# Οι θεοί του Ολύμπου

> Δώδεκα θεοί, ο καθένας με τη δουλειά του και το σύμβολό του.

Ιστορία, Γ΄ Δημοτικού. https://www.akademio.gr/el/dim-3/history/olympian-gods

## Τι θα μάθεις

- Να ονομάζεις τους δώδεκα θεούς του Ολύμπου.
- Να λες με τι ασχολούνταν ο κάθε θεός.
- Να αναγνωρίζεις έναν θεό από το σύμβολό του.
- Να εξηγείς πώς φαντάζονταν οι αρχαίοι Έλληνες τους θεούς τους.

## Ένα παλάτι στην κορυφή του βουνού

&#x20;Μετά την Τιτανομαχία, οι θεοί εγκαταστάθηκαν στην κορυφή
του **Ολύμπου**. Εκεί, πάνω από τα σύννεφα, οι αρχαίοι φαντάζονταν χρυσά
παλάτια, γλέντια και συμβούλια των θεών.

*Οι κορυφές του Ολύμπου. Η ψηλότερη ξεπερνά τα 2.900 μέτρα, και συχνά τις κρύβουν τα σύννεφα. Εκεί πάνω, μακριά από τα μάτια των ανθρώπων, φαντάστηκαν οι αρχαίοι τα παλάτια των θεών.*

Οι θεοί έτρωγαν **αμβροσία** και έπιναν **νέκταρ**, γι' αυτό ήταν
**αθάνατοι**. Κατά τα άλλα έμοιαζαν με τους ανθρώπους: είχαν ανθρώπινη μορφή,
αγαπούσαν, ζήλευαν, θύμωναν και μάλωναν.

Οι αρχαίοι πίστευαν σε πολλούς θεούς. Οι πιο σημαντικοί ήταν **δώδεκα**, οι
**δωδεκάθεοι** του Ολύμπου.

## Ο καθένας με τη δουλειά του

Κάθε θεός φρόντιζε ένα κομμάτι του κόσμου και είχε ένα **σύμβολο**, ένα
αντικείμενο ή ζώο. Έτσι, σε ένα αγγείο ή άγαλμα, καταλάβαινες αμέσως ποιος
ήταν.

| Θεός       | Τι φρόντιζε                                 | Σύμβολα                             |
| ---------- | ------------------------------------------- | ----------------------------------- |
| Δίας       | βασιλιάς θεών και ανθρώπων, ουρανός, καιρός | κεραυνός, αετός                     |
| Ήρα        | γυναίκα του Δία, γάμος και οικογένεια       | στέμμα, παγώνι                      |
| Ποσειδώνας | θάλασσα, σεισμοί                            | τρίαινα, άλογο, δελφίνι             |
| Δήμητρα    | γεωργία, σιτάρι                             |  στάχυ                              |
| Εστία      | η φωτιά του σπιτιού                         | η εστία, το τζάκι                   |
| Αθηνά      | σοφία, τέχνες, προστάτιδα της Αθήνας        |  κουκουβάγια, ελιά, δόρυ και ασπίδα |
| Απόλλωνας  | φως, μουσική, μαντεία                       | λύρα, δάφνη                         |
| Άρτεμη     | κυνήγι, δάση, άγρια ζώα                     | τόξο, ελάφι                         |
| Άρης       | πόλεμος                                     | δόρυ, περικεφαλαία                  |
| Αφροδίτη   | αγάπη, ομορφιά                              | περιστέρι, τριαντάφυλλο             |
| Ήφαιστος   | φωτιά, σιδεράς των θεών                     | σφυρί, αμόνι                        |
| Ερμής      | αγγελιοφόρος των θεών, ταξιδιώτες, εμπόριο  | φτερωτά σανδάλια, κηρύκειο          |

Ο Δίας, η Ήρα, ο Ποσειδώνας, η Δήμητρα και η Εστία είναι **αδέρφια**, τα
παιδιά του Κρόνου. Οι άλλοι είναι κυρίως παιδιά του Δία. Η Αθηνά, λέει ο
μύθος, βγήκε από το κεφάλι του Δία ντυμένη πολεμίστρια. Ο Απόλλωνας και η
Άρτεμη ήταν δίδυμα και γεννήθηκαν στο νησί **Δήλος**.

> **Πρόσεχε**
>
> Ο **Άδης** είναι αδερφός του Δία, αλλά **δεν** είναι ένας από τους δώδεκα:
> ζούσε κάτω από τη γη, στον κόσμο των νεκρών, όχι στον Όλυμπο.
>
> Επίσης, οι δώδεκα δεν ήταν παντού οι ίδιοι. Σε μερικούς καταλόγους, στη θέση
> της Εστίας μπαίνει ο **Διόνυσος**, θεός του κρασιού και του θεάτρου.

*Διαδραστικό στη σελίδα: Ποιανού θεού είναι το σύμβολο;*

> **Κλειδί**
>
> Για να θυμάσαι έναν θεό, ρώτα δύο πράγματα:
>
> 1. **Τι φρόντιζε;** Τη θάλασσα, τον πόλεμο, τη γεωργία…
> 2. **Τι κρατάει ή ποιο ζώο έχει μαζί του;** Αυτό είναι το σύμβολό του.
>
> Συνήθως το σύμβολο ταιριάζει με τη δουλειά: η τρίαινα με τη θάλασσα, το στάχυ
> με τα χωράφια, το σφυρί με το σιδεράδικο.

## Οι θεοί στη ζωή των ανθρώπων

Οι αρχαίοι έχτιζαν **ναούς** για τους θεούς και τους πρόσφεραν δώρα και
θυσίες. Κάθε πόλη είχε έναν θεό προστάτη. Ο **Παρθενώνας**, στην Ακρόπολη της
Αθήνας, είναι ναός της Αθηνάς.

Προς τιμήν του Δία γίνονταν στην **Ολυμπία** οι Ολυμπιακοί αγώνες. Στους
**Δελφούς**, στο μαντείο του Απόλλωνα, οι άνθρωποι ρωτούσαν για το μέλλον τους.

*Ό,τι έμεινε από τον ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς. Εδώ ερχόταν κόσμος από όλη την Ελλάδα για να πάρει χρησμό, δηλαδή απάντηση από τον θεό.*

Σήμερα δεν πιστεύουμε σε αυτούς τους θεούς, αλλά τους μελετάμε: μας λένε πώς
σκέφτονταν οι αρχαίοι Έλληνες. Και τα ονόματά τους μένουν γύρω μας: το
**ηφαίστειο** από τον Ήφαιστο, τα **δημητριακά** από τη Δήμητρα.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Σε ένα αρχαίο αγγείο βλέπεις μια γυναίκα με περικεφαλαία και δόρυ, και δίπλα της μια κουκουβάγια. Ποια θεά είναι;

1. Περικεφαλαία και δόρυ κρατούν ο Άρης και η Αθηνά. Εδώ όμως είναι **γυναίκα**,
   άρα όχι ο Άρης.
2. Η **κουκουβάγια** είναι το σύμβολο της Αθηνάς.
3. Είναι η **Αθηνά**. Ένα σύμβολο μπορεί να μπερδεύει· δύο μαζί σχεδόν ποτέ.

### Παράδειγμα 2: Ένας ψαράς ετοιμάζεται να βγει στο πέλαγος και ο καιρός χαλάει. Σε ποιον θεό θα προσευχόταν ένας αρχαίος ψαράς;

1. Ο κίνδυνος για τον ψαρά είναι η **θάλασσα**: τα κύματα και η τρικυμία.
2. Ο θεός της θάλασσας είναι ο **Ποσειδώνας**. Σε αυτόν θα προσευχόταν να
   ηρεμήσει τη θάλασσα.

## Ερωτήσεις

1. Πού ζούσαν οι δώδεκα θεοί, σύμφωνα με τους αρχαίους;
   - Στην κορυφή του Ολύμπου
   - Στην Ολυμπία, στην Πελοπόννησο
   - Στα Τάρταρα
   - Στον βυθό της θάλασσας
2. Ποιος θεός κρατάει τρίαινα;
   - Ο Ποσειδώνας
   - Ο Δίας
   - Ο Άρης
   - Ο Ήφαιστος
3. Ποια θεά φρόντιζε τη γεωργία και το σιτάρι;
   - Η Δήμητρα
   - Η Αφροδίτη
   - Η Ήρα
   - Η Άρτεμη
4. Σε ένα αρχαίο νόμισμα της Αθήνας βλέπεις μια κουκουβάγια. Ποια θεά θυμίζει;
   - Την Αθηνά
   - Την Άρτεμη
   - Την Ήρα
   - Την Αφροδίτη
5. Ποια ήταν η δουλειά του Ερμή;
   - Μετέφερε τα μηνύματα των θεών
   - Έφτιαχνε όπλα για τους θεούς
   - Φρόντιζε τη φωτιά του σπιτιού
   - Έπαιζε μουσική στα γλέντια
6. Γιατί ο Άδης δεν είναι ένας από τους δώδεκα θεούς του Ολύμπου;
   - Ζούσε στον κάτω κόσμο, όχι στον Όλυμπο
   - Ήταν Τιτάνας
   - Ήταν θνητός άνθρωπος
   - Τον κατάπιε ο Κρόνος και δεν βγήκε ποτέ
7. Σε τι έμοιαζαν οι θεοί του Ολύμπου με τους ανθρώπους;
   - Είχαν μορφή και συναισθήματα ανθρώπων
   - Πέθαιναν κι αυτοί όταν γερνούσαν πολύ
   - Έτρωγαν ψωμί και έπιναν νερό
   - Σε τίποτα· ήταν τέρατα
8. Ένας αρχαίος Έλληνας θέλει να μάθει τι θα του φέρει το μέλλον. Σε ποιο μέρος θα ταξιδέψει;
   - Στο μαντείο των Δελφών
   - Στον Παρθενώνα της Αθήνας
   - Στο στάδιο της Ολυμπίας
   - Στην κορυφή του Ολύμπου

## Ασκήσεις

1. Ποιοι από τους δώδεκα θεούς ήταν δίδυμα;
2. Γιατί κάθε θεός είχε το δικό του σύμβολο;
3. Ο Όμηρος περιγράφει τον Όλυμπο: «Εκεί λένε πως είναι για πάντα η σίγουρη κατοικία των θεών. Δεν τον ταράζουν άνεμοι, δεν τον βρέχει βροχή, δεν πέφτει χιόνι· απλώνεται καθαρός ουρανός χωρίς σύννεφα, και λευκό φως λάμπει παντού. Εκεί χαίρονται οι θεοί όλες τους τις μέρες.» — Όμηρος, Οδύσσεια, 8ος αι. π.Χ. Πώς φαντάζονταν οι αρχαίοι τη ζωή των θεών;
4. Αν ζούσες στην αρχαία Ελλάδα, ποιον από τους δώδεκα θεούς θα ήθελες για προστάτη σου, και γιατί;

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/dim-3/history/olympian-gods
