Όταν γίνει κάτι…
«Όταν πατηθεί η σημαία»: προγράμματα που περιμένουν ένα γεγονός.
20 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να εξηγείς τι είναι ένα γεγονός: κάτι που συμβαίνει, όπως ένα κλικ ή ένα πάτημα πλήκτρου.
- Να αναγνωρίζεις στο Scratch τα τουβλάκια που περιμένουν ένα γεγονός, όπως το «όταν γίνει κλικ στη σημαία».
- Να προβλέπεις ποιο σενάριο θα τρέξει όταν συμβεί ένα γεγονός.
- Να εξηγείς γιατί ένα σενάριο χωρίς τουβλάκι γεγονότος δεν ξεκινάει μόνο του.
Πράγματα που περιμένουν
Το κουδούνι της πόρτας δεν χτυπάει όλη μέρα. Περιμένει. Μόλις κάποιος πατήσει το κουμπί, χτυπάει. Ο ανελκυστήρας στέκεται ακίνητος, ώσπου κάποιος να πατήσει τον όροφο. Κάτι συμβαίνει (ένα πάτημα) και κάτι γίνεται μετά (ο ήχος, η κίνηση).
Αυτό που συμβαίνει λέγεται γεγονός. Στον υπολογιστή, γεγονότα είναι:
- ένα κλικ με το ποντίκι
- το πάτημα ενός πλήκτρου
- ένα άγγιγμα στην οθόνη του κινητού ή του τάμπλετ
Τα γεγονότα στο Scratch
Στο Scratch φτιάχνεις προγράμματα κουμπώνοντας τουβλάκια, χωρισμένα σε ομάδες με χρώματα. Η κίτρινη ομάδα λέγεται Συμβάντα, άλλη λέξη για τα γεγονότα.
Τα τουβλάκια των συμβάντων έχουν στρογγυλή κορυφή, σαν καπέλο. Δεν κουμπώνουν κάτω από άλλο τουβλάκι. Μπαίνουν πάντα πρώτα, στην κορυφή μιας στοίβας. Τα πιο συνηθισμένα:
| Τουβλάκι | Πότε ξεκινάει |
|---|---|
| «όταν γίνει κλικ στη σημαία» | όταν πατήσεις την πράσινη σημαία πάνω από τη σκηνή |
| «όταν πατηθεί το πλήκτρο διάστημα» | όταν πατήσεις το μακρύ πλήκτρο του κενού |
| «όταν γίνει κλικ σε αυτό το αντικείμενο» | όταν κάνεις κλικ πάνω στον ήρωα, π.χ. στον γάτο |
Στη θέση του «διάστημα» διαλέγεις και άλλο πλήκτρο: ένα γράμμα ή ένα βελάκι.
Μια στοίβα τουβλάκια με καπέλο στην κορυφή λέγεται σενάριο (script):
όταν γίνει κλικ στη σημαία
πες Γεια! για 2 δευτερόλεπτα
κινήσου 10 βήματα
Τα τουβλάκια κάτω από το καπέλο τρέχουν με τη σειρά, από πάνω προς τα κάτω.
Πολλά σενάρια, πολλά γεγονότα
Ένας ήρωας μπορεί να έχει πολλά σενάρια, το καθένα με το δικό του καπέλο και το δικό του γεγονός.
όταν γίνει κλικ στη σημαία
πες Γεια! για 2 δευτερόλεπτα
όταν πατηθεί το πλήκτρο διάστημα
κινήσου 10 βήματα
όταν γίνει κλικ σε αυτό το αντικείμενο
πες Άου! για 2 δευτερόλεπτα
Πατάς το διάστημα: τρέχει μόνο το δεύτερο σενάριο, τα άλλα περιμένουν. Κάθε πάτημα το ξεκινάει ξανά.
Ο Άκης δοκιμάζει
Διάλεξε τι κάνεις. Μετά ψάξε ποιο σενάριο ξεκινάει.
Γεγονότα γύρω σου
Σχεδόν κάθε πρόγραμμα περιμένει κάτι από σένα:
- κλικ στο κουμπί «Αποθήκευση» → το κείμενο αποθηκεύεται
- πάτημα του πλήκτρου Α → στην οθόνη γράφεται ένα α
- άγγιγμα σε ένα εικονίδιο στο κινητό → ανοίγει μια εφαρμογή
Και έξω από τον υπολογιστή: πατάς το κουμπί στο φανάρι των πεζών, και σε λίγο ανάβει το πράσινο. Κάθε φορά: όταν γίνει κάτι, κάνε κάτι.
Παραδείγματα
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Η Ελένη θέλει ο γάτος της να λέει «Καλημέρα!» όταν πατηθεί η σημαία, και να κάνει 10 βήματα κάθε φορά που πατάει το πλήκτρο δεξί βέλος. Πόσα σενάρια χρειάζεται, και ποια τουβλάκια;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Μετράμε τα γεγονότα: σημαία και δεξί βέλος. Δύο γεγονότα, δύο σενάρια.
Πρώτο σενάριο: καπέλο «όταν γίνει κλικ στη σημαία», και από κάτω «πες Καλημέρα! για 2 δευτερόλεπτα».
Δεύτερο σενάριο: καπέλο «όταν πατηθεί το πλήκτρο δεξί βέλος», και από κάτω «κινήσου 10 βήματα».
Ελέγχουμε. Σημαία: «Καλημέρα!». Δεξί βέλος: 10 βήματα, κάθε φορά. Κάθε γεγονός ξυπνάει μόνο το δικό του σενάριο.
Παράδειγμα 2
Ο Νίκος έφτιαξε αυτή τη στοίβα: «κινήσου 10 βήματα» και από κάτω «όταν γίνει κλικ στη σημαία». Πατάει τη σημαία, και ο γάτος δεν κουνιέται. Γιατί;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Στην κορυφή της στοίβας είναι το «κινήσου 10 βήματα», όχι καπέλο. Το καπέλο, με τη στρογγυλή κορυφή του, δεν κουμπώνει κάτω από άλλο τουβλάκι. Κάθεται ξεχωριστά, ως σενάριο χωρίς τίποτα από κάτω.
Η σημαία ξυπνάει το καπέλο, αλλά από κάτω του δεν υπάρχει εντολή. Και το «κινήσου 10 βήματα», χωρίς καπέλο, δεν ξεκινάει ποτέ μόνο του.
Η διόρθωση: σέρνει το καπέλο πάνω από το «κινήσου 10 βήματα», ώσπου να κουμπώσει. Τώρα ο γάτος κινείται.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 10
Ασκήσεις
Σε ποια ομάδα τουβλακιών του Scratch, με κίτρινο χρώμα, βρίσκεις το «όταν γίνει κλικ στη σημαία»;
Σκαλί 1 από 4 · Για ζέσταμα
Τα κατάφερες;
- Να εξηγείς τι είναι ένα γεγονός: κάτι που συμβαίνει, όπως ένα κλικ ή ένα πάτημα πλήκτρου.
- Να αναγνωρίζεις στο Scratch τα τουβλάκια που περιμένουν ένα γεγονός, όπως το «όταν γίνει κλικ στη σημαία».
- Να προβλέπεις ποιο σενάριο θα τρέξει όταν συμβεί ένα γεγονός.
- Να εξηγείς γιατί ένα σενάριο χωρίς τουβλάκι γεγονότος δεν ξεκινάει μόνο του.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.