. Γράψε ένα γεγονός που περιμένει ο ανελκυστήρας για να ξεκινήσει.
3. Θέλεις ο γάτος να λέει «Γεια!» όταν πατάς το πλήκτρο A. Γράψε τα δύο τουβλάκια του σεναρίου, με τη σειρά.
4. Σενάριο: «όταν γίνει κλικ σε αυτό το αντικείμενο», «κινήσου 10 βήματα». Πατάς τη σημαία 2 φορές και τον γάτο 4 φορές. Πόσα βήματα κάνει;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-3/informatics/events
