# Ο Θησέας και ο Μινώταυρος

> Ένας λαβύρινθος, ένα κουβάρι, και ένα μαύρο πανί που ξεχάστηκε.

Ιστορία, Γ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-3/history/theseus

## Τι θα μάθεις

- Να διηγείσαι με τη σωστή σειρά τον μύθο του Θησέα και του Μινώταυρου.
- Να εξηγείς πώς ο μίτος της Αριάδνης βοήθησε τον Θησέα να βγει από τον Λαβύρινθο.
- Να λες πώς, σύμφωνα με τον μύθο, πήρε το όνομά του το Αιγαίο πέλαγος.
- Να ξεχωρίζεις τι είναι μύθος και τι ιστορία στην Κνωσό.

## Ένας νέος με ένα σπαθί

Ο **Αιγέας**, βασιλιάς της **Αθήνας**, είχε έναν γιο που μεγάλωνε μακριά του,
στην **Τροιζήνα** της Πελοποννήσου: τον **Θησέα**.

Πριν φύγει, ο Αιγέας έκρυψε κάτω από έναν τεράστιο βράχο **ένα σπαθί και ένα
ζευγάρι σανδάλια**. «Όταν ο γιος μου σηκώσει τον βράχο», είπε, «ας τα πάρει
και ας έρθει να με βρει».

Στα δεκαέξι του, ο Θησέας σήκωσε τον βράχο, πήρε το σπαθί και τα σανδάλια και
ξεκίνησε για την Αθήνα. Διάλεξε τον δύσκολο δρόμο, από τη στεριά, όπου
παραμόνευαν σκληροί ληστές, όπως ο **Σκίρωνας** και ο **Προκρούστης**. Τους
νίκησε όλους. Στην Αθήνα, ο Αιγέας αναγνώρισε το σπαθί του και αγκάλιασε τον
γιο του.

## Ο φόρος στην Κρήτη

Ο βασιλιάς της Κρήτης, ο **Μίνωας**, είχε νικήσει τους Αθηναίους σε πόλεμο.
Από τότε τους ζητούσε σκληρό φόρο: κάθε λίγα χρόνια να στέλνουν στην Κρήτη
**επτά νέους και επτά κοπέλες**.

Τους έκλειναν στον **Λαβύρινθο**, ένα κτίριο με τόσους διαδρόμους που όποιος
έμπαινε δεν έβρισκε την έξοδο. Τον είχε φτιάξει ο τεχνίτης **Δαίδαλος**. Μέσα
ζούσε ο **Μινώταυρος**, ένα τέρας με σώμα ανθρώπου και κεφάλι ταύρου.

&#x20;Ο Θησέας αποφάσισε να πάει μαζί με τους άλλους, για να
σκοτώσει το τέρας. Το καράβι είχε **μαύρα πανιά**, σημάδι πένθους. Ο Αιγέας
τού είπε: «Αν γυρίσεις ζωντανός, βάλε **άσπρα** πανιά, για να το καταλάβω από
μακριά».

## Ο μίτος της Αριάδνης

Στην Κρήτη τον είδε η **Αριάδνη**, η κόρη του Μίνωα, και θέλησε να τον σώσει.
Του έδωσε ένα **κουβάρι κλωστή**, τον **μίτο**.

Ο Θησέας έδεσε την άκρη στην είσοδο του Λαβύρινθου και προχωρούσε ξετυλίγοντας
το κουβάρι. Βρήκε τον Μινώταυρο και τον σκότωσε. Μετά ακολούθησε την κλωστή
προς τα πίσω και βγήκε έξω με τους άλλους νέους. Όλοι μαζί, και η Αριάδνη,
έφυγαν κρυφά με το καράβι.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Ποιος έχει σχέση με αυτό;*

## Το μαύρο πανί

Στον δρόμο το καράβι σταμάτησε στη **Νάξο**. Εκεί η Αριάδνη έμεινε πίσω· ο
μύθος λέει ότι την πήρε γυναίκα του ο θεός **Διόνυσος**.

&#x20;Με τη χαρά της νίκης, ο Θησέας **ξέχασε** να αλλάξει τα πανιά.
Ο Αιγέας περίμενε ψηλά στον βράχο του **Σουνίου** και κοίταζε τη θάλασσα. Όταν
είδε το καράβι με τα **μαύρα** πανιά, πίστεψε ότι ο γιος του είχε χαθεί. Από
τη λύπη του έπεσε στη θάλασσα και πνίγηκε. Από τότε, λέει ο μύθος, η θάλασσα
αυτή λέγεται **Αιγαίο πέλαγος**.

*Το ακρωτήριο Σούνιο, στην άκρη της Αττικής, με τον ναό του Ποσειδώνα. Από εδώ, λέει ο μύθος, ο Αιγέας κοίταζε τη θάλασσα και περίμενε το καράβι. Ο ναός χτίστηκε πολύ αργότερα, στα κλασικά χρόνια.*

Ο Θησέας έγινε βασιλιάς της Αθήνας. Οι Αθηναίοι έλεγαν ότι αυτός ένωσε τα
σκόρπια χωριά της Αττικής σε **μία πόλη**.

> **Πρόσεχε**
>
> Ο **Μίνωας** και ο **Μινώταυρος** δεν είναι το ίδιο πρόσωπο. Ο Μίνωας ήταν ο
> βασιλιάς της Κρήτης. Ο Μινώταυρος ήταν το τέρας, και το όνομά του σημαίνει «ο
> ταύρος του Μίνωα».

> **Κλειδί**
>
> Ο μύθος του Θησέα με πέντε λέξεις:
>
> | Λέξη       | Τι έγινε                                      |
> | ---------- | --------------------------------------------- |
> | **Βράχος** | ο Θησέας βρίσκει το σπαθί του πατέρα του      |
> | **Φόρος**  | η Αθήνα στέλνει νέους στον Μίνωα              |
> | **Μίτος**  | η Αριάδνη τον βοηθά να βγει από τον Λαβύρινθο |
> | **Πανί**   | ο Θησέας ξεχνά να βάλει το άσπρο              |
> | **Αιγαίο** | η θάλασσα παίρνει το όνομα του Αιγέα          |

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Ο Θησέας ήταν πολύ δυνατός. Γιατί χρειάστηκε μια κλωστή;

1. Για τον Μινώταυρο αρκούσαν η δύναμη και το θάρρος. Το πρόβλημα ήταν ο
   **Λαβύρινθος**: όσοι έμπαιναν χάνονταν στους διαδρόμους.
2. Η κλωστή κρατούσε σημάδι από όλο τον δρόμο. Ακολουθώντας την προς τα πίσω, ο
   Θησέας βρήκε την έξοδο.

   Γι' αυτό λέμε σήμερα «ο μίτος της Αριάδνης» για κάτι που μας βοηθά να λύσουμε
   ένα μπερδεμένο πρόβλημα.

### Παράδειγμα 2: Γιατί οι αρχαίοι φαντάστηκαν έναν λαβύρινθο με έναν ταύρο-τέρας ακριβώς στην Κρήτη;

1. Στην Κνωσό οι αρχαιολόγοι βρήκαν τα ερείπια ενός πραγματικού **ανακτόρου**, με
   εκατοντάδες δωμάτια, διαδρόμους και σκάλες. Μέσα μπορούσες εύκολα να χαθείς.
2. Βρήκαν και τοιχογραφίες με **ταύρους** και νέους που πηδούν πάνω από την πλάτη
   τους. Ο ταύρος ήταν πολύ σημαντικός για τους ανθρώπους της Κρήτης.
3. Ίσως λοιπόν ο μύθος «μεγάλωσε» πράγματα που υπήρχαν: το ανάκτορο έγινε
   Λαβύρινθος και ο ταύρος τέρας. Ο **Μινώταυρος** είναι μύθος, το **ανάκτορο**
   είναι ιστορία.

## Ερωτήσεις

1. Πού μεγάλωσε ο Θησέας, μακριά από τον πατέρα του;
   - Στην Τροιζήνα
   - Στην Κνωσό
   - Στη Νάξο
   - Στη Θήβα
2. Πώς κατάλαβε ο Αιγέας ότι ο νέος που έφτασε στην Αθήνα ήταν ο γιος του;
   - Γνώρισε το σπαθί που είχε κρύψει ο ίδιος
   - Είδε το άσπρο πανί του καραβιού του
   - Του το είπε η Αριάδνη
   - Του έδειξε το κουβάρι κλωστή της Αριάδνης
3. Ποιον σκληρό φόρο ζητούσε ο Μίνωας από τους Αθηναίους;
   - Να στέλνουν επτά νέους και επτά κοπέλες
   - Να του δίνουν όλο το χρυσάφι της Αθήνας
   - Να του στείλουν τον Θησέα
   - Να του χτίσουν έναν λαβύρινθο
4. Πώς ήταν ο Μινώταυρος, σύμφωνα με τον μύθο;
   - Ήταν άνθρωπος με κεφάλι ταύρου
   - Ήταν φίδι με πολλά κεφάλια
   - Ήταν ο βασιλιάς της Κρήτης
   - Ήταν ένας σκύλος με τρία κεφάλια
5. Γιατί ο Θησέας έδεσε την άκρη της κλωστής στην είσοδο του Λαβύρινθου;
   - Για να βρει τον δρόμο για την έξοδο
   - Για να δέσει με αυτήν τον Μινώταυρο
   - Για να κλείσει την πόρτα πίσω του
   - Για να ειδοποιήσει την Αριάδνη ότι μπήκε
6. Τι είχε συμφωνήσει ο Θησέας με τον πατέρα του πριν φύγει για την Κρήτη;
   - Αν γύριζε ζωντανός, θα έβαζε άσπρα πανιά
   - Αν γύριζε ζωντανός, θα έβαζε μαύρα πανιά
   - Θα έφερνε την Αριάδνη στην Αθήνα
   - Θα έφερνε πίσω τον Μινώταυρο ζωντανό
7. Σύμφωνα με τον μύθο, από πού πήρε το όνομά του το Αιγαίο πέλαγος;
   - Από τον βασιλιά Αιγέα, που έπεσε στη θάλασσα
   - Από τις αίγες, τις κατσίκες που ζούσαν στα νησιά
   - Από την Αριάδνη, που ταξίδεψε σε αυτό
   - Από τον Ποσειδώνα, τον θεό της θάλασσας
8. Ποιο από τα παρακάτω είναι ιστορία και όχι μύθος;
   - Τα ερείπια του ανακτόρου της Κνωσού
   - Ο Μινώταυρος στον Λαβύρινθο
   - Ο μίτος της Αριάδνης
   - Ο Αιγέας που δίνει το όνομά του στη θάλασσα

## Ασκήσεις

1. Ποιος τεχνίτης έφτιαξε τον Λαβύρινθο;
2. Γιατί ο Θησέας αποφάσισε να πάει κι αυτός στην Κρήτη, μαζί με τους νέους του φόρου;
3. Ο Πλούταρχος γράφει για τον Θησέα: «Μάζεψε όσους κατοικούσαν στην Αττική σε μία πόλη και τους έκανε έναν λαό. Ως τότε ζούσαν σκόρπιοι, δύσκολα μαζεύονταν για το κοινό καλό, και καμιά φορά μάλωναν και πολεμούσαν μεταξύ τους.» — Πλούταρχος, Θησέας, 1ος–2ος αι. μ.Χ. Τι έκανε ο Θησέας για την Αθήνα, σύμφωνα με τον Πλούταρχο; Και πόσο σίγουροι μπορούμε να είμαστε;
4. Ποιος σου φαίνεται ο πραγματικός ήρωας της περιπέτειας στην Κρήτη: ο Θησέας ή η Αριάδνη; Γιατί;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-3/history/theseus
